"Bainimid úsáid as fianáin lena chinntiú go bhfeabhsaítear d’eispéireas brabhsála. Tá gá le fianáin riachtanacha chun tacú le gnéithe bunriachtanacha de shuíomh gréasáin na Comhairle. Cuidíonn na fianáin roghnacha linn tuarascálacha staidrimh anaithnide, comhiomlánaithe a tháirgeadh chun freastal níos fearr ar do chuid riachtanas.
Tá teicneolaíochtaí nua sa bhaincéireacht agus íocaíochtaí ag athrú tionscal na seirbhísí airgeadais. Trí bhorradh a chur faoin nuálaíocht, tá earnáil iomaíoch airgeadais á cruthú ag an Aontas agus, ag an am céanna, tá rialacha á mbunú aige lena gcinnteofar cobhsaíocht airgeadais agus cosaint tomhaltóirí.
Cad is airgeadas digiteach ann?
Is éard is airgeadas digiteach ann teicneolaíochtaí digiteacha a chur i bhfeidhm ar ghníomhaíochtaí airgeadais, go háirithe teicneolaíocht mórleabhar digiteach agus téacschomharthú sócmhainní.
Tá tomhaltóirí agus gnólachtaí ag brath níos mó agus níos mó ar sheirbhísí airgeadais digiteacha, treocht ar cuireadh dlús léi de bharr phaindéim COVID-19. Idir bhaincéireacht mhóibíleach, ríomhthráchtáil agus íocaíochtaí gan tadhall, bhainistiú sócmhainní agus chriptea-airgeadraí, tá athmhúnlú á dhéanamh ag an nuálaíocht dhigiteach ar an earnáil airgeadais.
Leis an gclaochlú sin, cruthaítear deiseanna nua do chuideachtaí forbairt agus nuáil a dhéanamh, rud a ghineann fás agus poist. Ag an am céanna, tugtar isteach leis rioscaí, go háirithe rioscaí a bhaineann leis an gcibearshlándáil, le maoiniú gníomhaíochtaí aindleathacha, le cosaint tomhaltóirí agus le cobhsaíocht airgeadais.
Tá sé d’aidhm ag an Aontas leas a bhaint as tairbhí an airgeadais dhigitigh agus na rioscaí a bhaineann leis a bhainistiú ag an am céanna. Féachann sé le hearnáil airgeadais iomaíoch agus nuálach a chruthú, cosaint tomhaltóirí a chinntiú, agus na dálaí a chruthú do ghníomhaithe láidre Eorpacha sa mhargadh chun bheith ar thús cadhnaíochta san earnáil sin.
Is féidir leis an airgeadas digiteach a bheith ina spreagadh don chlaochlú struchtúrach, maidir leis an gcaoi a ndéantar caipiteal a thiomsú, a leithdháileadh, a shocrú agus a mhaoirsiú. Is féidir leis an t-achar idir coigilteoirí agus nuálaithe, idir gnólachtaí beaga agus linnte doimhne caipitil, agus idir margaí náisiúnta agus fíormhargadh Eorpach a chomhbhrú. D’fhéadfadh éifeachtúlacht níos fearr i leithdháileadh caipitil agus costais níos ísle ar an gcóras airgeadais a bheith mar thoradh air sin, rud a d’fhónfadh chun an fíorgheilleagar a mhaoiniú ar bhealach níos fearr.
Uachtarán Pierrakakis, Uachtarán an Ghrúpa Euro, litir chuig Uachtarán an Chruinnithe Mullaigh Euro, António Costa, an 11 Márta 2026
Cad is teicneolaíocht mórleabhar dáilte agus téacschomharthú sócmhainní ann?
Sa chiall is leithne, is bunachar sonraí díláraithe é mórleabhar dáilte a chomhroinntear go comhthoiliúil trína ndéantar idirbheart a bhailíochtú. Ciallaíonn sé sin gur féidir le líonra ‘nód’ ríomhaire-bhunaithe teacht in ionad ollstruchtúr traidisiúnta an mhargaidh airgeadais atá dírithe ar chlár aonair chun idirbhearta agus úinéireacht sócmhainní a thaifeadadh.
Bunaithe ar theicneolaíocht mórleabhar dáilte (DLT), tá suntasacht ag baint le ‘téacschomharthú’ sócmhainní airgeadais, i.e. sócmhainní a eisiúint, a stóráil agus a scaipeadh i bhfoirm bloic chóid ina bhfuil gnéithe agus algartaim/rialacha uile na sócmhainní chun idirbhearta a dhéanamh iontu, ar an gcéad dul síos le cripteashócmhainní agus, níos mó ná riamh, le sócmhainní airgeadais ‘traidisiúnta’ mar shampla bannaí, cistí infheistíochta, scaireanna nó tráchtearraí.
An euro digiteach
De réir mar a thagann athrú ar an airgeadas digiteach, tá an tAontas ag obair chun euro digiteach a thabhairt isteach, foirm dhigiteach d’airgead bainc ceannais, arna eisiúint ag an mBanc Ceannais Eorpach le haghaidh úsáid mhiondíola in éineacht le hairgead tirim fisiciúil.
Leis an euro digiteach, dhéanfaí nótaí bainc agus boinn a chomhlánú, seachas iad a ionadú. Thabharfadh sé rogha bhreise do dhaoine agus do ghnólachtaí agus iad ag íoc, agus airgead tirim á chaomhnú mar mhodh íocaíochta ag an am céanna.
