Azerbejdżan
Stosunki między UE a Azerbejdżanem opierają się na obowiązującej od 1999 r. umowie o partnerstwie i współpracy. UE jest głównym inwestorem w Azerbejdżanie i jego największym partnerem handlowym.
Partnerstwo Wschodnie
UE współpracuje z Azerbejdżanem w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa i jej wschodniego wymiaru regionalnego – Partnerstwa Wschodniego.
Umowa o partnerstwie i współpracy
Stosunki między UE a Azerbejdżanem opierają się na obowiązującej od 1999 r. umowie o partnerstwie i współpracy.
14 listopada 2016 r. Rada przyjęła mandat negocjacyjny w sprawie rozszerzonej umowy ramowej z Azerbejdżanem. Negocjacje rozpoczęły się 7 lutego 2017 r.
Współpraca między UE a Azerbejdżanem opiera się również na wspólnych priorytetach partnerstwa obowiązujących od 2018 r. Priorytety te odzwierciedlają wartości i zasady europejskiej polityki sąsiedztwa i obejmują:
- wzmacnianie instytucji i dobrych rządów
- rozwój gospodarczy i możliwości rynkowe
- łączność, efektywność energetyczną oraz działania na rzecz środowiska i klimatu
- mobilność i kontakty międzyludzkie.
- Umowa o partnerstwie i współpracy między UE a Azerbejdżanem (Dziennik Urzędowy UE)
- Partnerstwo Wschodnie
- UE rozpocznie negocjacje w sprawie nowej umowy z Azerbejdżanem (komunikat prasowy z 14 listopada 2016)
Rada Współpracy
Rada Współpracy jest najwyższą oficjalną instytucją ustanowioną w ramach umowy o partnerstwie i współpracy między UE a Azerbejdżanem i nadzoruje jej realizację.
19 lipca 2022 r. odbyło się w Brukseli 18. posiedzenie Rady Stowarzyszenia UE–Azerbejdżan. Celem posiedzenia były przegląd ogólnego stanu relacji i dyskusja na temat kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania z myślą o przyszłej współpracy.
Ułatwienia wizowe
Umowa o ułatwieniach wizowych między UE a Azerbejdżanem weszła w życie w 2014 r. Dzięki niej obywatele Azerbejdżanu, a w szczególności osoby często podróżujące, mogą łatwiej i taniej uzyskiwać wizy krótkoterminowe pozwalające na podróżowanie po większości państw UE.
Proces normalizacji stosunków między Armenią a Azerbejdżanem
Wsparcie na rzecz pokoju
UE w pełni popiera normalizację stosunków między Armenią a Azerbejdżanem, opartą na wzajemnym uznawaniu suwerenności, integralności terytorialnej i nienaruszalności granic, zgodnie z deklaracją z Ałma-Aty z 1991 r.
UE od lat współpracuje z obiema stronami oraz z partnerami międzynarodowymi na rzecz stworzenia warunków do trwałego pokoju, przy osobistym zaangażowaniu kolejnych przewodniczących Rady Europejskiej oraz poprzez stałe wysiłki Wysokiego Przedstawiciela do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Specjalnego Przedstawiciela UE w Regionie Kaukazu Południowego i ds. Kryzysu w Gruzji.
W sierpniu 2025 r. UE z zadowoleniem przyjęła parafowanie traktatu pokojowego między Armenią a Azerbejdżanem oraz podpisanie deklaracji politycznej. Porozumienie między Armenią a Azerbejdżanem stanowi znaczący przełom na drodze do zakończenia wieloletniego konfliktu.
UE jest gotowa inwestować w łączność regionalną i pełne otwarcie, przede wszystkim z korzyścią dla lokalnych społeczności, które od lat podzielone są przez konflikt, oraz po to, by pomóc temu regionowi w osiągnięciu trwałego pokoju, stabilności i dobrobytu.
- Wspólne oświadczenie przewodniczącego Rady Europejskiej Antónia Costy i przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen w sprawie parafowania traktatu pokojowego między Armenią a Azerbejdżanem oraz w sprawie deklaracji prezydenta Azerbejdżanu Ilhama Alijewa i premiera Armenii Nikola Paszyniana w Waszyngtonie (komunikat prasowy z 8 sierpnia 2025)
- Armenia–Azerbejdżan: oświadczenie wysokiej przedstawicielki wydane w imieniu Unii Europejskiej w sprawie parafowania traktatu pokojowego między tymi państwami (komunikat prasowy z 8 sierpnia 2025)
- Specjalny przedstawiciel UE w Regionie Południowego Kaukazu (Europejska Służba Działań Zewnętrznych)
Misja cywilna
23 stycznia 2023 r. Rada postanowiła ustanowić – w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) – misję cywilną w Armenii (EUMA).
