Współpraca UE–NATO
Partnerstwo strategiczne UE–NATO ma zasadnicze znaczenie dla utrzymania bezpieczeństwa i stabilności w obszarze euroatlantyckim i dla ochrony obywateli w Europie i poza nią.
Znaczenie partnerstwa UE–NATO
Podstawą partnerstwa strategicznego NATO–UE są wspólne wartości, determinacja w stawianiu czoła wspólnym wyzwaniom oraz jednoznaczna wola promowania i chronienia pokoju, wolności i dobrobytu w obszarze euroatlantyckim.
Stosunki UE–NATO sformalizowano na początku XXI wieku, opierając się na działaniach podejmowanych w latach 90. w celu promowania większej odpowiedzialności Europy w kwestiach obronnych.
Współpraca UE–NATO jest nieodzowna we wzmacnianiu bezpieczeństwa euroatlantyckiego. NATO pozostaje fundamentem zbiorowej obrony jego członków. Silniejsza i dysponująca większymi zdolnościami obronność europejska jest tego koniecznym uzupełnieniem.
Partnerstwo UE–NATO ma zasadnicze znaczenie dla utrzymania bezpieczeństwa i stabilności w obszarze euroatlantyckim. Ze względu na nasilające się wyzwania i zagrożenia znaczenie to jest obecnie większe niż kiedykolwiek wcześniej.
W państwach UE i NATO mieszka ponad miliard ludzi, a niektóre z tych państw należą do największych gospodarek świata. Zapewnia im to wpływową pozycję polityczną i militarną na arenie międzynarodowej.
23 spośród 27 państw członkowskich UE należą również do NATO.
Kraje UE będące członkami NATO
23 państwa UE są zarazem członkami NATO: Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry i Włochy.
Obszary współpracy UE–NATO
UE i NATO współpracują w różnych obszarach strategicznych:
Przeciwdziałanie zagrożeniom hybrydowym
Współpraca w celu zapewnienia wspólnej orientacji sytuacyjnej w zakresie zagrożeń hybrydowych i terrorystycznych i w celu zwiększenia odporności na kryzysy.
Zdolności obronne
Wspólne działania w celu zwiększenia spójności procesów rozwoju zdolności UE i NATO oraz ulepszenia mobilności wojskowej.
Budowanie zdolności
Pomoc partnerom – m.in. z Bałkanów Zachodnich oraz wschodniego i południowego sąsiedztwa – w budowaniu zdolności i zwiększaniu odporności.
Współpraca operacyjna
Wymiana informacji na temat działań operacyjnych i wspólne dążenie do ulepszenia współpracy operacyjnej, zwłaszcza w domenie morskiej.
Przemysł obronny i badania w tej dziedzinie
Wymiana informacji i najlepszych praktyk dotyczących przemysłu i badań oraz koordynacja wdrażania odnośnych inicjatyw.
Dialog polityczny
Dialog polityczny UE–NATO pozostaje instrumentem niezbędnym do zwiększania wzajemnego zrozumienia, budowania zaufania i gwarantowania przejrzystości.
Cyberbezpieczeństwo i obrona
Wymiana informacji i dobrych praktyk oraz koordynacja budowania zdolności partnerów w zakresie cyberprzestrzeni, a także koordynowanie ćwiczeń i szkoleń w tej dziedzinie.
Skoordynowane ćwiczenia
Równoległe i skoordynowane ćwiczenia zwiększające odporność i gotowość obu organizacji na sytuacje kryzysowe.
Współpraca UE–NATO w praktyce
W latach 2016–2017 Rada i NATO zatwierdziły 74 wspólne propozycje konkretnych działań w kwestiach takich jak: walka z terroryzmem, mobilność wojskowa, cyberbezpieczeństwo, zdolności obronne, przemysł obronny i przeciwdziałanie zagrożeniom hybrydowym.
Przykładami tych inicjatyw są:
- ustrukturyzowane dialogi skupiające się na odporności, mobilności wojskowej, przestrzeni kosmicznej, cyberprzestrzeni, klimacie i obronie, a także nowych i przełomowych technologiach
- wymiana informacji w czasie rzeczywistym, sprawozdania i analizy dotyczące szkodliwych działań informacyjnych oraz zagranicznych obcych manipulacji informacjami i ingerencji
- konsultacje w sprawie kwestii związanych z szerzej pojętym przemysłem obronnym oraz konkretnych tematów dotyczących angażowania i wsparcia przemysłu
- regularne kontakty i wymiany informacji w związku z napastniczą wojną Rosji przeciwko Ukrainie.
Od 2017 r. Rada co roku zapoznaje się ze sprawozdaniem z postępów we wdrażaniu wspólnych propozycji.
- UE–NATO: 11. sprawozdanie z postępów zwraca uwagę na trwałą współpracę wobec rosnących wyzwań dla bezpieczeństwa (komunikat prasowy z 18 czerwca 2026)
- Współpraca w dziedzinie obrony: Rada przyjmuje konkluzje o współpracy UE–NATO, zatwierdzając wspólny zestaw nowych propozycji co do dalszych wspólnych prac (komunikat prasowy z 5 grudnia 2017)
- Współpraca UE–NATO: Rada przyjmuje konkluzje realizujące wspólną deklarację (komunikat prasowy z 6 grudnia 2016)
Reakcja na bieżące wyzwania
W ostatnich latach UE i NATO znacznie poszerzyły współpracę, opierając ją na trzech wspólnych deklaracjach (2016, 2018 i 2023) oraz na unijnym „Strategicznym kompasie” i koncepcji strategicznej NATO (2022).
W trzeciej, najnowszej, wspólnej deklaracji w sprawie współpracy UE–NATO przyjętej 10 stycznia 2023 r. wskazano bieżące wyzwania i zapowiedziano, jak będzie wyglądała wspólna reakcja.
W deklaracji UE i NATO solidarnie potępiły rosyjską wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie i poparły suwerenność i integralność terytorialną tego państwa oraz jego prawo do samoobrony.
Ponieważ stojące przed nami zagrożenia i wyzwania dla bezpieczeństwa ewoluują pod względem zakresu i skali, przeniesiemy nasze partnerstwo na wyższy poziom na podstawie naszej wieloletniej współpracy. Wspólna deklaracja o współpracy UE–NATO (10 stycznia 2023)
Deklaracja daje wyraz wspólnej wizji tego, jak UE i NATO będą współdziałać w obliczu wspólnych zagrożeń w zakresie bezpieczeństwa. UE i NATO rozszerzają i pogłębiają współpracę w takich dziedzinach jak:
- rosnąca konkurencja geostrategiczna
- odporność infrastruktury krytycznej i jej ochrona
- nowe i przełomowe technologie
- przestrzeń kosmiczna
- skutki zmiany klimatu dla bezpieczeństwa
- obce manipulacje informacjami i ingerencje.
- Wspólna deklaracja UE–NATO (10 stycznia 2023)
- Wspólna deklaracja UE–NATO (10 lipca 2018)
- Wspólna deklaracja UE–NATO (28 czerwca 2016)
Więcej
Obronność UE w liczbach
„Strategiczny kompas” na rzecz bezpieczeństwa i obrony
Stała współpraca strukturalna (PESCO)
Ostatnia aktualizacja: 18 czerwca 2026