Toeristische sector

De toeristische sector in cijfers

Europa is de belangrijkste toeristische bestemming ter wereld. Het continent ontvangt elk jaar miljoenen bezoekers. In 2024 trok de Europese Unie 758 miljoen bezoekers. Daarmee werd de EU door 38% van alle toeristen wereldwijd als plaats van bestemming gekozen en dat leverde aanzienlijke economische voordelen op.

Dat jaar genereerde de toeristische sector ongeveer 10% van het bbp van de Unie en was hij goed voor 10% van de banen en 4,6 miljoen bedrijven, waarvan 99% kleine en middelgrote ondernemingen zijn.

Daarom is toerisme een strategische sector voor de EU die bijdraagt aan het algemene concurrentievermogen van de Unie.

Onevenwichtig toerisme

De miljoenen bezoekers die elk jaar door de EU worden verwelkomd, zijn echter niet gelijkmatig verdeeld over de lidstaten of over de regio's en steden van de lidstaten. Vier EU-landen – Spanje, Frankrijk, Duitsland en Italië – zijn samen goed voor meer dan 60% van de overnachtingen.

De geografische en seizoensgebonden concentratie van toeristenstromen vormt een echte uitdaging voor de toeristische sector, aangezien dit leidt tot druk op sommige plaatsen van bestemming ("overtoerisme") en gemiste kansen op andere plaatsen ("ondertoerisme").

Bovendien zet het toenemende aantal toeristen in sommige regio's de infrastructuur, huisvesting en hulpbronnen onder druk, wat kan leiden tot waterstress, biodiversiteitsverlies en verontreiniging.

Deze risico's ondermijnen het concurrentievermogen van het toerisme op lange termijn, de acceptatie van toerisme door lokale gemeenschappen en het cultureel erfgoed.

De toeristische sector wordt ook nog geconfronteerd met een aantal extra uitdagingen.

Gevolgen van klimaatverandering

Het toeristische ecosysteem wordt steeds meer blootgesteld aan klimaatverandering, waaronder extreme weersomstandigheden, wat systeemrisico's met zich meebrengt voor de economische en sociale duurzaamheid.

Tekort aan arbeidskrachten

De horecasector en de toeristische sector hebben te kampen met structurele tekorten aan arbeidskrachten en vakmensen, waardoor deze sectoren over het algemeen minder aantrekkelijk worden.

Snelle technologische ontwikkelingen

Artificiële intelligentie en gegevensverzameling en -analyse kunnen zowel toeristische bestemmingen als reizigers empoweren.

Geopolitieke spanningen en economische onzekerheid

Toerisme behoort tot de sectoren die het meest worden blootgesteld aan externe schokken, die het vertrouwen en – in veel gevallen – de mobiliteit van reizigers aantasten.

Een duurzamere en concurrerendere toeristische sector in de EU

Op 28 mei 2026 nam de Raad conclusies aan over bouwen aan duurzaam en concurrerend toerisme voor de toekomst, met bijzondere aandacht voor 7 gebieden:

• lokale gemeenschappen en sociale rechtvaardigheid
• connectiviteit en duurzame mobiliteit
• groene transitie en klimaatverandering
• digitale transformatie, gegevens en innovatie
• vaardigheden en hoogwaardige werkgelegenheid
• veerkracht, adaptief beheer en crisisparaatheid
• meerlagig bestuur

• Raad bepaalt strategische richtsnoeren voor duurzaam en concurrerend toerisme (persmededeling, 28 mei 2026)

Evenwichtig toerisme

De Raad onderstreept dat er, onder meer via nationaal en regionaal beleid en het cohesiebeleid, meer aandacht moet worden besteed aan perifere, plattelands-, eiland-, bergachtige en afgelegen plaatsen van bestemming, met als doel het regionale evenwicht te versterken en hun toeristisch potentieel te ontsluiten.

