Ruslands oorlog tegen Oekraïne: EU-sancties
De EU heeft talrijke en ongekende sancties opgelegd aan personen en entiteiten die betrokken zijn bij de grootschalige Russische invasie van Oekraïne.
Doel van de sancties tegen Rusland
Sinds maart 2014 heeft de EU geleidelijk beperkende maatregelen tegen Rusland ingesteld als reactie op:
- de illegale annexatie van de Krim (2014)
- de grootschalige invasie van Oekraïne (2022)
- de illegale annexatie van de Oekraïense regio's Donetsk, Loehansk, Zaporizja en Cherson (2022)
Tot dusver zijn 21 sanctiepakketten goedgekeurd. Deze maatregelen verhogen de druk op Rusland en zijn gericht op zijn oorlogseconomie. Ze ondersteunen de inspanningen om een einde te maken aan Ruslands brute aanvalsoorlog tegen Oekraïne.
De EU-sancties zijn zorgvuldig gericht, zijn evenredig en tijdelijk van aard. Ze worden dus regelmatig beoordeeld en de EU kan ze bijstellen, verlichten of opheffen als haar doelstellingen, of zinvolle stappen in die richting, worden bereikt.
De EU heeft verder nog sancties getroffen tegen Belarus, Iran en Noord-Korea vanwege hun steun aan de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne.
Ook zijn er sancties uitgevaardigd als reactie op mensenrechtenschendingen in Rusland en de hybride dreigingen en campagnes van Rusland tegen de EU en haar lidstaten.
EU-sancties tegen Rusland: vragen en antwoorden
Sancties tegen personen en entiteiten
De EU-sancties vanwege acties die de territoriale integriteit, de soevereiniteit en de onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen treffen bijna 3000 personen en entiteiten.
Op de sanctielijst staan onder meer:
De lijst bevat ook personen die verantwoordelijk zijn voor of betrokken zijn bij:
- de zogenaamde "referenda" in 2022 en de "verkiezingen" in 2023 in Oekraïense gebieden
- wreedheden in Boetsja en Marioepol
- raketaanvallen op burgers en kritieke infrastructuur
- de deportatie, gedwongen overbrenging en onrechtmatige adoptie van Oekraïense kinderen
- militaire heropvoeding van Oekraïense kinderen
- de rekrutering van Syrische huurlingen om in Oekraïne te vechten
- de productie en levering van drones
- de omzeiling van sancties
- de exploitatie van Ruslands schaduwvloot
- het roven van Oekraïens cultureel erfgoed
Ook personen uit Iran, Belarus en Noord-Korea staan op de lijst.
De lijst met entiteiten omvat:
- politieke partijen
- strijdkrachten en paramilitaire groepen, waaronder de Wagnergroep
- banken en financiële instellingen
- mediaorganisaties die propaganda en desinformatie verspreiden
- bedrijven in de defensiesector die betrokken zijn bij de productie van drones
- bedrijven in de sectoren vervoer en energie
- bedrijven in de luchtvaartsector, de scheepsbouw en de machinebouw
- bedrijven in de IT-, de telecom- en de verzekeringssector
- bedrijven die betrokken zijn bij het omzeilen van sancties
- bedrijven die banden hebben met Ruslands schaduwvloot
- PJSC Alrosa, het grootste diamantwinningsbedrijf ter wereld
- de beweging Al-Russisch Volksfront
- organisaties die verantwoordelijk zijn voor de indoctrinatie en heropvoeding van Oekraïense kinderen
Bedrijven uit niet-EU-landen die steun verlenen aan de Russische oorlog zijn ook onderworpen aan sancties. De maatregelen werden in maart 2014 ingesteld, en werden laatstelijk verlengd tot en met 15 september 2026.
- Verordening betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (Publicatieblad van de EU)
- Besluit betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (Publicatieblad van de EU)
De sancties omvatten:
Reisverbod
Op de sanctielijst geplaatste personen mogen de EU niet binnenkomen of erdoorheen reizen.
Bevriezing van tegoeden
Alle tegoeden in de EU van op de sanctielijst geplaatste personen en entiteiten worden bevroren.
