Skip to content

Digitaal geldwezen

Nieuwe technologieën op het gebied van bankieren en betalingen veranderen de financiële dienstensector. Door innovatie te stimuleren wil de EU een concurrerende sector van digitale financiële diensten tot stand brengen. Tegelijk komen er regels om te zorgen voor financiële stabiliteit en bescherming van de consument.

Wat is het digitale geldwezen?

Het digitale geldwezen verwijst naar de toepassing van digitale technologieën, in het bijzonder digital ledger-technologie en tokenisering van activa, ten behoeve van financiële activiteiten.

Consumenten en bedrijven zijn steeds afhankelijker van digitale financiële diensten, een trend die door de COVID-19-pandemie in een stroomversnelling is gekomen. Van mobiel bankieren, e-handel en contactloze betalingen tot vermogensbeheer en cryptovaluta: digitale innovatie transformeert de financiële sector.

Deze transformatie biedt bedrijven nieuwe kansen om zich verder te ontwikkelen en te innoveren, en zorgt zo voor groei en nieuwe banen. Tegelijkertijd brengt het digitale geldwezen risico's met zich mee, vooral in verband met cyberbeveiliging, de financiering van illegale activiteiten, consumentenbescherming en financiële stabiliteit.

De EU wil de voordelen van het digitale geldwezen benutten en de risico's beheersen. Doel is een concurrerende en innovatieve financiële sector tot stand te brengen, consumentenbescherming te waarborgen en de voorwaarden te scheppen voor sterke Europese marktspelers die het voortouw nemen in deze sector.

<p>Eurogroepvoorzitter Kiriakos Pierrakakis in een brief van 11 maart 2026 aan António Costa, voorzitter van de Eurotop</p>

Het digitale geldwezen kan een katalysator zijn voor een structurele transformatie in de wijze waarop kapitaal wordt aangetrokken, toegewezen, afgewikkeld en gecontroleerd. Het kan een brug slaan tussen spaarders en innovatoren, tussen kleine bedrijven en grote kapitaalpools, en tussen nationale markten en een echte Europese markt. Dit zou kunnen resulteren in een efficiëntere kapitaaltoewijzing en lagere kosten van het financiële stelsel, wat allemaal leidt tot een betere financiering van de reële economie.

<p>Eurogroepvoorzitter Kiriakos Pierrakakis in een brief van 11 maart 2026 aan António Costa, voorzitter van de Eurotop</p>

Eurogroepvoorzitter Kiriakos Pierrakakis in een brief van 11 maart 2026 aan António Costa, voorzitter van de Eurotop

Wat zijn "distributed ledger"-technologie en tokenisering van activa?

Een "distributed ledger" (of "gedeeld grootboek") is, ruim gedefinieerd, een gedecentraliseerde en met onderlinge toestemming gedeelde databank die kan worden gebruikt om een transactie te valideren. Dit betekent dat een computernetwerk van "nodes" de traditionele architectuur van de financiële markten, die gebaseerd is op één enkel register voor de registratie van transacties en eigendom van activa, kan vervangen.

Op basis van distributed ledger-technologie (DLT) is de "tokenisering" van financiële activa een steeds prominentere plaats gaan innemen. Met tokenisering wordt bedoeld de uitgifte, opslag en circulatie van activa in de vorm van datablokken die alle kenmerken van de activa en de algoritmen/regels voor het uitvoeren van transacties in die blokken bevatten. In eerste instantie werd tokenisering vooral gebruikt met cryptoactiva, maar het wordt nu in toenemende mate ook gebruikt met "traditionele" financiële activa zoals obligaties, beleggingsfondsen, aandelen of fysieke producten.

Digitale euro

Aangezien het digitale geldwezen zich verder ontwikkelt, werkt de EU aan de invoering van een digitale euro, een digitale vorm van centralebankgeld dat door de Europese Centrale Bank wordt uitgegeven voor dagelijkse aankopen naast fysiek contant geld.

De digitale euro komt niet in de plaats van bankbiljetten en munten, maar vormt er een aanvulling op. Dat biedt mensen en bedrijven een nieuwe betaalmogelijkheid, naast contant geld.

De digitale euro kan het digitale geldwezen van de EU ondersteunen dankzij zijn potentieel als aanvullend, innovatief en veilig betaalmiddel.

Tegelijkertijd zou de digitale euro bijdragen tot de strategische autonomie van Europa door de afhankelijkheid van niet-Europese betalings­oplossingen te verminderen en de veerkracht van het betalingssysteem van de EU te versterken.

Tegelijkertijd werkt de Europese Centrale Bank aan de invoering van een digitale wholesale-euro zodat bijvoorbeeld interbancaire of valutatransacties in centralebankgeld kunnen worden afgehandeld. Hierdoor zullen de financiële markten van de EU en de internationale rol van de euro worden versterkt.

