Reforma wspólnej polityki rolnej po 2013 roku
Po co reforma?
Unijna wspólna polityka rolna (WPR) ma dynamiczny charakter, a dzięki kolejnym reformom została przystosowana do nowych wyzwań, przed którymi stoi europejskie rolnictwo. Są wśród nich m.in. bardziej zrównoważone użytkowanie zasobów naturalnych, zmiana klimatu, wzmożona konkurencja na światowych rynkach, a także potrzeba utrzymania w całej UE dobrze radzących sobie obszarów wiejskich.
WPR musi nadal gwarantować rentowną produkcję żywności i jej stałe dostawy, a równocześnie mieć na względzie bezpieczeństwo żywności, gospodarkę wiejską, dobrostan zwierząt oraz problemy społeczne i środowiskowe.
Reforma WPR
Nowa WPR obejmuje lata 2014–2020. To pierwszy raz, gdy polityka ta została zreformowana w ramach zwykłej procedury ustawodawczej, tj. wspólnie przez Radę i Parlament Europejski. Rada przyjęła stosowne teksty prawne 16 grudnia 2013 r.
Reforma weszła w życie w styczniu 2014 r, ale wiele nowych zasad obowiązuje dopiero od 2015 r. Dzięki temu państwa członkowskie zyskały czas na stopniowe wprowadzenie nowej polityki oraz poinformowanie i przygotowanie rolników.
Reforma jest w pełni zgodna z podstawowymi zasadami wspólnej polityki rolnej. Ich sedno to dostarczanie konsumentom w UE i na całym świecie dostatecznej ilości dobrej jakościowo i bezpiecznej żywności po przystępnych cenach. Jednocześnie reforma w pełni respektuje przepisy UE o dobrostanie zwierząt i środowisku i zapewnia godziwy poziom życia europejskim rolnikom.
Zreformowana WPR przewiduje m.in.:
- „zazielenienie” płatności rolnych poprzez wprowadzenie bezpiecznych dla środowiska praktyk rolnych (takich jak dywersyfikacja upraw) oraz utrzymanie bogatych środowiskowo elementów krajobrazu i minimalnego obszaru trwałych użytków zielonych
- sprawiedliwsze rozdysponowanie wsparcia (tak by zredukować największe różnice w poziomach wsparcia dochodu dla rolników w UE) oraz zmniejszenie płatności powyżej pewnej kwoty dla największych gospodarstw
- lepsze nakierowanie wsparcia dochodu na rolników najbardziej potrzebujących, zwłaszcza rolników młodych, rolników w sektorach niskodochodowych oraz rolników na obszarach o ograniczeniach naturalnych.
Zachowana została filarowa struktura WPR. Filar 1 obejmuje wsparcie dochodu i zarządzanie rynkiem, filar 2 – rozwój obszarów wiejskich.
Nowy budżet WPR
Budżet WPR na lata 2014–2020 stanowi około 38% całego budżetu UE. Wydatki na WPR w tych 7 latach wyniosą ogółem 408,31 mld EUR.
Budżety roczne we wspomnianym okresie powinny zmaleć. Np. budżet na 2020 r. – jeśli chodzi o zobowiązania – powinien być o około 15% niższy niż budżet na rok 2013.
Odnośne dokumenty i publikacje
- Rozporządzenie o płatnościach bezpośrednich dla rolników
- Rozporządzenie o organizacji rynków
- Rozporządzenie o wsparciu rozwoju obszarów wiejskich
- Rozporządzenie o finansowaniu WPR, zarządzaniu nią i jej monitorowaniu
- Rozporządzenie o przepisach przejściowych na 2014 rok
- Rozporządzenie o ustalaniu niektórych dopłat i refundacji