Verdrag van Aarhus: Raad bepaalt EU-standpunt voor komende vergadering van de partijen

De Raad heeft op 17 juli 2017 een besluit aangenomen betreffende het standpunt van de Europese Unie tijdens de zesde zitting van de vergadering van de partijen bij het Verdrag van Aarhus (MoP‑6) met betrekking tot een zaak tegen de EU die voor het comité van toezicht op de naleving van het verdrag is gebracht.

Het comité is in deze zaak van oordeel dat de EU de regels van het verdrag schendt door milieuorganisaties en leden van het publiek onvoldoende toegang tot de rechter te bieden. De bevindingen staan in een ontwerpbesluit dat tijdens MoP‑6 ter overweging aan de partijen bij het Verdrag van Aarhus zal worden voorgelegd.

Het comité is specifiek van oordeel dat noch EU-verordening 1367/2006 noch de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie de verplichtingen uit hoofde van het verdrag uitvoert of naleeft.

In het besluit van de Raad aanvaarden de EU en haar lidstaten unaniem het ontwerpbesluit van Aarhus, onder voorbehoud van enkele wijzigingen teneinde onder meer te verduidelijken dat de vergadering van de partijen niet voornemens is van de EU te verlangen dat zij zich mengt in de onafhankelijkheid van haar rechterlijke macht.

De EU en haar lidstaten herhalen volledig toegewijd te zijn aan de beginselen en doelstellingen van het Verdrag van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, en bevestigen dat zij het nalevingsmechanisme van het verdrag onverminderd eerbiedigen.

De Commissie heeft een verklaring voor de Raadsnotulen afgelegd.

Tijdens de komende MoP-6 in Budva (Montenegro) van 11 tot en met 15 september 2017 zal de EU haar standpunt voorstellen als een voorwaardelijke aanvaarding van het ontwerpbesluit van Aarhus, en zij is bereid tot een constructieve en positieve samenwerking met het comité en met andere partijen op de vergadering. Indien het tot een stemming komt zal de EU namens het collectief van de 28 lidstaten een stem uitbrengen.

Volgende stappen

Dit besluit van de Raad treedt onmiddellijk in werking nadat het is aangenomen en zal zo spoedig mogelijk in het Publicatieblad van de EU worden bekendgemaakt.

De Raad zal dit besluit nu meedelen aan het secretariaat van het Verdrag van Aarhus in het kader van de lopende voorbereidingen voor MoP‑6.

Achtergrond

Het Verdrag van Aarhus is een multilaterale overeenkomst ter waarborging van het recht van het publiek op toegang tot informatie, inspraak en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden. Het verdrag is samen met het Protocol betreffende registers inzake de uitstoot en overbrenging van verontreinigende stoffen een van de twee juridisch bindende internationale instrumenten voor de totstandbrenging en uitvoering van beginsel 10 van de Verklaring van Rio de Janeiro inzake milieu en ontwikkeling.

Het verdrag trad in 2001 in werking en telt 47 partijen uit Europa en Centraal‑Azië. Daaronder bevinden zich de 28 EU-lidstaten en de EU, die het verdrag op 17 februari 2005 goedkeurde. Op EU-niveau worden de verplichtingen van het verdrag uitgevoerd door middel van Verordening 1367/2006, ook bekend als de Aarhusverordening.

In 2008 maakte de niet-gouvernementele organisatie Client Earth een zaak aanhangig bij het comité voor toezicht op de naleving van het verdrag, op grond van gebrekkige naleving door de EU van haar verplichtingen uit hoofde van het verdrag. Na langdurige besprekingen legde het comité zijn bevindingen op 17 maart 2017 aan de EU voor.

De Commissie diende op 29 juni 2017 een voorstel in voor een besluit van de Raad, waarin werd voorgesteld tegen de goedkeuring van de bevindingen in deze zaak te stemmen. De Raad besloot met eenparigheid van stemmen om dit voorstel te wijzigen.

• Besluit van de Raad over het EU-standpunt tijdens de zesde zitting van de vergadering van de partijen (MoP‑6)
• Verklaring van de Commissie
• Voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad over het namens de EU tijdens de 6e vergadering van de partijen in te nemen standpunt
• 6e vergadering van de partijen bij het Verdrag van Aarhus - ontwerpbesluit VI/8f
• Aarhus compliance case ACCC/C/2008/32
• EU Aarhus Regulation 1367/2006
• Aarhus Convention MoP6 website