Digitale euro

Digitale euro

Europese cryptoactivaverordening

Met de verordening markten voor cryptoactiva wordt voor het eerst één overkoepelend EU-regelgevings­kader ingevoerd voor crypto­activa, emittenten van cryptoactiva en aanbieders van crypto­activa­diensten.

Het kader heeft betrekking op emittenten van zogenoemde "ongedekte" cryptoactiva, d.w.z. de overgrote meerderheid van de cryptoactiva, zoals bitcoin, die geen onderliggende financiële vaste activa hebben die hun marktwaarde stabiliseren, en zogenoemde "stablecoins", alsook op de handelsplatforms en cryptoportefeuilles.

De nieuwe regels moeten:

  • consumenten en beleggers beter beschermen
  • de risico's in verband met crypto­activa beter reguleren
  • innovatie stimuleren en de rol van de EU als normsteller voor digitaal beleid versterken

Aanbieders van cryptoactivadiensten kunnen profiteren van duidelijke en geharmoniseerde regels en kunnen met slechts één vergunning in de hele EU opereren. Zij zullen echter moeten voldoen aan strenge eisen om de digitale portemonnees van consumenten te beschermen en zullen aansprakelijk worden gesteld als zij cryptoactiva van beleggers verliezen. De Europese Bank­autoriteit zal een openbaar register van niet-conforme aanbieders van crypto­activa­diensten bijhouden.

Aanbieders van cryptoactivadiensten moeten ook informatie verstrekken over hun milieu- en klimaatvoetafdruk.

De verordening betreffende cryptoactivamarkten is in juni 2023 in werking getreden en is sinds december 2024 volledig van toepassing. In mei 2023 nam de Raad de nieuwe regels formeel aan.

Cryptoactiva: hoe de EU de markten reguleert

Cryptoactiva: hoe de EU de markten reguleert

Wat zijn cryptoactiva?

Cryptoactiva zijn digitale weergaven van waarde of rechten. Crypto­activa zijn een van de belangrijkste toepassingen van distributed ledger-technologie in de financiële sector.

Wat zijn "stablecoins"?

In tegenstelling tot "ongedekte" cryptoactiva, zoals de bitcoin, die onvermijdelijk onderhevig zijn aan marktvolatiliteit, zijn "stablecoins" cryptovaluta's die hun markt­waarde proberen te koppelen aan een extern referentiekader, zoals een traditionele valuta. Emittenten van stablecoins leggen doorgaans een reserve aan van overheidsobligaties, andere activa met een hoge liquiditeit en contanten om de waarde van de stablecoin te waarborgen en die koppeling te beschermen.

Verordening digitale operationele veerkracht

Naarmate de financiële sector afhankelijker wordt van digitale processen en software, nemen de risico's op storingen en de dreigingen voor informatie- en communicatie­technologie­systemen (ICT) toe.

De verordening digitale operationele veerkracht (DORA) zal ervoor zorgen dat de Europese financiële sector het hoofd kan bieden aan ernstige operationele verstoringen. De verordening stelt uniforme vereisten vast voor de beveiliging van netwerk- en informatie­systemen van bedrijven en organisaties die actief zijn in de financiële sector en van cruciale derde partijen die hen ICT-gerelateerde diensten verlenen, zoals cloudplatforms of gegevens­analyse. Alle bedrijven moeten ervoor zorgen dat zij bestand zijn tegen ICT-gerelateerde verstoringen en bedreigingen en in staat zijn erop te reageren en ervan te herstellen.

De onderhandelaars van de Raad en het Parlement bereikten in mei 2022 een voorlopig akkoord over de DORA-verordening. In november 2022 nam de Raad de nieuwe regels formeel aan.

Distributed ledger-technologie

Als onderdeel van haar strategie voor het digitale geldwezen werkt de EU aan het wegnemen van belemmeringen voor het gebruik van distributed ledger-technologie (DLT) op de financiële markten.

Het pakket marktintegratie en toezicht, dat de Europese Commissie in december 2025 heeft voorgesteld, omvat maatregelen om het bredere gebruik van DLT te ondersteunen en de werking van de financiële markten in de hele EU te verbeteren.

Het pakket bouwt voort op de ervaring met de bestaande DLT-proefregeling en wil het financiële­markt­deelnemers gemakkelijker maken om DLT te gebruiken voor de handel in en afwikkeling van financiële instrumenten en om hun activiteiten op te schalen.

Daarnaast heeft het pakket tot doel de integratie en efficiëntie van de EU-kapitaalmarkten te verbeteren door de bestaande regels aan te passen aan nieuwe technologieën, zonder in te boeten op waarborgen voor financiële stabiliteit en beleggers­bescherming.

Laatst bijgewerkt: 21 april 2026