Betrokken lokale gemeenschappen

De Raad moedigt de lidstaten aan gemeenschappen nauwer te betrekken en de sociale rechtvaardigheid te vergroten, onder meer door:

• inwoners, lokale bedrijven en toeristische verenigingen op een zinvolle manier te laten bijdragen aan het ontwerp en de uitvoering van toerismestrategieën
• toerismemodellen te bevorderen waarbij de voordelen eerlijk worden verdeeld, lokale culturen worden geëerbiedigd en onbedoelde negatieve gevolgen voor inwoners worden verminderd

Duurzame en multimodale mobiliteit

De Raad benadrukt het belang van toegankelijke, betaalbare, duurzame, multimodale en grensoverschrijdende vervoersoplossingen, onder andere voor minder bekende en ultraperifere gebieden, en van de vermindering van belemmeringen voor het vrije verkeer.

Dit zal bijdragen tot het verminderen van de milieueffecten van de vervoerssector en tot naadloze reizen voor zowel toeristen als inwoners.

De groene transitie versnellen

Een snellere uitvoering van mitigatie- en adaptatiemaatregelen, het beschermen van de biodiversiteit en het herstellen van natuurlijke ecosystemen zijn onontbeerlijk om de aantrekkelijkheid en het concurrentievermogen van toeristische bestemmingen te waarborgen.

Daartoe moedigt de Raad onder meer aan tot:

• meer regeneratieve benaderingen van toerisme die zowel de natuur als de plaatsen van bestemming van toeristen ten goede komen
• hulpbronnenefficiënte, koolstofarme en circulaire bedrijfsmodellen in de toeristische sector
• het beheer van toeristenstromen en de promotie van toeristische producten die klimaatbestendiger zijn
• de aanpak van de behoeften op het gebied van de aanpassing van de infrastructuur, kust- en maritieme bescherming en vervoer in gebieden die in hoge mate worden blootgesteld aan risico's in verband met klimaatverandering

Een beter gebruik van digitale instrumenten en gegevens

Datagestuurd bestemmingsbeheer en innovatieve toeristische praktijken zijn van cruciaal belang om het concurrentievermogen, de duurzaamheid en de veerkracht van de toeristische sector te vergroten.

De Raad steunt daarom de ontwikkeling van innovatieve reistechnologie- en AI-diensten en het gebruik van gegevens om te anticiperen op toeristische stromen en deze te beheren en te plannen, en de economische, sociale en milieueffecten ervan te meten.

Verbeterde vaardigheden en kwalitatief betere banen

Hoogwaardige werkgelegenheid, passende arbeidsomstandigheden en de ontwikkeling van vaardigheden zijn essentieel voor het concurrentievermogen en de veerkracht van de toeristische sector op lange termijn.

In dat verband bevordert de Raad het gebruik van onder meer:

• een leven lang leren voor, en bij- en omscholing van, werknemers en werkzoekenden in de toeristische sector
• instrumenten ter ondersteuning van vaardigheden en arbeidsmobiliteit in het toerisme
• instrumenten voor het analyseren en voorspellen van seizoens- en geografische werkgelegenheidspatronen
• EU-brede matchingdiensten om de seizoensgebonden vraag en de arbeidsparticipatiekloven aan te pakken

Betere crisisparaatheid en -respons

Aangezien de toeristische sector tot de sectoren behoort die het meest worden blootgesteld aan externe schokken, is het collectieve vermogen om snel en doeltreffend te reageren van essentieel belang voor de verdere ontwikkeling van de sector.

De Raad beveelt derhalve aan:

• gestructureerde systemen voor risicobeoordeling en -preventie, noodplanning en vroegtijdige waarschuwing te ontwikkelen en de crisiscommunicatie te verbeteren
• gebruik te maken van realtimegegevens en monitoringssystemen om toeristen- en dagtoeristenstromen te beheren en de diversificatie van toeristische producten te bevorderen
• plaatsen van bestemming te ondersteunen bij het vergroten van veerkracht en sociale duurzaamheid

Zie ook

• EU-toerismedashboard (Europese Commissie)