Niet-beschikbaarheid van financiële middelen
Personen en entiteiten uit de EU mogen geen financiële middelen beschikbaar stellen aan op de sanctielijst geplaatste personen of entiteiten.
Economische sancties
In 2014 stelde de EU, in reactie op de illegale annexatie van de Krim, economische sancties in voor de handel met Rusland in specifieke economische sectoren.
In maart 2015 besloten de EU‑leiders het geldende sanctieregime af te stemmen op de volledige uitvoering van de akkoorden van Minsk. De datum daarvoor was eind december 2015.
Aangezien aan die eis niet was voldaan, verlengde de Raad de economische sancties tot en met 31 juli 2016.
Sinds juli 2016 zijn de economische sancties telkens met 6 maanden verlengd. Op dit moment lopen ze tot en met 31 juli 2027.
Sinds Rusland in 2022 Oekraïne binnenviel, heeft de EU de sanctiemaatregelen geïntensiveerd.
Economische sancties zijn gericht tegen de financiële, handels-, energie-, vervoers-, technologie- en defensiesector van Rusland en tegen diensten die aan Rusland of Russische onderdanen worden verleend.
Ze zijn ook gericht tegen Belarus, vanwege zijn medeplichtigheid met Rusland, en tegen Iran, vanwege de productie en levering van drones.
Financiën
Defensie en technologie
Energie
Handel
Vervoer
Diensten
Hier vindt u een overzicht van de economische sancties tegen Rusland.
Financiën
In de financiële sector gaat het om beperkingen op de toegang van Rusland tot de kapitaal- en financiële markten van de EU en een verbod op:
- transacties met meer dan 100 Russische banken
- het gebruik van het systeem voor de overdracht van financiële berichten (SPFS)
- het gebruik door EU-exploitanten van het Russische nationale betaalkaartsysteem (Mir) of het systeem voor snellere betalingen (SBP)
- grote deposito's van Russische onderdanen bij banken in de EU
- investeringen in projecten die medegefinancierd worden door het Russische fonds voor directe investeringen
- de levering van eurobiljetten aan Rusland
- transacties in enkele cryptovaluta en met een aantal cryptoplatforms
- het verstrekken van cryptoactiva en advies over trusts die zijn toegewezen aan Russische onderdanen
Energie
De maatregelen in de energiesector omvatten een prijsplafond voor het zeevervoer van Russische olie en aardolieproducten en een verplichting om de verkoop van lng-tankers te melden. Er geldt ook een verbod op:
- de invoer van ruwe olie, aardolieproducten en steenkool uit Rusland
- de invoer van geraffineerde aardolieproducten vervaardigd uit Russische olie afkomstig uit niet-EU-landen
- transacties met een aantal oliehandelaren
- de invoer van Russisch vloeibaar aardgas (lng) en vloeibaar petroleumgas (lpg)
- transacties in verband met Nord Stream 1 en 2
- de levering van gasopslagcapaciteit aan Russische onderdanen
- nieuwe investeringen in Russische lng-projecten
- de uitvoer naar Rusland van goederen en technologieën voor de energiesector
- nieuwe investeringen in Ruslands energiesector en mijnbouw
Vervoer
In de vervoerssector gaat het onder meer om de sluiting van het EU-luchtruim voor Russische vliegtuigen en van de EU-havens voor alle Russische vaartuigen en voor meer dan 670 niet-EU-vaartuigen die deel uitmaken van Ruslands schaduwvloot. Er geldt ook een verbod op:
- de uitvoer naar Rusland van goederen en technologie in lucht-, zee- en ruimtevaart
- de uitvoer naar Rusland van vliegtuigen, en ook van vliegtuigonderdelen en vliegtuigbrandstof
- vervoer van goederen naar de EU door Russische wegvervoerders
- in Rusland geregistreerde aanhangwagens en opleggers die goederen naar de EU vervoeren
- transacties met het Russische Scheepvaartregister
- het verlenen van vervoersgerelateerde reparatie-, onderhouds- en financiële diensten
Defensie en technologie
In de defensie- en technologiesector gelden uitvoerbeperkingen voor een aantal entiteiten die rechtstreeks steun verlenen aan Ruslands militaire en industriële complex, waarvan er vele in niet-EU-landen zijn gevestigd. Er geldt ook een verbod op de uitvoer naar Rusland van:
