Screening van buitenlandse directe investeringen
Via de EU-regels voor de screening van buitenlandse investeringen kunnen de lidstaten buitenlandse investeringen in de EU controleren en risico's voor de veiligheid of de openbare orde aanpakken. Dit doen ze in samenwerking met andere lidstaten en de Commissie.
Wat zijn buitenlandse directe investeringen?
Bij buitenlandse directe investeringen (BDI's) neemt een investeerder daadwerkelijk deel aan of krijgt hij zeggenschap over een EU-onderneming. BDI's verschillen van beleggingen in effecten, waarbij een investeerder aandelen van een onderneming koopt zonder deel te nemen aan het bestuur of zeggenschap uit te oefenen.
Net als de internationale handel dragen BDI's doorgaans bij tot economische groei en kunnen ze het grensoverschrijdende verkeer van goederen, diensten en kapitaal vergemakkelijken.
Inkomende en uitgaande BDI's
Buitenlandse directe investeringen kunnen inkomend of uitgaand zijn. Bij inkomende BDI's investeren buitenlandse investeerders in een land of regio en bij uitgaande BDI's investeren binnenlandse investeerders in buitenlandse markten.
BDI's worden doorgaans gemeten aan de hand van 2 hoofdindicatoren: voorraden en stromen.
Voorraden
BDI-voorraden tonen een momentopname van hoeveel buitenlandse investeringen er op een bepaald moment bestaan en laten de totale geaccumuleerde waarde zien.
De voorraad uitgaande BDI's is de waarde van het eigen vermogen van EU-investeerders (eigendomsbelang in een onderneming) en de nettoleningen aan ondernemingen in het buitenland.
De voorraad inkomende BDI's is de waarde van het eigen vermogen van buitenlandse investeerders en de nettoleningen aan in de EU gevestigde ondernemingen.
Stromen
BDI-stromen zijn een bewegingsindicator die de waarde van nieuwe investeringen in een bepaalde periode weergeeft. Ze bestaan uit eigenvermogenstransacties, de herinvestering van winsten en schuldtransacties tussen ondernemingen.
Inkomende BDI-stromen zijn de waarde van nieuwe buitenlandse investeringen die in een bepaalde periode de EU binnenkomen.
Uitgaande BDI-stromen zijn de waarde van de investeringen die EU-ondernemingen in diezelfde periode in het buitenland doen.
BDI's in cijfers
De EU is de grootste aanbieder en de belangrijkste bestemming van buitenlandse investeringen ter wereld.
Eind 2024 bedroegen de uitgaande investeringen uit de EU € 12,34 biljoen en de inkomende investeringen in de EU € 10,59 biljoen. Die percentages omvatten ook investeringen binnen de EU (wanneer een onderneming uit een bepaald EU-land in een ander EU-land investeert).
Als alleen investeringen van buiten de EU in aanmerking worden genomen, bedroegen de uitgaande investeringen uit de EU € 9,31 biljoen en de inkomende investeringen in de EU € 7,04 biljoen.
Onze 5 belangrijkste partners voor zowel inkomende als uitgaande investeringen zijn:
- Verenigde Staten
- Verenigd Koninkrijk
- Zwitserland
- Kaaimaneilanden
- Singapore
Stroomdiagram met de top 8 herkomstlanden van BDI's:
- Verenigde Staten: 31%
- Verenigd Koninkrijk: 17,5%
- Zwitserland: 8,9%
- Kaaimaneilanden: 5%
- Singapore: 3,9%
- Bermuda: 3,5%
- Canada: 3,3%
- Japan: 3,3%
Stroomdiagram met de top 8 bestemmingen van BDI's:
- Verenigde Staten: 28,7%
- Verenigd Koninkrijk: 19,5%
- Zwitserland: 8,4%
- Kaaimaneilanden: 3%
- Singapore: 2,7%
- Bermuda: 2,6%
- Canada: 2,6%
- Japan: 2,5%
Special purpose entities
Een special purpose entity (SPE) is een juridische entiteit – zoals een dochteronderneming, holding of financieringsconstructie – die in een bepaald land is opgericht voor met name financiële, fiscale of regelgevingsdoeleinden en niet om daar reële economische activiteiten uit te oefenen.
