"We gebruiken cookies om uw browse-ervaring te verbeteren. Noodzakelijke cookies zijn nodig om essentiële functies van de website van de Raad te ondersteunen. Optionele cookies helpen ons om anonieme en geaggregeerde statistische overzichten op te stellen, om beter aan uw behoeften te voldoen.
Met uw toestemming gebruiken we cookies voor het genereren van geaggregeerde, anonieme gegevens over het browsegedrag van de gebruikers van onze website. We gebruiken deze gegevens om uw ervaring te verbeteren.
Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, 7-8 oktober 2021
Belangrijkste resultaten
Justitie
Voorlopige hechtenis
De ministers spraken over voorlopige hechtenis, een kwestie met gevolgen voor de individuele vrijheden en met impact op het wederzijds vertrouwen en wederzijdse erkenning.
Detentie is een kernelement van het strafrechtsysteem, maar verschillen in detentieomstandigheden kunnen gevolgen hebben voor het wederzijds vertrouwen en op die manier de samenwerking in strafzaken binnen de EU belemmeren. Onze vruchtbare discussie laat zien dat wij met z'n allen de detentieomstandigheden willen blijven verbeteren, en dient als sturing voor de verdere werkzaamheden van de Commissie.
Marjan Dikaučič, minister van Justitie van Slovenië
De ministers bespraken in het bijzonder welke minimumnormen voor materiële detentieomstandigheden en procedurele rechten er bij voorlopige hechtenis bij voorrang nodig zijn voor meer vertrouwen tussen de lidstaten. Daarnaast spraken ze over mogelijke initiatieven op EU‑niveau om de detentieomstandigheden te helpen verbeteren of alternatieven voor detentie te bevorderen.
De Commissie en het voorzitterschap informeerden de ministers over de laatste ontwikkelingen met betrekking tot de oprichting van het Europees Openbaar Ministerie (EOM). Ook de Europese hoofdaanklager was daarbij aanwezig.
Het EOM is operationeel sinds 1 juni dit jaar en heeft reeds onderzoeken ingesteld naar zaken die onder zijn bevoegdheid vallen.
Daarnaast wordt verder gewerkt aan zaken als de aanpassing van de nationale rechtsstelsels aan de EOM-verordening, de benoeming van de gedelegeerde Europees aanklagers, en de aanwerving van personeel. Binnen de Raad wordt gewerkt aan de betrekkingen van het EOM met derde landen en internationale organisaties.
Voorafgaand aan de zitting hielden de ministers een werklunch over het thema strategische rechtszaken tegen publieke inspraak (SLAPP's) en de noodzaak om journalisten te beschermen tegen misbruik van het procesrecht.
Zoals aangekondigd in het Actieplan voor Europese democratie (december 2020) werkt de Commissie aan een initiatief om journalisten en mensenrechtenverdedigers tegen dit soort misbruik te beschermen. Als bijdrage hieraan bogen de ministers zich over nationale ervaringen en goede praktijken in de strijd tegen SLAPP's, en over de grensoverschrijdende dimensie van dit fenomeen.
Binnenlandse Zaken
Digitale dimensie van onderzoek naar seksueel misbruik van kinderen
De digitale dimensie van het onderzoek naar seksueel misbruik van kinderen werd besproken. Het debat richtte zich met name op de vraag hoe de bevoegde autoriteiten toegang kunnen krijgen tot gegevens om deze strafbare feiten doeltreffend te bestrijden. Er werd ook gesproken over proactieve maatregelen die socialemediaplatforms en aanbieders van hostingdiensten en elektronische communicatie kunnen treffen.
De COVID‑19-pandemie heeft ertoe geleid dat kinderen online actiever werden en daar meer contact legden met anderen, waardoor ook het aantal criminele activiteiten in verband met seksueel misbruik van kinderen op zowel het internet als het darkweb is toegenomen. De ministers herhaalden vandaag dat zij vastbesloten zijn ervoor te zorgen dat onze rechtshandhavingsinstanties alle nodige instrumenten hebben om deze vreselijke strafbare feiten zowel online als offline te bestrijden.
