Συμβούλιο «Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις», 7-8 Οκτωβρίου 2021

Κυριότερα αποτελέσματα

Δικαιοσύνη

Προσωρινή κράτηση

Οι υπουργοί συζήτησαν σχετικά με την προσωρινή κράτηση, ένα ζήτημα που έχει αντίκτυπο στις ατομικές ελευθερίες αλλά και ιδιαίτερη σημασία για την αμοιβαία εμπιστοσύνη και αναγνώριση.

Η κράτηση βρίσκεται στο επίκεντρο του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης, αλλά οι διαφορές στις συνθήκες κράτησης μπορούν να έχουν αντίκτυπο στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και άρα να αποτελέσουν εμπόδιο στη συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις σε ολόκληρη την ΕΕ. Η σημερινή γόνιμη συζήτηση αντικατοπτρίζει την κοινή μας δέσμευση να συνεχίσουμε να βελτιώνουμε τις συνθήκες κράτησης και θα χρησιμεύσει ως οδηγός για περαιτέρω εργασίες της Επιτροπής στον τομέα αυτό.

Marjan Dikaučič, Υπουργός Δικαιοσύνης της Σλοβενίας

Οι υπουργοί συζήτησαν κυρίως ποια ελάχιστα πρότυπα για τις υλικές συνθήκες κράτησης και τα δικονομικά δικαιώματα κατά την προφυλάκιση θα πρέπει να έχουν προτεραιότητα προκειμένου να ενισχυθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ κρατών μελών. Συζήτησαν επίσης τις περαιτέρω δράσεις σε επίπεδο ΕΕ που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη βελτίωση των συνθηκών κράτησης ή να ενισχύσουν τη χρήση εναλλακτικών προς την κράτηση μέτρων.

• Ανεπίσημο έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής σχετικά με τις συνθήκες κράτησης και τα δικονομικά δικαιώματα κατά την προφυλάκιση

Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO)

Η Επιτροπή και η Προεδρία ενημέρωσαν επίσης τους υπουργούς σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις όσον αφορά τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO). Ο Ευρωπαίος Γενικός Εισαγγελέας ήταν επίσης παρών στη συζήτηση για το θέμα αυτό.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άρχισε τις εργασίες της την 1η Ιουνίου και διεξάγει ήδη σειρά ερευνών σχετικά με υποθέσεις που εμπίπτουν στην εντολή της.

Συνεχίζονται επίσης οι εργασίες σε τομείς όπως η προσαρμογή των εθνικών συστημάτων απονομής δικαιοσύνης στον κανονισμό για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ο διορισμός των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων και η πρόσληψη προσωπικού. Στο πλαίσιο του Συμβουλίου, συνεχίζονται οι εργασίες για τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς.

• Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (γενικές πληροφορίες)
• Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (ιστότοπος)

Στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού (SLAPP)

Πριν από τη σύνοδο οι υπουργοί παρακάθησαν σε γεύμα εργασίας, όπου συζήτησαν το θέμα των στρατηγικών αγωγών προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού (SLAPP) και την ανάγκη προστασίας των δημοσιογράφων από καταχρηστικές πρακτικές προσφυγής στη δικαιοσύνη.

Όπως ανακοινώθηκε στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης του Δεκεμβρίου 2020 για την ευρωπαϊκή δημοκρατία, η Επιτροπή προετοιμάζει πρωτοβουλία για την προστασία των δημοσιογράφων και των υπερασπιστών των δικαιωμάτων από αυτού του είδους τις καταχρηστικές προσφυγές. Προκειμένου να συμβάλουν στην προετοιμασία της πρωτοβουλίας αυτής, οι υπουργοί επικεντρώθηκαν στην εθνική εμπειρία και τις ορθές πρακτικές για την καταπολέμηση του φαινομένου SLAPP, καθώς και στη διασυνοριακή διάσταση του φαινομένου αυτού.

Εσωτερικές Υποθέσεις

Ψηφιακή διάσταση στη διερεύνηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών

Οι υπουργοί συζήτησαν σχετικά με την ψηφιακή διάσταση στη διερεύνηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Επικεντρώθηκαν ιδίως στον τρόπο με τον οποίο θα μπορεί να διασφαλίζεται η πρόσβαση των αρμόδιων αρχών σε δεδομένα, με σκοπό την αποτελεσματική πάταξη αυτών των εγκλημάτων. Συζήτησαν επίσης τον ρόλο προληπτικών μέτρων από πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης, υπηρεσίες φιλοξενίας και παρόχους ηλεκτρονικών επικοινωνιών για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου.

Η πανδημία COVID-19 έχει οδηγήσει στην αύξηση της δραστηριότητας και της σύνδεσης των παιδιών στο διαδίκτυο, με συνέπεια να σημειωθεί αύξηση του αριθμού εγκληματικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών τόσο στο διαδίκτυο όσο και στο σκοτεινό διαδίκτυο. Σήμερα, οι υπουργοί επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να διασφαλίσουν ότι οι αρχές επιβολής του νόμου διαθέτουν όλα τα αναγκαία μέσα για να συνεχίσουν την καταπολέμηση αυτών των ειδεχθών εγκλημάτων στο διαδίκτυο, όπως πράττουν και εκτός διαδικτύου.