- producten voor tweeërlei gebruik en militaire technologie
- dronemotoren en onderdelen voor de productie van drones
- wapens en civiele vuurwapens en de onderdelen daarvan
- munitie, militaire voertuigen en paramilitaire uitrusting
- IT-, elektronische en optische componenten
- chemische stoffen, navigatie-instrumenten, generatoren en thermostaten
- camera's, lenzen, speelgoeddrones, laptops en harde schijven
- andere goederen en technologie die Ruslands defensie- en veiligheidssector kunnen versterken
Handel in grondstoffen en andere goederen
De handelsmaatregelen omvatten een verbod op de uitvoer van luxegoederen naar Rusland, quota voor de invoer van kaliumchloride, en een verbod op de invoer uit Rusland van:
- staal, ijzer, gietijzer, aluminium en andere metalen
- koper- en aluminiumdraad, buizen en folie
- cement, bitumen en asfalt
- hout, papier, rubber en plastic
- helium en andere chemische stoffen
- visserijproducten, sterkedrank, sigaretten en cosmetische producten
- diamanten en goud, ook in juwelen
- andere goederen die Ruslands industriële capaciteit kunnen versterken
Diensten
De maatregelen in de dienstensector omvatten onder meer een verplichte voorafgaande vergunning voor alle aan de Russische regering verleende diensten en een verbod op het verlenen van de volgende diensten aan Rusland of Russische onderdanen:
- accounting, auditing, boekhouding en belastingadvies
- bouw-, architecten- en ingenieursdiensten
- cyberbeveiliging, IT- en juridisch advies
- adverteren, marktonderzoek en opiniepeilingen
- technische bijstand, tussenhandeldiensten of financiële bijstand met betrekking tot goederen en technologie die onder andere sancties vallen
- intellectuele-eigendomsrechten of handelsgeheimen met betrekking tot goederen en technologie die onder andere sancties vallen
- software voor het beheer van ondernemingen, voor industrieel ontwerp en voor fabricage, en voor de bank- en financiële sector
- cryptoactivadiensten
- onderhoud van lng-tankers en ijsbrekers en diensten voor lng-terminals
De bovenstaande lijsten zijn niet uitputtend. De volledige lijst met sancties is te vinden op de website van het Publicatieblad van de EU:
- Verordening betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren (Publicatieblad van de EU)
- Besluit betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren (Publicatieblad van de EU)
Geïmmobiliseerde Russische tegoeden
Als onderdeel van het derde pakket sancties tegen Rusland op 28 februari 2022 werd ongeveer € 210 miljard aan tegoeden van de Russische Centrale Bank in de EU geblokkeerd.
In mei 2024 paste de Raad het rechtskader aan om ervoor te zorgen dat de uitzonderlijke opbrengsten uit de blokkering van de tegoeden van de Russische Centrale Bank in de EU kunnen worden gebruikt om Oekraïne te ondersteunen.
Volgens de op 25 oktober 2024 vastgestelde EU-regels moet 95% van de buitengewone opbrengsten worden toegewezen aan de EU-begroting en worden aangewend via het samenwerkingsmechanisme voor leningen aan Oekraïne. Dat instrument is door de EU opgezet om Oekraïne te helpen de leningen van de EU-G7 van ongeveer € 45 miljard terug te betalen. De overige 5% gaat naar de Europese Vredesfaciliteit.
In december 2025 besloot de Raad de overdracht van in de EU geïmmobiliseerde tegoeden van de Russische Centrale Bank aan Rusland tijdelijk te verbieden.
Verboden mediakanalen
Sinds 2022 heeft de EU de omroepactiviteiten en -vergunningen geschorst van verschillende mediakanalen die door het Kremlin worden gesteund en desinformatie verspreiden.
De Russische regering gebruikt deze media om informatie te manipuleren en desinformatie en propaganda over de militaire agressie tegen Oekraïne te verspreiden, om zo de buurlanden van Rusland en de EU en haar lidstaten te destabiliseren.