Misja pomaga:
- stabilizować obszary przygraniczne Armenii i Azerbejdżanu
- budować zaufanie w terenie.
Misję uruchomiono decyzją Rady z 17 października 2022 r. o rozmieszczeniu zespołu unijnych obserwatorów po armeńskiej stronie granicy międzynarodowej z Azerbejdżanem, by monitorować sytuację w tym regionie oraz sporządzać odnośne analizy i sprawozdania.
Mandat misji obowiązuje do lutego 2027 r.
Wsparcie UE dla Azerbejdżanu
Inwestycje
UE jest największym inwestorem zagranicznym w Azerbejdżanie, zarówno w sektorze ropy naftowej, jak i poza nim.
UE wspiera Azerbejdżan inwestycjami na rzecz dywersyfikacji gospodarczej kraju i przyspieszenia transformacji ekologicznej i cyfrowej. Inwestycje UE finansują m.in.:
- port w Baku jako zrównoważony ośrodek przepływu towarów i usług
- cyfryzację korytarzy transportowych w Azerbejdżanie
- konkurencyjność 25 000 przedsiębiorstw typu start-up i MŚP
- rozwój obszarów wiejskich i wzrost gospodarczy
- zrównoważoną infrastrukturę i rozwiązania na rzecz inteligentniejszych i bardziej ekologicznych miast.
UE jest również głównym darczyńcą na rzecz operacji rozminowywania w Azerbejdżanie – zapewnia niezbędne wsparcie, aby zmniejszyć ryzyko i zapobiec dalszym ofiarom.
Reformy i społeczeństwo
UE wspiera rozwój społeczno-gospodarczy i reformy w Azerbejdżanie za pośrednictwem Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej.
Reforma wymiaru sprawiedliwości jest jednym z priorytetów unijnej pomocy dla Azerbejdżanu. UE wspiera w szczególności alternatywne metody rozwiązywania sporów, pomaga w walce z korupcją oraz zapewnia obywatelom i przedsiębiorstwom pomoc prawną i dba o lepszy dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
Azerbejdżan jest jednym z głównych beneficjentów instrumentu twinningowego, w ramach którego oferowane są partnerskie szkolenia i wymiany z administracjami publicznymi z państw członkowskich UE.
UE odgrywa przewodnią rolę we wspieraniu społeczeństwa obywatelskiego w Azerbejdżanie. Propaguje demokrację, prawa człowieka oraz wolność mediów, wypowiedzi i zgromadzeń.
Handel
W 2024 r. UE była głównym partnerem handlowym Azerbejdżanu, odpowiadającym za około 41,2% całkowitego handlu towarami tego kraju, oraz największym rynkiem eksportowym – jej udział w eksporcie z Azerbejdżanu wynosił 63,3%, a w imporcie – 13,2%.
Z UE do Azerbejdżanu eksportowane są głównie maszyny i sprzęt transportowy. Pozostały eksport z UE do Azerbejdżanu obejmuje przede wszystkim chemikalia i produkty pokrewne, a także towary i artykuły przemysłowe.
Partnerstwo energetyczne
Azerbejdżan jest strategicznym partnerem UE w dziedzinie energii – zaspokaja obecnie około 5% jej zapotrzebowania na gaz. Południowy korytarz gazowy to strategiczna inicjatywa, której celem jest wprowadzenie gazu z Morza Kaspijskiego na rynki europejskie. Jest ona jednym z kluczowych narzędzi mających zwiększyć bezpieczeństwo dostaw energii w Europie.
W 2019 r. Azerbejdżan przyłączył się do Wschodnioeuropejskiego Partnerstwa na rzecz Efektywności Energetycznej i Środowiska (E5P). Wsparcie w sektorze energii, w tym w zakresie efektywności energetycznej, UE zapewniła także w ramach inicjatywy EU4Energy.
W marcu 2024 r. UE ułatwiła również zawarcie protokołu ustaleń w sprawie współpracy w dziedzinie energii wiatrowej między azerską agencją ds. energii odnawialnej a europejskim stowarzyszeniem branżowym WindEurope.
Więcej informacji
Ostatnia aktualizacja: 13 sierpnia 2025