Aleš Hojs, υπουργός Εσωτερικών της Σλοβενίας

Η εξωτερική διάσταση της μετανάστευσης

Η Επιτροπή και η Προεδρία ενημέρωσαν τους υπουργούς σχετικά με την πρόοδο όσον αφορά την εκπόνηση σχεδίων δράσης, ώστε να ενισχυθούν οι ολοκληρωμένες συμπράξεις στον τομέα της μετανάστευσης με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης που αποτελούν προτεραιότητα. Στο Συμβούλιο έχουν πραγματοποιηθεί ήδη συζητήσεις σε τεχνικό επίπεδο σχετικά με σχέδια δράσης για το Αφγανιστάν, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, την Τυνησία, τον Νίγηρα, τη Νιγηρία και το Ιράκ.

Οι υπουργοί αντάλλαξαν επίσης απόψεις σχετικά με την κατάσταση σε διάφορες μεταναστευτικές οδούς. Η ΕΕ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την κατάσταση σε όλες τις οδούς.

Σχεδόν όλες οι χώρες με τις οποίες συνορεύει η ΕΕ αντιμετωπίζουν πιέσεις επί του παρόντος. Ενώ οι διαπραγματεύσεις για τις νομοθετικές προτάσεις συνεχίζονται, μπορούμε ήδη να κάνουμε περισσότερα σήμερα για να βελτιωθεί η συνεργασία με τρίτες χώρες, μεταξύ άλλων όσον αφορά την επιστροφή μεταναστών που διασχίζουν παράνομα τα σύνορα και δεν δικαιούνται διεθνή προστασία. Aleš Hojs, υπουργός Εσωτερικών της Σλοβενίας

• Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την COVID-19 και τη μετανάστευση (24 Ιουνίου 2021)
• Μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ (γενικές πληροφορίες)

Έλεγχοι διαλογής και κράτηση στα σύνορα

Οι υπουργοί Εσωτερικών συζήτησαν το ζήτημα των ελέγχων διαλογής και της κράτησης μεταναστών στα σύνορα. Συμφώνησαν ότι η αύξηση των προκλήσεων στον τομέα της ασφάλειας και της υγείας απαιτεί ταχεία κοινή δράση. Η ύπαρξη εναρμονισμένων κανόνων για ελέγχους ασφαλείας και υγειονομικούς ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα είναι καθοριστική για να μπορέσει να επιτευχθεί ο στόχος για εγγυημένη ασφάλεια εντός του χώρου Σένγκεν. Ωστόσο, ορισμένα κράτη μέλη τόνισαν ότι πρέπει να διατηρηθεί ένα ορισμένο επίπεδο ευελιξίας στους κανόνες, ώστε να μπορούν να προσαρμόζονται στη διαφορετική φύση των εξωτερικών συνόρων και στις εθνικές συνθήκες.

Αρκετοί υπουργοί τόνισαν επίσης την ανάγκη να εξασφαλιστεί η συνοχή με τη συνολική μεταρρύθμιση του ασύλου και να μελετηθούν παράλληλα όλες οι προτάσεις. Η Προεδρία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι αναγκαίες λύσεις θα πρέπει να αναζητηθούν στο πλαίσιο της πρότασης κανονισμού για τους ελέγχους διαλογής και δήλωσε ότι θα συνεχίσει να κατευθύνει τις εργασίες για την εξεύρεση λύσεων σε τεχνικό επίπεδο.

Η κατάσταση στο Αφγανιστάν

Οι υπουργοί σημείωσαν τις πληροφορίες που προσκόμισαν η Επιτροπή, η ΕΥΕΔ και ο Συντονιστής Αντιτρομοκρατικής Δράσης για την κατάσταση στο Αφγανιστάν όσον αφορά τη διεθνή προστασία, τη μετανάστευση και την ασφάλεια. Βρίσκονται υπό εξέλιξη οι εργασίες για την εφαρμογή των διαφόρων σκελών που περιγράφονται στη δήλωση που υιοθέτησαν οι υπουργοί Εσωτερικών κατά την έκτακτη σύνοδό τους στις 31 Αυγούστου.

Ως προς την πτυχή της μετανάστευσης και του αναγκαστικού εκτοπισμού, η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ υπέβαλαν επικαιροποιημένο σχέδιο δράσης για το Αφγανιστάν, το οποίο επανεξέτασε το Συμβούλιο σε τεχνικό επίπεδο στις 17 Σεπτεμβρίου. Η Επιτροπή ενημέρωσε επίσης σχετικά με το φόρουμ υψηλού επιπέδου για την επανεγκατάσταση σχετικά με το Αφγανιστάν, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2021. Ως προς την πτυχή της ασφάλειας, ο συντονιστής αντιτρομοκρατικής δράσης της ΕΕ κατήρτισε σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας σε στενή διαβούλευση με τα κράτη μέλη, τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ.

• Αφγανιστάν: Σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας
• Δήλωση σχετικά με την κατάσταση στο Αφγανιστάν (31 Αυγούστου 2021)