Momenteel geldt het uitzendverbod voor 27 mediakanalen:
- EADaily / Eurasia Daily
- Fondsk
- Izvestia
- Katehon
- Krasnaya Zvezda / Tvzvezda
- Lenta
- New Eastern Outlook
- NewsFront
- NTV / NTV Mir
- Oriental Review
- Pervyj Kanal
- REN TV
- RIA Novosti
- RuBaltic
- Russia Today en haar dochterondernemingen
- Rossiya RTR / RTR Planeta
- Rossiya 24 / Russia 24
- Rossiya 1
- Rossiskaja Gazeta
- SouthFront
- Spas TV-zender
- Sputnik en haar dochterondernemingen
- Strategic Culture Foundation
- Tsargrad TV-zender
- TV Centre International
- Voice of Europe
Financiering van politieke partijen in de EU
Rusland probeert zich voortdurend te mengen in democratische processen in de EU en de democratische grondslagen ervan te ondermijnen, onder meer door beïnvloeding en desinformatie.
De EU heeft daarom besloten dat politieke partijen en stichtingen, niet-gouvernementele organisaties, denktanks en aanbieders van mediadiensten in de EU geen financiering meer mogen aanvaarden van de Russische staat en zijn handlangers.
Conform het EU-Handvest van de grondrechten zullen deze maatregelen aanbieders van mediadiensten en hun personeel niet beletten om andere activiteiten in de EU uit te voeren, zoals onderzoek en interviews.
Andere economische maatregelen
Beperkingen op economische betrekkingen op specifieke gebieden
De Raad heeft gerichte economische maatregelen met betrekking tot specifieke gebieden aangenomen na:
- de illegale annexatie van de Krim en Sebastopol door Rusland
- Ruslands erkenning van de niet onder regeringsgezag vallende gebieden van Oekraïne: Donetsk, Loehansk, Zaporizja en Cherson
Deze maatregelen omvatten beperkingen op:
Invoer
Uitvoer
Diensten
De beperkende maatregelen naar aanleiding van de illegale annexatie van de Krim en Sebastopol werden in 2014 geïntroduceerd en werden laatstelijk verlengd tot en met 23 juni 2027.
De beperkende maatregelen in reactie op het besluit van Rusland om de niet onder regeringsgezag vallende gebieden van de oblasten Donetsk en Loehansk in Oekraïne toch als onafhankelijke entiteiten te erkennen, en het daaruit voortvloeiende besluit om Russische troepen naar deze gebieden te sturen, werden in februari 2022 aangenomen.
In oktober 2022 werden ze uitgebreid tot de niet onder regeringsgezag vallende gebieden Zaporizja en Cherson. Ze werden laatstelijk verlengd tot en met 24 februari 2027.
- Verordening betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de illegale inlijving van de Krim en Sebastopol (Publicatieblad van de EU)
- Besluit betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de illegale inlijving van de Krim en Sebastopol (Publicatieblad van de EU)
- Verordening betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de illegale erkenning, bezetting of annexatie door de Russische Federatie van bepaalde niet onder regeringsgezag vallende gebieden van Oekraïne (Publicatieblad van de EU)
- Besluit betreffende beperkende maatregelen in antwoord op de illegale erkenning, bezetting of annexatie door de Russische Federatie van bepaalde niet onder regeringsgezag vallende gebieden van Oekraïne (Publicatieblad van de EU)
Maatregelen in verband met economische samenwerking
In 2014 schrapte de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO) Rusland als ontvangend land en zette zij de goedkeuring van investeringen in het land stop.
In datzelfde jaar schortte de Europese Investeringsbank (EIB) de ondertekening van nieuwe financieringsverrichtingen in Rusland op. Bilaterale en regionale EU-samenwerkingsprogramma's met Rusland werden heroverwogen en opgeschort.
Daarnaast kwam de EU, samen met andere leden van de Wereldhandelsorganisatie, overeen om de meestbegunstiging van Russische producten en diensten op de EU-markten te weigeren.