Aleš Hojs, minister van Binnenlandse Zaken van Slovenië
Externe dimensie van migratie
De Commissie en het voorzitterschap informeerden de ministers over de vorderingen bij de ontwikkeling van actieplannen voor sterkere brede migratiepartnerschappen met prioritaire herkomst- en doorreislanden. In de Raad zijn er op technisch niveau reeds besprekingen gevoerd over actieplannen voor Afghanistan, Bosnië en Herzegovina, Tunesië, Niger, Nigeria en Irak.
De ministers wisselden ook van gedachten over de situatie op verschillende migratieroutes. De EU blijft de situatie op alle routes van nabij volgen.
Vrijwel alle landen aan de buitengrenzen van de EU staan momenteel onder druk. Terwijl de onderhandelingen over de wetgevingsvoorstellen worden voortgezet, kunnen we nu al meer doen om de samenwerking met derde landen te verbeteren, onder meer wat betreft de terugkeer van migranten die illegaal de grens oversteken en geen recht hebben op internationale bescherming.
Aleš Hojs, minister van Binnenlandse Zaken van Slovenië
De ministers van Binnenlandse Zaken bespraken de screening en detentie van migranten aan de grens. Ze waren het erover eens dat de groeiende problemen op het gebied van veiligheid en gezondheid snel gezamenlijk moeten worden aangepakt. Geharmoniseerde regels over veiligheids- en gezondheidscontroles aan de buitengrenzen zijn onmisbaar voor een veilige Schengenruimte. Sommige lidstaten wezen er echter op dat er een bepaalde mate van flexibiliteit moet blijven om rekening te kunnen houden met de specifieke kenmerken van de verschillende buitengrenzen en de nationale omstandigheden.
Meerdere ministers benadrukten dat de samenhang met de algemene hervorming van het asielstelsel niet verloren mag gaan en dat aan alle voorstellen tegelijkertijd moet worden gewerkt. Het voorzitterschap concludeerde dat de nodige oplossingen moeten worden gezocht via de voorgestelde verordening inzake screening en zal blijven aansturen op oplossingen op technisch niveau.
Situatie in Afghanistan
De ministers namen nota van de informatie van de Commissie, de EDEO en de coördinator voor terrorismebestrijding over de situatie in Afghanistan, met betrekking tot internationale bescherming, migratie en veiligheid. Op dit moment wordt er gewerkt aan de uitvoering van de verschillende onderdelen uit de verklaring die de ministers van Binnenlandse Zaken aannamen tijdens hun buitengewone zitting van 31 augustus.
Wat betreft migratie en gedwongen ontheemding is er een geactualiseerd actieplan voor Afghanistan van de Commissie en de EDEO, dat op 17 september op technisch niveau werd besproken in de Raad. De Commissie lichtte ook het op 7 oktober 2021 gehouden forum op hoog niveau voor hervestiging met betrekking tot Afghanistan toe. Wat het veiligheidsaspect betreft: de EU‑coördinator voor terrorismebestrijding heeft in nauwe samenwerking met de lidstaten, instellingen en agentschappen van de EU een actieplan voor terrorismebestrijding opgesteld.
Detentie is een kernelement van het strafrechtsysteem, maar verschillen in detentieomstandigheden kunnen gevolgen hebben voor het wederzijds vertrouwen en op die manier de samenwerking in strafzaken binnen de EU belemmeren. Onze vruchtbare discussie laat zien dat wij met z'n allen de detentieomstandigheden willen blijven verbeteren, en dient als sturing voor de verdere werkzaamheden van de Commissie.
De COVID‑19-pandemie heeft ertoe geleid dat kinderen online actiever werden en daar meer contact legden met anderen, waardoor ook het aantal criminele activiteiten in verband met seksueel misbruik van kinderen op zowel het internet als het darkweb is toegenomen. De ministers herhaalden vandaag dat zij vastbesloten zijn ervoor te zorgen dat onze rechtshandhavingsinstanties alle nodige instrumenten hebben om deze vreselijke strafbare feiten zowel online als offline te bestrijden.