Raad Algemene Zaken, 16/09/2019, 16 september 2019

Voornaamste resultaten

Versterking van de rechtsstaat

De Raad hield een oriënterend debat over het versterken van de eerbiediging van de rechtsstaat in de EU.

Op basis van een achtergrondnota van het voorzitterschap bespraken de ministers hoe de Raad zou kunnen bijdragen aan het algemene doel van de versterking van de rechtsstaat in de EU, en welke specifieke maatregelen zouden kunnen worden genomen.

Het debat vond plaats tegen de achtergrond van een komende evaluatie van de jaarlijkse dialoog van de Raad over de rechtsstaat, die zal plaatsvinden tijdens de zitting van de Raad Algemene Zaken in november. Het bouwde voort op de besprekingen over een systeem voor collegiale toetsing en op de mededeling van de Commissie van 17 juli, waarin zij onder meer voorstelde een toetsingsproces voor de rechtsstaat in te stellen dat alle EU-lidstaten bestrijkt.

Tijdens het debat sprak een aantal ministers steun uit voor de ontwikkeling van een preventief systeem voor het toezicht op de situatie van de rechtsstaat in alle EU-lidstaten. Verscheidene deelnemers benadrukten dat zo'n systeem inclusief en objectief zou moeten zijn, en dat alle lidstaten op gelijke wijze moeten worden behandeld. Daarnaast is het belangrijk om de verdeling van bevoegdheden in het kader van de verdragen te respecteren en overlappingen van de gekozen mechanismen te voorkomen.

Het voorzitterschap zal nu aan alle lidstaten een vragenlijst toesturen. De resultaten van deze vragenlijst zullen worden meegenomen in de evaluatie van de jaarlijkse dialoog van de Raad over de rechtsstaat in november.

• Betere eerbiediging van de rechtsstaat in de Unie (discussienota van het voorzitterschap)
• Mededeling van de Commissie over versterking van de rechtsstaat binnen de Unie - Een blauwdruk voor acties

Tijdens de zitting van vandaag hebben mijn collega’s uit de hele EU ideeën uitgewisseld over de bevordering en bescherming van de rechtsstaat. Het is belangrijk dat we alle aspecten van het debat in een constructieve geest behandelen. De evaluatie van de jaarlijkse dialoog van de Raad over de rechtsstaat biedt ons een goede gelegenheid om in zeer praktische termen te onderzoeken wat de lidstaten in dit verband gezamenlijk zouden kunnen doen. Tytti Tuppurainen, Minister van Europese Zaken van Finland

Europese Raad van oktober

De ministers startten de voorbereiding van de Europese Raad op 17 en 18 oktober 2019 met een bespreking van de geannoteerde ontwerpagenda.

De leiders zullen tijdens die bijeenkomst naar verwachting op basis van de werkzaamheden van het voorzitterschap een inhoudelijke bespreking wijden aan het volgende meerjarig financieel kader (MFK). De leiders zullen ook terugkomen op de strategische agenda voor de Unie voor de jaren 2019-2024.

Afhankelijk van het tijdschema van het Europees Parlement kan de Europese Raad de besluiten aannemen over de benoeming van de nieuwe president van de ECB en de nieuwe Europese Commissie.

Mogelijk zal de Europese Raad zich, naargelang de ontwikkelingen, ook over specifieke kwesties betreffende het buitenlands beleid buigen.

• Europese Raad, 17-18 oktober 2019

Volgend meerjarig financieel kader

De Raad maakte de balans op van de besprekingen over het MFK voor 2021-2027.

Het voorzitterschap heeft tijdens de zomer een vragenlijst aan alle delegaties toegezonden en begin september bilaterale vergaderingen gehouden om de prioriteiten van de lidstaten en de belangrijkste zorgpunten in kaart te brengen. Op basis hiervan zal het een document opstellen als input voor de gedachtewisseling tijdens de Europese Raad van oktober.

Aan de hand van de richtsnoeren van de leiders wil het voorzitterschap vóór het einde van het jaar een herzien onderhandelingspakket met cijfers presenteren ter voorbereiding van de volgende fasen van de onderhandelingen.

Tegelijkertijd zullen de besprekingen over de verschillende sectorale voorstellen worden voortgezet om verdere vooruitgang te boeken met de mandaten van de Raad of om met het Europees Parlement tot aanvullende 'gemeenschappelijke lezingen' te komen.

Eerbiediging van de waarden van de Unie in Hongarije

De ministers hielden een hoorzitting in het kader van de procedure van artikel 7, lid 1, VEU, ten aanzien van Hongarije.

Alle kwesties uit het met redenen omklede voorstel van het Europees Parlement kwamen aan bod. De ministers konden met Hongarije een meer diepgaande gedachtewisseling houden over de belangrijkste zorgpunten die het Parlement had aangestipt.

Het voorzitterschap sloot de hoorzitting af met de presentatie van procedurele conclusies. In overeenstemming met de standaardmodaliteiten voor hoorzittingen is in dit stadium geen beoordeling van de inhoud van de kwesties opgenomen.

Overige punten

Onder "overige punten" lichtte het voorzitterschap de ministers in over de belangrijkste conclusies van de conferentie over democratie, de rechtsstaat en de grondrechten, die door het Finse voorzitterschap op 10 en 11 september 2019 in Helsinki is georganiseerd.

• Conferentie over democratie, de rechtsstaat en de grondrechten, Helsinki, 10-11 september

De Commissie informeerde de ministers over de ontwikkelingen op het gebied van de rechtsstaat in Polen naar aanleiding van de zitting van de Raad Algemene Zaken in juli.