Conclusies van de Raad over Iran

1. Herinnerend aan de conclusies van de Raad van juli 2015 en de door de HV/VV en minister van Buitenlandse Zaken Javad Zarif tijdens hun ontmoeting in april overeengekomen gezamenlijke verklaring, drukt de Europese Unie de wens uit haar betrekkingen met Iran verder uit te breiden, op een wijze die geheel in overeenstemming is met het gezamenlijk alomvattend actieplan (JCPOA - Joint Comprehensive Plan of Action).

2. De Europese Unie herhaalt dat zij resoluut vasthoudt aan het JCPOA, dat een multilateraal initiatief is van de E3/EU+3 en Iran. Zij ziet met genoegen dat het JCPOA door alle partijen ten uitvoer wordt gelegd. Zij merkt op dat de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) sinds de toepassingsdatum vier verslagen heeft gepubliceerd waarin wordt geverifieerd of Iran zich aan zijn met nucleaire vraagstukken verband houdende verbintenissen houdt. Zij onderstreept dat Iran zijn volle en tijdige medewerking moet blijven verlenen aan de IAEA en spreekt haar steun uit voor het werk van de Organisatie bij het monitoren van de tenuitvoerlegging van het akkoord door Iran. Zij spoort Iran aan het aanvullend protocol bij zijn waarborgovereenkomst te ratificeren. De Europese Unie onderstreept opnieuw de noodzaak van de onverminderde, volledige en doeltreffende uitvoering van het JCPOA tijdens de gehele looptijd van het akkoord. De Europese Unie bevestigt haar steun aan de hoge vertegenwoordiger voor haar rol van coördinator van de gezamenlijke commissie.

3. De Europese Unie verbindt zich ertoe de volledige en doeltreffende uitvoering van het JCPOA te ondersteunen, inclusief door de met het nucleaire programma samenhangende economische en financiële sancties op te heffen en samen te werken met de particuliere sector en marktdeelnemers, met name banken, om de groei van handel en investeringen te bevorderen. Met name zijn uitvoerige richtsnoeren vertrekt inzake het opheffen van sancties om ervoor te zorgen dat het nieuwe regelgevingskader duidelijk is. De Raad zal de hand blijven reiken aan alle bij deze zaak betrokken partijen.

4. De Europese Unie juicht toe dat het Amerikaanse ministerie van Financiën uitvoervergunningen toekent voor de overdracht van commerciële passagiersvliegtuigen en aanverwante onderdelen en diensten aan Iran, en ziet er naar uit dat het dit blijft doen. De verkoop van een aanzienlijk aantal vliegtuigen aan Iraanse luchtvaartmaatschappijen zal een belangrijk teken zijn van de succesvolle uitvoering van het JCPOA. Het exclusieve eindgebruik van de vliegtuigen voor burgerluchtvaartdoeleinden zal de mobiliteit van de bevolking vergroten en bijdragen tot de veiligheid van de burgerluchtvaart.

5. Het nakomen van de afspraken door alle partijen is een noodzakelijke voorwaarde voor een blijvend herstel van vertrouwen en een aanhoudende, gestage en geleidelijke verbetering van de betrekkingen tussen de Europese Unie, haar lidstaten en Iran, zoals door de Raad Buitenlandse Zaken van juli 2015 is gesteld.

6. De Raad bevestigt opnieuw zijn steun aan de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de EU en Iran op gebieden van gezamenlijk belang zoals politieke dialoog, mensenrechten, economische samenwerking, handel en investeringen, landbouw, transport, energie en klimaatverandering, civiele nucleaire samenwerking, milieu, civiele bescherming, wetenschap, onderzoek en innovatie, onderwijs, onder andere door universitaire uitwisselingen, cultuur, geneesmiddelen, migratie, regionale en humanitaire kwesties zoals vermeld in de gezamenlijke verklaring van de HV/VV en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken tijdens hun ontmoeting in april. De Raad steunt een gecoördineerde EU-strategie van geleidelijke toenadering tot Iran die breed is in bereik, gelegenheid biedt tot samenwerking op gebieden van gemeenschappelijk belang, kritisch is waar er verschillen bestaan, en constructief is in de praktijk. In het kader daarvan staat de Raad volledig achter het onmiddellijk openen van een EU-delegatie in Iran als belangrijke stap in de totstandkoming van een brede samenwerkingsagenda.

