Informele videoconferentie van de ministers van Landbouw en Visserij, 25 januari 2021

Voornaamste resultaten

Tijdens de videoconferentie van een hele dag gingen de ministers in op diverse kwesties: richtsnoeren voor de start van het formele bilaterale EU-VK-overleg over het vastleggen van de vangstmogelijkheden voor 2021 (en voor 2022 voor bepaalde bestanden), de gevolgen en vooruitzichten van de meest recente ontwikkelingen op handelsgebied voor de EU-landbouwsector en de stand van zaken van de interinstitutionele onderhandelingen over het hervormings­pakket voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) na 2020.

Het Portugese voorzitterschap startte de vergadering met een presentatie van zijn prioriteiten, waaronder het afronden van de onderhandelingen over de hervorming van het GLB in het voorjaar. Ook werd een overzicht gegeven van andere prioriteiten op het vlak van landbouw (strategie voor plattelands­ontwikkeling, besluit van de Raad over duurzaam gebruik van pesticiden, overeenstemming over de EU-prioriteiten voor de VN-top over voedsel­systemen) en van visserij (akkoord met het VK en Noorwegen over de belangrijkste vangst­mogelijkheden, voltooiing van de verordening over het nieuwe Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur, en overeenstemming over een algemene oriëntatie over de herziening van het controle­systeem).

Visserij

De ministers bespraken hun prioriteiten voor de start van het formele bilaterale overleg tussen de EU en het VK over de vaststelling van welbepaalde vangst­mogelijkheden voor 2021 voor de gezamenlijk beheerde bestanden (en voor 2021 en 2022 met betrekking tot gedeelde diepzee­bestanden). Zij steunden ook de initiële richtsnoeren van het voorzitterschap voor de Europese Commissie, die het overleg zal leiden. Daarbij onderlijnden zij dat de beginselen van het gemeenschappelijk visserij­beleid moeten worden geëerbiedigd. Een belangrijke prioriteit voor de ministers was om de visserij­gemeenschappen van de EU zo snel mogelijk zekerheid te bieden en de ecologische, economische en sociale duurzaamheid van de sector te bevorderen. Ze riepen de Commissie op om bij het overleg naar duidelijkheid en transparantie te streven. Ook benadrukten ze dat ze tijdens het hele proces en op verschillende niveaus volledig geïnformeerd en betrokken moeten worden.

Sommige lidstaten uitten hun bezorgdheid over het recente unilaterale besluit van Noorwegen over quota voor bepaalde gedeelde bestanden, en vroegen om de onderhandelingen tussen de EU en Noorwegen over de vangst­mogelijkheden snel af te ronden.

Het overleg tussen de EU en het VK over de vangst­mogelijkheden voor 2021 is een historisch gebeuren. Het is de eerste keer dat we de handels- en samenwerkings­overeenkomst tussen beide partijen in de praktijk zullen brengen. We willen de weg effenen voor een overeenkomst die duurzaamheid centraal stelt en de bestaansmiddelen van onze visserij­gemeenschappen veiligstelt.

Ricardo Serrão Santos, minister van Maritieme Zaken van Portugal

Landbouw

Na de lunch bespraken de ministers op basis van een presentatie van de Commissie de recente internationale ontwikkelingen op handelsgebied en de gevolgen ervan voor de EU-agrovoedings­sector. Verschillende ministers benadrukten de noodzaak van een gelijk speelveld in de handels­overeenkomsten van de EU, zoals Mercosur, opdat Europese landbouwers fair worden behandeld. Vele ministers benadrukten dat agrovoedings­producten enkel uit derde landen mogen worden ingevoerd als ze voldoen aan hoge milieu- en duurzaamheids­normen zoals die van de EU. De ministers verwelkomden het akkoord tussen de EU en het VK over agrovoedings­producten en de tarief­vrijstelling daarvoor. Wel drongen ze aan op een nauwlettend toezicht op de uitvoering ervan om de zekerheid en stabiliteit in de sector te waarborgen, onder meer wat betreft geografische aanduidingen. Ook spraken zij over de nieuwe perspectieven en kansen die zich voordoen door het aantreden van een nieuwe regering in de VS, vooral wat betreft het de-escaleren van handels­spanningen.

Daarnaast gaf de Commissie al een korte presentatie over de geactualiseerde resultaten van de studie van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) uit 2016, met een overzicht van de meest recente overeenkomsten die de EU heeft gesloten, zoals die met Mercosur, Canada, Japan Vietnam en Mexico. Uit de projectie van verschillende scenario's op basis van eerste resultaten bleek dat de handelsagenda van de EU haar landbouwsector voordeel kan opleveren. De ministers waren tevreden over de initiële conclusies maar wilden de studie kunnen inkijken en meer in detail analyseren om er tijdens een komende ministeriële bijeenkomst op in te kunnen gaan.

Het voorzitterschap gaf de ministers ook de stand van zaken in de onderhandelingen over het GLB-hervormingspakket voor de periode na 2020, en gaf mee dat er verscheidene politieke en technische bijeenkomsten gepland staan om dit voorjaar tot een akkoord te komen. De aandachtspunten waren het nieuwe uitvoeringsmodel, de groene architectuur en milieunormen, de handel met derde landen, uitzonderlijke marktmaatregelen en meer. Over het algemeen moedigden de ministers het voorzitterschap aan om zich tijdens de interinstitutionele onderhandelingen te houden aan de algemene oriëntatie van de Raad (zoals overeengekomen in oktober 2020), ook wat betreft de veelbesproken groene architectuur van de hervorming, al uitten sommigen hun steun voor bepaalde amendementen van het Europees Parlement. De ministers herhaalden dat de regels moeten worden vereenvoudigd, dat de ecologische en sociaal-economische gevolgen in evenwicht moeten worden gebracht, en dat er zo spoedig een akkoord moet komen op basis van een prestatiegericht systeem.

• Toekomst van het GLB na 2020 (achtergrond­informatie)

In het voorjaar tot een akkoord komen in de onderhandelingen over de GLB-hervorming is een absolute prioriteit voor ons voorzitterschap. Wij willen voortbouwen op de grote inspanningen van de vorige voorzitterschappen en daarbij profiteren van hun successen. De algemene oriëntatie van de Raad blijft onze leidraad bij de onderhandelingen. Het is een evenwichtige tekst die ons zal helpen tot een evenwichtig akkoord te komen. Landbouw is een cruciaal beleidsterrein om de Europese plannen voor herstel en digitale transformatie sneller te verwezenlijken. Maria do Céu Antunes, minister van Landbouw van Portugal

Andere punten die aan bod kwamen: i) de informatie van de Kroatische delegatie over de gevolgen van de recente aardbeving in Kroatië voor de landbouw en bepaalde plattelands­gebieden, met verzoeken aan de Commissie om zich flexibel te betonen en alle beschikbare maatregelen te treffen om het herstel te ondersteunen, en ii) de oproep van de Sloveense delegatie (met de steun van 13 lidstaten) om op EU-niveau maatregelen te nemen om de varkensvlees­sector te helpen herstellen van grote prijsdalingen door de COVID-19-pandemie.