Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 12-13/10/2017, 12-13 oktober 2017

Voornaamste resultaten 13 oktober

Schengengrenscode

De ministers hielden een eerste gedachte­wisseling over het voorstel van de Europese Commissie tot wijziging van de Schengen­grens­code. Dit heeft betrekking op regels betreffende de tijdelijke herinvoering van controles aan de binnen­grenzen. De besprekingen over dit voorstel zullen nu worden voortgezet op technisch niveau.

De ministers namen tevens nota van de aanbeveling van de Commissie over de uitvoering van de huidige regels.

"De voordelen van het Schengen­gebied zijn onbetwist, en we moeten op zoek gaan naar de beste wijze van bescherming van deze resultaten, en tegelijkertijd kunnen reageren op de zich ontwikkelende bedreigingen voor sommige lidstaten. Vandaag hebben wij een goed en eerlijk debat gevoerd en wij zullen nu verdergaan met een gedetailleerde bespreking van het voorstel."

Andres Anvelt, minister van Binnenlandse Zaken van Estland

Terrorismebestrijding

De ministers wisselden van gedachten over manieren om de samenwerking te verbeteren tussen de rechtshandhavings­instanties en inlichtingen­diensten op het gebied van terrorismebestrijding, met volledige inachtneming van het feit dat de nationale veiligheid de uitsluitende verantwoordelijkheid van de lidstaten is.

Migratie en asiel

De ministers bespraken informeel de rol die hervestiging zou kunnen spelen in het algemene migratiebeheer- en asielbeleid van de EU, naar aanleiding van de recente aanbeveling van de Commissie.

De Raad nam tevens nota van de vorderingen bij alle 7 wetgevingsdossiers die samen de hervorming van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel (CEAS) vormen.

• Over een van de voorstellen (Asielagentschap van de Europese Unie) is in juni 2017 ad referendum een brede overeenstemming bereikt met het Europees Parlement.
• Over 2 dossiers (Eurodac-verordening en verordening over asielnormen) wordt onderhandeld met het Europees Parlement.
• Wat 2 andere voorstellen betreft (verordening hervestiging en richtlijn opvangvoorzieningen) streeft het voorzitterschap ernaar een mandaat van de Raad te bereiken en zo mogelijk onderhandelingen te starten met het Europees Parlement vóór het einde van het jaar.
• Op een ander dossier (verordening asielprocedures) is er voortgang geboekt in de voorbereidende instanties van de Raad.
• Ten aanzien van de kwestie van solidariteit en verantwoordelijkheid (Dublin) zijn de inspanningen om te komen tot een gemeenschappelijke aanpak voortgezet, waarbij wordt voortgebouwd op het werk van de vorige voorzitterschappen.

Voornaamste resultaten 12 oktober

Europees Openbaar Ministerie

De verordening tot instelling van het Europees Openbaar Ministerie (EOM) is aangenomen door de lidstaten die deelnemen aan de nauwere samenwerking inzake het EOM. Het EOM zal worden belast met het onderzoek naar en het vervolgen en voor de rechter brengen van daders van strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden. De Europese en nationale rechtshandhavingsinspanningen ter bestrijding van EU-fraude zullen erin worden gebundeld.

• 20 lidstaten bevestigen de instelling van een Europees Openbaar Ministerie (persmededeling, 12/10/2017)

Justitiële samenwerking in strafzaken

De ministers bespraken het voorstel voor een verordening tot uitbreiding van het bestaande Europees Strafregister­informatie­systeem (Ecris) door de totstandbrenging van een gecentraliseerd systeem. Een meerderheid van de lidstaten kwam overeen dat het systeem gegevens moet bevatten over veroordeelde onderdanen van derde landen, zelfs indien de betrokkene ook een EU-nationaliteit bezit. De ministers bespraken ook de criteria voor de opneming van vingerafdrukken in Ecris. Hoewel een aantal ministers van oordeel was dat de criteria van een vrijheidsstraf voor een opzettelijk gepleegd misdrijf een evenwichtig compromis vormen, zijn verdere besprekingen noodzakelijk.

De ministers hielden tevens een oriënterend debat over de voorgestelde verordening inzake de wederzijdse erkenning van beslissingen tot bevriezing en confiscatie, en gaven brede steun aan de opneming van stelsels van preventieve confiscatie in het toepassings­gebied van de verordening, op voorwaarde dat de beslissing tot confiscatie duidelijk gekoppeld is aan criminele activiteiten en passende procedurele waarborgen van toepassing zijn.

"De Europese Unie maakt het leven van burgers makkelijker, maar werkt ook hard om ervoor te zorgen dat criminelen niet kunnen profiteren van de voordelen die zij biedt. Strafrechtelijke samenwerking, onder meer door het uitwisselen van gegevens over strafrechtelijke veroordelingen en de wederzijdse erkenning van beslissingen tot bevriezing en confiscatie, is van essentieel belang om dit te bereiken. Met deze instrumenten zullen wij ervoor kunnen zorgen dat criminelen niet meer aan hun verleden kunnen ontsnappen en hun activiteiten voortzetten door te verhuizen naar een ander land of hun activa over de grenzen te brengen."

Urmas Reinsalu, minister van Justitie van Estland

Grondrechten

De Raad nam conclusies aan over de toepassing van het Handvest van de grondrechten in 2016. Deze conclusies vormen een afspiegeling van de meest pertinente kwesties, zoals de bestrijding van racisme en geweld tegen vrouwen.

• Conclusies van de Raad over de toepassing van het EU-Handvest van de grondrechten in 2016