7. De Raad is ingenomen met de uitbreiding van de economische betrekkingen van de EU met Iran ten gevolge van de uitvoering van het JCPOA en bevestigt nogmaals zijn steun voor de toetreding van Iran tot de WTO als manier om marktgerelateerde hervormingen te bevorderen en herintegratie in de wereldeconomie en het op regels gebaseerd handelsstelsel tot stand te brengen. Opdat Iran ten volle kan profiteren van de opheffing van sancties, met name het weer volledig actief worden van Europese banken en ondernemingen, is het belangrijk dat het land belemmeringen in verband met het economisch en het begrotingsbeleid, het bedrijfsklimaat en de rechtsstatelijkheid aanpakt. De Raad ziet met genoegen Irans goedkeuring en politieke toezegging op hoog niveau van een actieplan van de Financiële-actiegroep ter bestrijding van het strategisch witwassen van zwart geld/de financiering van terrorisme, alsmede de beslissing van het land om technische bijstand te vragen, en dringt aan op de tijdige en snelle uitvoering van het plan. De EU en haar lidstaten zijn bereid tot samenwerking met Iran op deze gebieden, inclusief het leveren van technische bijstand bij de uitvoering van het actieplan van de Financiële-actiegroep, en overwegen exportkredieten te gebruiken ter vergemakkelijking van handel, projectfinanciering en investeringen in Iran. De Raad is ingenomen met het vooruitzicht het kredietverleningsmandaat voor derde landen van de Europese Investeringsbank (EIB) aan Iran te verlengen.

8. De Raad neemt nota van de belofte van de Iraanse president om de naleving van de mensenrechten in het land te verbeteren. Toch blijft hij bezorgd over de mensenrechtensituatie, in het bijzonder over de veelvuldige doodvonnissen, ook voor jeugdige daders en drugsdelinquenten. De EU is gekant tegen het gebruik van de doodstraf, onder alle omstandigheden. De Raad onderstreept de noodzaak gelijke rechten te waarborgen voor vrouwen en personen die tot een minderheid behoren, inclusief etnische en religieuze minderheden, de vrijheid van meningsuiting, vergadering en vereniging te respecteren, de verdragen uit te voeren waarbij Iran partij is, en toe te treden tot de overeenkomsten waarbij het land nog geen partij is. Hij verzoekt Iran ook om samen te werken met de speciale rapporteur van de VN en deze toegang te verlenen. De EU is van plan deze kwesties op constructieve wijze aan te pakken, onder meer via een dialoog over mensenrechten, zodat de onderdelen van de samenwerking op dit gebied nader kunnen worden bepaald.

9. De Raad drukt zijn bezorgdheid uit over de toenemende spanningen in de regio en ondersteunt manieren om een constructievere regionale omgeving te bevorderen. Iran speelt een belangrijke rol in de regio en het is van cruciaal belang dat het land concrete en constructieve stappen zet om de situatie in de regio te helpen verbeteren. De EU benadrukt haar evenwichtige aanpak van de regio en vraagt alle landen in de regio zich in te zetten voor een de-escalatie van de spanningen en het voorkomen van acties die geweld, sektarisme en polarisatie aanwakkeren. In deze zin drukt de Raad zijn bezorgdheid uit over de toename van de militaire aanwezigheid in de regio, inclusief Irans raketprogramma, en verzoekt hij Iran zich te onthouden van activiteiten die wantrouwen kunnen aanscherpen, zoals ballistische rakettests, die niet in overeenstemming zijn met Resolutie 2231 van de VN-Veiligheidsraad en de bijbehorende verklaringen.

10. De EU wijst opnieuw op haar conclusies over Syrië van 17 oktober 2016 en vraagt met klem de buitensporige en disproportionele, opzettelijke en willekeurige aanvallen door het Syrische regime en zijn bondgenoten op de burgerbevolking, op humanitaire en gezondheidswerkers en op civiele en humanitaire infrastructuur stop te zetten. De Raad verzoekt Iran dan ook dringend zijn invloed op het Syrische regime te gebruiken om een einde te maken aan het geweld tegen de burgerbevolking, humanitair personeel en civiele en humanitaire infrastructuur, te zorgen voor volledige, ongehinderde toegang voor humanitaire hulpverlening in het hele land, en constructief deel te nemen aan een politiek proces via onderhandelingen. De Raad moedigt Iran tevens aan zijn volledige medewerking te verlenen om de weg vrij te maken voor het hervatten van een inclusief, door Syrië geleid politiek proces onder VN-auspiciën. De Raad is in dit verband ingenomen met het werk van de hoge vertegenwoordiger en verzoekt haar dit met alle belangrijke actoren in de regio voort te zetten ter ondersteuning van de inspanningen van speciaal VN-gezant Staffan de Mistura.

• EU-betrekkingen met Iran
• Beperkende EU-maatregelen tegen Iran