Rada zatwierdza strategię antynarkotykową UE na lata 2021–2025

Rada zatwierdziła dziś strategię określającą ramy i priorytety polityki antynarkotykowej UE na lata 2021–2025. Strategia ma zapewnić wysoki poziom promocji zdrowia, stabilności społecznej i bezpieczeństwa oraz przyczynić się do podnoszenia świadomości. Na podstawie tej strategii Rada przygotuje plan działania, w którym określi konkretne środki służące realizacji powyższych priorytetów.

Poprzez tę strategię UE i jej państwa członkowskie potwierdzają swoje zaangażowanie na rzecz podejścia opartego na dowodach, kompleksowego i zrównoważonego, które łączy ograniczanie popytu na narkotyki z ograniczaniem ich podaży, a także przywiązuje wielką wagę do poszanowania praw człowieka. Jednocześnie w strategii tej wykorzystano doświadczenia zebrane podczas kryzysu związanego z Covid-19 w odniesieniu do narkotyków i przyjęto podejście zorientowane na przyszłość, promując badania naukowe, innowacje i prognozowanie, by skuteczniej reagować na rosnące wyzwania i je przewidywać.

Zjawisko narkotyków dotyka nasze społeczności na wiele różnych sposobów, począwszy od zdrowia, stosunków rodzinnych i społecznych, skończywszy zaś na przemocy i praniu pieniędzy. Zjawisko to obejmuje cały świat. Żaden kraj nie jest w stanie sobie z nim poradzić, działając na własną rękę. Strategia UE na lata 2021–2025 zapewnia nam narzędzia, tak byśmy mogli, wraz z naszymi partnerami międzynarodowymi, zająć się tym problemem we wszystkich jego wymiarach. Pozwoli to nam również aktywniej dostosowywać nasze reagowanie do zmian w sposobie działania przestępców lub do opracowywania nowych substancji i pojawiania się nowych tendencji. Daniela Ludwig, pełnomocniczka niemieckiego rządu federalnego ds. narkotyków

W ramach ograniczania podaży narkotyków / poprawy bezpieczeństwa strategia nakierowana jest na wszystkie aspekty nielegalnego rynku narkotykowego i obejmuje zapobieganie przestępczości związanej z narkotykami, zwłaszcza przestępczości zorganizowanej, zniechęcanie do niej oraz jej likwidowanie, dzięki współpracy organów wymiaru sprawiedliwości i organów ścigania, danym wywiadowczym, zakazom, konfiskacie mienia pochodzącego z działalności przestępczej, dochodzeniom i zarządzaniu granicami. Ten obszar priorytetowy został dodatkowo wzmocniony w porównaniu ze strategią na lata 2013–2020, aby reagować na wiążące się z nowymi wyzwaniami zmiany na europejskich rynkach narkotykowych. Rynki te charakteryzują się dużą dostępnością różnego rodzaju narkotyków, coraz większymi konfiskatami, coraz częstszym używaniem przemocy i ogromnymi zyskami, jak również wykorzystywaniem do nielegalnego handlu narkotykami platform mediów społecznościowych, aplikacji oraz internetu i ukrytej sieci. Cechy te nie zanikły podczas kryzysu związanego z COVID-19, wręcz przeciwnie.

Obszar polityki ograniczania popytu na narkotyki obejmuje szereg wzajemnie wzmacniających się środków, w tym profilaktykę, wczesne wykrywanie i interwencje, poradnictwo, leczenie, rehabilitację, reintegrację społeczną i wychodzenie z nałogu. Działanie takie musi być dostosowane do lokalnego kontekstu społecznego i do potrzeb docelowej populacji, opierać się na dowodach naukowych, a także być bezpieczne i skuteczne. Należy je rozwijać w ścisłej współpracy ze służbami opieki zdrowotnej i pomocy społecznej. Kryzys związany z COVID-19 dodatkowo ujawnił potrzebę zapewnienia ciągłości tych działań.

Dodano nowy, specjalny rozdział poświęcony przeciwdziałaniu szkodom związanym z używaniem narkotyków. Obejmuje on środki i polityki mające zapobiegać ewentualnym zagrożeniom i szkodom zdrowotnym i społecznym dla użytkowników narkotyków, społeczeństwa i osób przebywających w warunkach więziennych lub ograniczać te zagrożenia i szkody. Zajmuje się takimi aspektami, jak obniżanie współczynnika chorobowości i zachorowalności na choroby zakaźne związane z narkotykami, zapobieganie przedawkowaniom i zgonom związanym z narkotykami oraz zapewnianie alternatyw dla sankcji karnych.

W strategii określono też trzy tematy przekrojowe wspierające obszary polityczne:

• współpraca międzynarodowa: zwiększenie roli UE jako globalnego mediatora na rzecz polityki antynarkotykowej ukierunkowanej na ludzi i prawa człowieka poprzez współpracę z krajami trzecimi, regionami i organizacjami międzynarodowymi, a jednocześnie wzmocnienie zaangażowania na rzecz polityki antynarkotykowej ukierunkowanej na rozwój oraz alternatywnych działań na rzecz rozwoju.
• badania naukowe, innowacje i prognozowanie: zapewnianie UE i państwom członkowskim niezbędnych zdolności badawczych i prognostycznych, by w bardziej elastyczny i proaktywny sposób stawiać czoła wyzwaniom związanym z narkotykami, zwiększenie gotowości do reagowania na przyszłe wyzwania.
• koordynacja, zarządzanie i wdrażanie: zapewnienie optymalnej realizacji strategii, w tym poprzez kluczowe działanie Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA) oraz Europolu, angażowanie społeczeństwa obywatelskiego i zapewnienie odpowiednich zasobów na szczeblu unijnym i krajowym, by osiągnąć ten cel.

• Strategia antynarkotykowa UE na lata 2021–2025 (18 grudnia 2020)

Kontekst

W strategii antynarkotykowej UE na lata 2013–2020 oraz w dwóch zatwierdzonych na tej podstawie planach działania określono priorytety unijnej polityki antynarkotykowej w ostatnich latach. W lipcu 2020 r. Komisja Europejska przedstawiła ocenę tej strategii oraz program UE w zakresie środków odurzających na lata 2021–2025. Na tej podstawie organy Rady opracowały strategię antynarkotykową UE na lata 2021–2025.