Verduistering van Oekraïense overheidsmiddelen
In maart 2014 besloot de Raad de tegoeden te bevriezen van de personen die verantwoordelijk waren voor de verduistering van Oekraïense overheidsmiddelen. Deze maatregelen werden recent verlengd tot en met 6 maart 2027.
- Verordening betreffende beperkende maatregelen tegen bepaalde personen, entiteiten en lichamen in het licht van de situatie in Oekraïne (Publicatieblad van de EU)
- Besluit betreffende beperkende maatregelen tegen bepaalde personen, entiteiten en lichamen in het licht van de situatie in Oekraïne (Publicatieblad van de EU)
De EU heeft ook sancties getroffen tegen mediaorganisaties en personen die de openbare ruimte vervuilen met desinformatie.
Heffingen op landbouwproducten en meststoffen
Op 12 juni 2025 nam de Raad een verordening aan waarbij heffingen worden opgelegd op landbouwproducten en bepaalde stikstofhoudende meststoffen uit Rusland en Belarus waarvoor nog geen extra douanerechten golden.
De invoer uit Rusland van de meststoffen waarop de nieuwe tarieven betrekking hebben, zijn goed voor meer dan 25% van de totale invoer van meststoffen in de EU, in totaal bijna 3,6 miljoen ton.
De invoerrechten zullen naar verwachting de inkomsten uit de Russische uitvoer doen dalen, waardoor het voor Rusland moeilijker wordt om zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne te financieren. Deze verordening zal alleen gelden voor invoer naar de EU. Er zijn geen gevolgen voor de Russische uitvoer van landbouwproducten en meststoffen naar niet-EU-landen.
Diplomatieke maatregelen
Opschorting van bilaterale topontmoetingen
In 2014 werd de top EU‑Rusland geannuleerd, en besloten de EU‑lidstaten geen periodieke bilaterale topbijeenkomsten met Rusland meer te houden. Bilaterale besprekingen met Rusland over visumaangelegenheden werden ook opgeschort.
In plaats van de G8‑top in Sotsji werd op 4 en 5 juni 2014 een bijeenkomst van de G7 – zonder Rusland – gehouden in Brussel. Sindsdien ontmoeten de leiders elkaar in G7-verband.
Daarnaast steunden de EU‑landen de opschorting van de onderhandelingen over de toetreding van Rusland tot de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en het Internationaal Energieagentschap (IEA).
Sinds oktober 2025 moeten Russische diplomaten de betrokken EU-lidstaat vooraf informeren wanneer zij binnen het Schengengebied, maar buiten hun land van accreditatie reizen.
Schorsing van de visumovereenkomst
Sinds februari 2022 kunnen Russische diplomaten, functionarissen en zakenlieden niet langer gebruikmaken van een visumversoepelingsregeling voor gemakkelijkere toegang tot de EU.
In september 2022 besloot de Raad tot de volledige schorsing van de visumversoepelingsovereenkomst tussen de EU en Rusland. Daarom gelden voor Russische burgers de algemene regels van de Visumcode.
In december 2022 nam de Raad een besluit aan voor niet-erkenning van in Oekraïne en Georgië afgegeven Russische reisdocumenten.
Dit besluit was een reactie op de Russische praktijk om Russische internationale paspoorten af te geven aan inwoners van bezette gebieden. Ook het eenzijdige besluit van Rusland om in 2008 de onafhankelijkheid van de Georgische gebieden Abchazië en Zuid‑Ossetië te erkennen speelde een rol.
Met Russische reisdocumenten die worden afgegeven in door Rusland bezette gebieden in Oekraïne of afgescheiden gebieden in Georgië, of aan inwoners van die gebieden, kan men geen visum verkrijgen en mag men het Schengengebied niet binnenkomen.
Russische strijders uit de EU weren
Dit 21e sanctiepakket heeft de basis gelegd voor een alomvattend visumverbod voor strijders en voormalige strijders van de Russische strijdkrachten en andere proxygroepen die deelnemen aan Ruslands oorlog. De Raad moet nog besluiten wanneer dit verbod in werking treedt.