SPE's spelen een belangrijke rol bij BDI's. Eind 2024 waren ze goed voor 29% van de BDI-voorraad van de EU in het buitenland en voor 34% van de BDI-voorraad van de rest van de wereld in de EU.
Investeringsdoelstellingen van de EU
De EU is een van de meest open plaatsen ter wereld om te investeren en voert een gecoördineerd beleid inzake BDI's. De EU onderhandelt ook over investeringsregels in handelsovereenkomsten of in afzonderlijke investeringsovereenkomsten en voert deze uit.
De belangrijkste doelstellingen van het investeringsbeleid van de EU zijn:
- zorgen voor een gelijk speelveld zodat noch EU-investeerders, noch buitenlandse investeerders worden gediscrimineerd of oneerlijk worden behandeld
- investeringen in de EU mogelijk maken in een voorspelbaar en transparant ondernemingsklimaat
- aanmoedigen tot investeringen ter ondersteuning van duurzame ontwikkeling en de eerbiediging van de mensenrechten en arbeids- en milieunormen
Screeningsregels
De EU beschikt over regels voor de screening van BDI's waarmee de lidstaten toezicht kunnen houden op buitenlandse investeringen in de EU en risico's voor de veiligheid of de openbare orde kunnen aanpakken. Ze werken daarbij samen met andere lidstaten en de Europese Commissie.
EU-brede samenwerking en uitwisseling van informatie over buitenlandse investeringen is nodig omdat BDI's in de ene lidstaat risico's voor de veiligheid of de openbare orde met zich mee kunnen brengen voor een andere lidstaat of zelfs de hele EU.
De Raad nam op 5 maart 2019 voor het eerst een verordening over de screening van BDI's aan, en de regels zijn sinds oktober 2020 van toepassing. Daarbij werd onder meer een samenwerkingsmechanisme in het leven geroepen om problemen in verband met specifieke investeringen te kunnen behandelen, werden vereisten vastgesteld voor screeningmechanismen op nationaal niveau, en werd de Commissie in staat gesteld adviezen uit te brengen over investeringen die de veiligheid van meer dan 1 lidstaat bedreigen.
Om beter te kunnen reageren op de uitdagingen als gevolg van de toenemende geopolitieke spanningen en technologische ontwikkelingen en tegelijkertijd de positie van de EU als een van 's werelds meest open gebieden voor investeringen te behouden, diende de Commissie in 2024 een voorstel in om de regels voor BDI-screening te verbeteren. Voortbouwend op een evaluatie van 1200 BDI's die tussen 2021 en 2024 werden gedaan, zullen de nieuwe regels:
- alle lidstaten een screeningmechanisme en geharmoniseerdere nationale regels bieden
- de EU-screening uitbreiden tot investeringen van EU-investeerders die uiteindelijk onder het zeggenschap staan van personen of bedrijven uit een niet-EU-land
In juni 2026 nam de Raad de herziene verordening formeel aan. Met de nieuwe regels wordt onder meer een minimumaantal sectoren ingevoerd waarin alle lidstaten buitenlandse investeringen moeten screenen in:
- producten voor tweeërlei gebruik en militair materieel
- hyperkritieke technologieën
- kritieke grondstoffen
- kritieke entiteiten op het gebied van energie-, vervoers- en digitale infrastructuur
- verkiezingsinfrastructuur
- een beperkte lijst van entiteiten uit het financiële stelsel
De regels worden 18 maanden na de inwerkingtreding van de herziene verordening van toepassing.
De herziene regelingen voor BDI-screening maken deel uit van de strategie van de EU om haar economische veiligheid te versterken en strategische industriesectoren te beschermen tegen risicovolle investeringen door buitenlandse investeerders.
Laatst bijgewerkt: 8 september 2026
