Cá as a dtagann gás an Aontais?
Allmhairíonn an tAontas an chuid is mó dá ghás nádúrtha. Le blianta beaga anuas, laghdaigh Ballstáit an Aontais a spleáchas ar ghás na Rúise, agus tháinig méadú ar allmhairí ón Iorua, ó na Stáit Aontaithe agus ón Ailgéir ina ionad.
Imeacht ó ghás na Rúise
Le blianta beaga anuas, tá an tAontas Eorpach tar éis a spleáchas ar bhreoslaí iontaise na Rúise a laghdú go follasach, tar éis ionradh gan údar gan chúis na Rúise ar an Úcráin agus tar éis di an fuinneamh a úsáid mar uirlis troda.
Is fada agus is costasach an próiseas é an t-éagsúlú soláthair fuinnimh, a éilíonn infheistíocht san infreastruchtúr, cuir i gcás píblínte nua agus críochfoirt GNL nua a thógáil. Mar sin féin, tá an tAontas agus a Bhallstáit ag gníomhú go tapa.
Tháinig laghdú ar sciar na Rúise d'allmhairí gáis píblíne an Aontais ó thimpeall 40% in 2021 go dtí thart ar 6% in 2025. Maidir le gás píblíne agus GNL le chéile, tháinig timpeall 12% d’allmhairí gáis iomlána an Aontais ón Rúis in 2025.
I mí Eanáir 2026, ghlac an Chomhairle rialachán chun toirmeasc a chur ar allmhairí GNL agus gáis píblíne ón Rúis dar tús an 18 Márta 2026, agus go mbeadh idirthréimhsí i gcás conarthaí atá ann cheana. Faoi dheireadh 2027, beidh toirmeasc ar iompórtálacha gáis uile ón Rúis.
Bhíothas in ann an t-aistriú sin ó ghás na Rúise a dhéanamh go príomha a bhuí leis an méadú mór ar allmhairí GNL ó thíortha eile agus le laghdú foriomlán ar thomhaltas gáis san Aontas.
Léirítear sa chairt thíos toirt an gháis, i mbilliún méadar ciúbach, a d’allmhairigh an tAontas.
Barrachairt ina ndéantar comparáid idir an soláthar gáis ó phríomh-chomhpháirtithe chuig an Aontas in 2021, 2023 agus 2025
Tháinig meath ar allmhairí ón Rúis, ó níos mó ná 150 billiún méadar ciúbach (bm3) in 2021 go 36 billiún méadar ciúbach in 2025. Cúitíodh é sin den chuid is mó leis an méadú a tháinig ar allmhairí ó chomhpháirtithe eile. Tháinig méadú ar allmhairí ón Iorua ó 79.5 billiún méadar ciúbach in 2021 go 89.3 billiún méadar ciúbach in 2025. Tháinig méadú ar allmhairí ó na Stáit Aontaithe ó 18.9 billiún méadar ciúbach in 2021 go 75.6 billiún méadar ciúbach in 2025.
Foinse: ríomh an Choimisiúin Eorpaigh bunaithe ar LSEG (Refinitiv) agus ENTSO-G
Na soláthróirí gáis is mó in 2025
Ba í an Iorua an soláthróir gáis ba mhó don Aontas in 2025 agus chuir sí os cionn aon trian de na hallmhairí gáis uile ar fáil.
I measc na soláthróirí eile bhí na Stáit Aontaithe, an Ailgéir, an Ríocht Aontaithe, an Asarbaiseáin agus an Rúis.
Crannmhapa ina léirítear sciartha den mhargadh agus luachanna (i mbilliún méadar ciúbach) do sholáthróirí éagsúla gáis don Aontas in 2025.
- an Iorua: 30.9% – 89.3 bm3
- Na Stáit Aontaithe: 26.2% – 75.6 bm3
- An Afraic Thuaidh: 12.7% – 36.7 bm3
- An Rúis: 12.5% – 36 bm3
- an Ríocht Aontaithe: 4.4% – 12.8 bm3
- An Asarbaiseáin: 3.9% – 11.3 bm3
- Catar: 3.7% – 10.6 bm3
- Eile: 5.7% – 16.4 bm3
Foinse: ríomh an Choimisiúin Eorpaigh bunaithe ar LSEG (Refinitiv) agus ENTSO-G
Méadú ag teacht ar allmhairí GNL
In 2025, d’allmhairigh an tAontas níos mó ná 140 bhilliún méadar ciúbach (bm3) de GNL, de réir shonraí Bruegel.
Ba iad na Stáit Aontaithe an soláthróir ba mhó GNL don Aontas – arb ionann sin agus beagnach 58% de na hallmhairí GNL iomlána. Tháinig méadú faoi thrí ar allmhairí ó na Stáit Aontaithe idir 2021 agus 2025.
Is iad seo a leanas na hallmhaireoirí GNL is mó san Aontas:
- an Fhrainc
- an Spáinn
- an Iodáil
- an Ísiltír
- an Bheilg
Déantar cuid de na hallmhairí GNL sin a athonnmhairiú chuig tíortha eile.
Cén fáth a bhfuil gás chomh tábhachtach sin don Aontas agus do mhuintir na hEorpa?
Úsáidtear gás go príomha le haghaidh giniúint cumhachta, téamh tí agus próisis thionsclaíocha. Is le gás a théitear cothrom is 30% de theaghlaigh san Aontas. Tháinig laghdú os cionn 19% ar éileamh an Aontais ar ghás nádúrtha idir 2021 agus 2024.
Tomhaltas gáis san Aontas
Píchairt ina léirítear an chaoi a n-úsáidtear gás san Aontas. Úsáidtear timpeall is 30% chun leictreachas agus teas a ghiniúint, úsáideann teaghlaigh beagnach 25% de, úsáideann earnáil na tionsclaíochta 25% de agus úsáideann tionscal na seirbhísí 11% de. Úsáidtear thart ar 9% de le haghaidh úsáidí eile fuinnimh agus neamhfhuinnimh.
Féach freisin
Cén fhreagairt a thug an tAontas ar an ngéarchéim fuinnimh in 2022?
Deireadh a chur le hallmhairí fuinnimh ón Rúis
Infreastruchtúr gáis nádúrtha leachtaithe san Aontas Eorpach
An t-athbhreithniú deireanach: an 13 Aibreán 2026