Raad keurt EU-drugsstrategie 2021-2025 goed

De Raad keurde vandaag de EU-strategie goed met daarin het politieke kader en de prioriteiten van het EU-drugsbeleid voor de periode 2021-2025. De strategie moet zorgen voor een hoog niveau van gezondheids­bevordering, sociale stabiliteit en veiligheid, en moet ook het bewustzijn vergroten. Op basis van deze strategie zal de Raad een actieplan opstellen met concrete maatregelen om deze prioriteiten te verwezenlijken.

Met deze strategie bevestigen de EU en haar lidstaten opnieuw dat zij groot belang hechten aan een benadering die empirisch onderbouwd, breed opgezet en evenwichtig is wat betreft het terugdringen van de vraag naar drugs en het drugsaanbod, met volledige eerbiediging van de mensenrechten als kernwaarde. Tegelijkertijd wordt in deze strategie gebruik gemaakt van de lessen die op drugsgebied zijn geleerd uit de COVID-19-crisis en wordt een toekomstgerichte aanpak gevolgd. Daarbij worden onderzoek, innovatie en prognoses gestimuleerd om doeltreffender te kunnen reageren en te anticiperen op toenemende uitdagingen.

Het drugsvraagstuk raakt onze gemeenschappen op veel verschillende manieren, van gezondheid, familiale en sociale banden tot geweld en witwassen. Het is een wereldwijd probleem dat geen enkel land alleen kan oplossen. De EU-strategie voor 2021-2025 geeft ons de instrumenten om dit vraagstuk in al haar dimensies aan te pakken, samen met onze internationale partners. De strategie zal ons ook in staat stellen proactiever te zijn waardoor we adequater kunnen reageren op verschuivingen in de manier waarop criminelen opereren of op de ontwikkeling van nieuwe stoffen en trends. Daniela Ludwig, Duits federaal commissaris voor het drugsbeleid

Met het beleidsterrein terugdringen van het drugsaanbod: vergroting van de veiligheid richt de strategie zich op alle aspecten van de illegale drugsmarkt. Dit beleidsterrein behelst de preventie, ontrading en ontwrichting van drugsgerelateerde criminaliteit – georganiseerde criminaliteit in het bijzonder – via samenwerking op het gebied van justitie en rechtshandhaving, inlichtingenwerk, onderschepping, confiscatie van criminele vermogensbestanddelen, onderzoeken en grensbeheer. Dit prioriteitsgebied is verder uitgebreid ten opzichte van de strategie 2013-2020, zodat een antwoord kan worden geboden op de problematische ontwikkelingen op de Europese drugsmarkt. Op die markt zijn allerlei soorten drugs volop beschikbaar, worden steeds grotere partijen in beslag genomen, wordt steeds vaker geweld gebruikt en worden enorme winsten gemaakt. Daarnaast wordt veel gebruik gemaakt van socialemediaplatforms, apps en marktplaatsen op internet/darknet voor illegale drugshandel. Al deze fenomenen hebben tijdens de COVID-19-crisis niet aan belang verloren, integendeel.

Het beleidsterrein terugdringen van de vraag naar drugs bestaat uit een reeks elkaar versterkende maatregelen, waaronder preventie, vroegtijdige opsporing en interventie, begeleiding, behandeling, rehabilitatie, sociale re-integratie en herstel. Doeltreffende preventie moet afgestemd zijn op de lokale maatschappelijke context en op de behoeften van de doelgroep, moet gebaseerd zijn op wetenschappelijke bevindingen en moet veilig en doeltreffend zijn. De maatregelen moeten worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met een groot aantal medische diensten en diensten voor maatschappelijke hulpverlening. De COVID-19-crisis heeft duidelijk gemaakt dat de continuïteit van deze acties moet worden gewaarborgd.

Er is een nieuw hoofdstuk toegevoegd over de aanpak van drugsgerelateerde schade. Dit deel bevat maatregelen en beleid ter voorkoming en beperking van de gezondheids- en sociale risico's en de schade voor gebruikers, de samenleving en in gevangenissen. Het gaat dan over aspecten zoals het verminderen van de prevalentie en incidentie van drugsgerelateerde besmettelijke aandoeningen, het voorkomen van overdoses en drugsgerelateerde sterfgevallen en het zorgen voor alternatieven voor repressieve straffen.

In de strategie worden ook drie transversale thema’s ter ondersteuning van de beleidsterreinen genoemd:

• internationale samenwerking: de rol van de EU als mondiale bemiddelaar voor een mens- en mensenrechtengericht drugsbeleid moet worden versterkt door samenwerking met derde landen, regio's en internationale organisaties. Tegelijkertijd moet er meer worden ingezet op ontwikkelingsgericht drugsbeleid en alternatieve ontwikkelingsmaatregelen.
• onderzoek, innovatie en prognoses: de EU en haar lidstaten moeten de capaciteit krijgen voor breed onderzoek en prognoses om het drugsvraagstuk flexibeler en proactiever te kunnen aanpakken en om de paraatheid ten aanzien van toekomstige uitdagingen en crises te verbeteren.
• coördinatie, governance en uitvoering: er moet worden gezorgd voor een optimale uitvoering van de strategie, onder meer via de kernactiviteit van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (EMCDDA) en Europol en met een rol voor het maatschappelijk middenveld. Ook moet op EU-niveau en nationaal niveau worden voorzien in passende middelen om dit te verwezenlijken.

• : De EU-drugsstrategie 2021-2025 (18 december 2020)

Achtergrond

De EU-drugsstrategie 2013-2020 en de twee actieplannen die op basis daarvan zijn goedgekeurd, hebben de prioriteiten voor het drugsbeleid van de EU in de afgelopen jaren bepaald. In juli 2020 presenteerde de Europese Commissie een evaluatie van deze strategie en een EU-drugsagenda voor 2021-2025. Op basis hiervan hebben de organen van de Raad de EU-drugsstrategie 2021-2025 uitgewerkt.