Anti-ontwijkingsmaatregelen
Gezien de omvang van de EU-sancties gebruiken de geviseerde Russische personen en entiteiten verschillende technieken om deze te omzeilen. Zo zetten ze ingewikkelde financiële constructies op, liegen ze over de aard of de oorsprong van de verhandelde goederen of maken ze gebruik van de rechtsgebieden van niet-EU-landen.
De EU heeft verschillende maatregelen genomen om omzeiling tegen te gaan:
- sancties tegen personen en entiteiten die betrokken zijn bij omzeiling, waaronder personen die betrokken zijn bij Ruslands schaduwvloot
- uitvoerbeperkingen voor producten voor tweeërlei gebruik en geavanceerde technologie voor honderden entiteiten, waaronder vele die buiten Rusland zijn gevestigd en Ruslands oorlog rechtstreeks ondersteunen
- uitbreiding van het transactieverbod tot buiten Rusland gevestigde marktdeelnemers uit niet-EU-landen die de omzeiling van oliegerelateerde beperkingen faciliteren
De EU heeft de toegang tot EU-havens ontzegd aan vaartuigen:
- die deel uitmaken van de Russische schaduwvloot en Russische ruwe olie of producten op basis van Russische ruwe olie vervoeren en verantwoordelijk zijn voor het omzeilen van het olieprijsplafond (meer dan 670 vaartuigen)
- die schip-tot-schiptransfers verrichten en ervan worden verdacht sancties te overtreden
- waarvan wordt vermoed dat zij hun automatische identificatiesysteem aan boord illegaal verstoren of uitschakelen bij het vervoer van Russische olie
Er geldt ook een verbod op transacties met Russische havens, sluizen en luchthavens die worden gebruikt voor het omzeilen van het olieprijsplafond.
De EU heeft een verbod ingesteld op de doorvoer van goederen voor tweeërlei gebruik, technologieën en gevechtsgoederen die vanuit de EU via Russisch grondgebied naar niet-EU-landen worden uitgevoerd, en op de wederuitvoer van bijzonder gevoelige goederen en technologie naar Rusland en voor gebruik in Rusland (de "niet-naar-Ruslandclausule").
De EU heeft de volgende eisen gesteld:
- EU-moedermaatschappijen moeten ervoor zorgen dat hun dochterondernemingen uit niet-EU-landen niet deelnemen aan activiteiten die leiden tot een resultaat dat de sancties beogen te voorkomen
- EU-marktdeelnemers moeten zorgvuldigheidsmechanismen invoeren voor de verkoop van gevechtsgoederen aan niet-EU-landen
- EU-marktdeelnemers die industriële knowhow voor de productie van gevechtsgoederen overdragen aan niet-EU-landen moeten contractueel bepalen dat de knowhow niet mag worden gebruikt voor goederen die bestemd zijn voor Rusland
Ter beperking van de omzeiling van het verbod op het leveren van diensten op het gebied van portemonnees, rekeningen of bewaring van cryptoactiva aan Russische onderdanen en ingezetenen, verbiedt de EU Russische onderdanen of natuurlijke personen die in Rusland verblijven eigenaar te zijn van of zeggenschap uit te oefenen over de rechtspersonen, entiteiten of lichamen die dergelijke diensten verlenen, of functies te bekleden in bestuursorganen ervan. De EU heeft ook sancties genomen tegen aanbieders van cryptoactiva.
Daarnaast moet een in de EU gevestigde entiteit die eigendom is of onder zeggenschap staat van Rusland, aangifte doen van geldovermakingen van meer dan € 100 000 buiten de EU.
Andere sancties tegen Rusland
Naast de sancties naar aanleiding van Ruslands oorlog tegen Oekraïne heeft de EU ook sancties opgelegd aan degenen die verantwoordelijk zijn voor ernstige schendingen van de mensenrechten, de onderdrukking van het maatschappelijk middenveld en de democratische oppositie, en het ondermijnen van de democratie en de rechtsstaat in Rusland.
Ook zijn er sancties genomen in reactie op de hybride dreigingen van Rusland, en de tegen de EU gerichte campagnes van het land.
Mensenrechtenschendingen in Rusland: EU‑sancties
Hybride activiteiten van Rusland: EU-sancties
Zie ook
Laatst bijgewerkt: 23 juli 2026