D’fhéadfadh an euro digiteach tacú le maoiniú digiteach an Aontais a bhuí lena acmhainneacht mar mhodh íocaíochta breise, nuálach agus sábháilte.
An tráth céanna, chuirfeadh sé le huathriail straitéiseach na hEorpa tríd an spleáchas ar réitigh íocaíochta neamh-Eorpacha a laghdú agus trí athléimneacht chóras íocaíochta an Aontais a neartú.
Ag an am céanna, tá an Banc Ceannais Eorpach ag obair ar euro digiteach mórdhíola a thabhairt isteach, chun a chinntiú gur féidir idirbhearta idirbhainc nó idirbhearta malairte eachtraí, mar shampla, a thabhairt chun críche in airgead bainc ceannais. Neartóidh sé sin margaí airgeadais an Aontais chomh maith le ról idirnáisiúnta an euro.
Tá cripteashócmhainní, eisitheoirí cripteashócmhainní agus soláthraithe seirbhísí cripteashócmhainní tugtha faoi chreat rialála amháin ag an Aontas den chéad uair riamh leis an Rialachán maidir le margaí cripteashócmhainní.
Cumhdaítear leis an gcreat eisitheoirí cripteashócmhainní ‘neamhthacaithe’, mar a thugtar orthu, i.e. formhór mór na gcripteashócmhainní, ar nós Bitcoin, nach bhfuil aon chúlchiste sócmhainní airgeadais acu chun a margadhluach a dhaingniú, agus ‘cripteamhonaí cobhsaí’ mar a thugtar orthu, chomh maith leis na hionaid trádála agus na tiachóga ina gcoimeádtar cripteashócmhainní.
Leis na rialacha nua, féachtar leis an méid a leanas a dhéanamh:
cosaint níos fearr a thabhairt do thomhaltóirí agus d’infheisteoirí
Na rioscaí a bhaineann le criptea-shócmhainní a rialáil
borradh a chur faoin nuálaíocht agus ról an Aontais mar bhunaitheoir caighdeán don bheartas digiteach a neartú
Is féidir le soláthraithe seirbhísí criptea-shócmhainní leas a bhaint as rialacha soiléire agus comhchuibhithe agus ní bheidh de dhíth orthu ach údarú amháin chun oibriú ar fud an Aontais. Mar sin féin, beidh orthu ceanglais dhiana a chomhlíonadh chun tiachóga tomhaltóirí a chosaint agus beidh siad faoi dhliteanas má chailleann siad cripteashócmhainní infheisteoirí. Coinneoidh Údarás Baincéireachta Eorpach clár poiblí de sholáthraithe seirbhísí cripteashócmhainní neamhchomhlíontacha.
Beidh ar sholáthraithe seirbhísí cripteashócmhainní faisnéis maidir lena lorg comhshaoil agus aeráide a dhearbhú freisin.
Tháinig an rialachán maidir le margaí cripteashócmhainní i bhfeidhm i mí an Mheithimh 2023 agus tá sé infheidhme go hiomlán ó mhí na Nollag 2024. Ghlac an Chomhairle na rialacha nua go foirmiúil i mí na Bealtaine 2023.
Cripteashócmhainní: mar a rialaíonn an tAontas na margaí
Cad is cripteashócmhainní ann?
Is léirithe digiteacha ar luach nó ar chearta na cripteashócmhainní. Tá criptea-shócmhainní ar cheann de na príomhfheidhmchláir teicneolaíochta mórleabhar dáilte le haghaidh airgeadais.
Cad iad ‘cripteamhonaí cobhsaí’?
Murab ionann agus cripteashócmhainní ‘neamhthacaithe’ mar Bitcoin, ar léir go bhfuil siad faoi réir luaineacht an mhargaidh ó thaobh a luachála de, is éard atá i ‘cripteamhonaí cobhsaí’ criptea-airgeadraí a dhéanann iarracht a margadhluach a phionnáil ar thagairt sheachtrach éigin, mar shampla airgeadra traidisiúnta. Is iondúil go mbunaíonn eisitheoirí cripteamhonaí cobhsaí cúlchiste d’urrúis fiachais rialtais, sócmhainní leachtacha arda eile agus airgead tirim chun tacú le luach an chripteamhona chobhsaí agus chun an pionna sin a chosaint.
An gníomh um athléimneacht dhigiteach oibríochtúil
De réir mar a bhíonn an earnáil airgeadais ag brath níos mó ar phróisis agus ar bhogearraí digiteacha, tá rioscaí méadaithe ann a bhaineann le cur isteach ar chórais teicneolaíochta faisnéise agus cumarsáide (TFC) agus le bagairtí orthu.
Cinnteofar leis an ngníomh um athléimneacht dhigiteach oibríochtúil (DORA) go mbeidh earnáil airgeadais na hEorpa in ann déileáil le mórshuaitheadh oibríochtúil. Faoi DORA, leagtar síos ceanglais aonfhoirmeacha maidir le slándáil na gcóras líonra agus na faisnéise a bhíonn ag cuideachtaí agus eagraíochtaí a fheidhmíonn san earnáil airgeadais, agus le slándáil faisnéise tríú páirtithe ríthábhachtacha a chuireann seirbhísí a bhaineann le TFC (Teicneolaíochtaí Cumarsáide Faisnéise) ar fáil dóibh, mar atá ardáin néalríomhaireachta nó seirbhísí anailísíochta sonraí. Ní mór do gach gnólacht a chinntiú gur féidir leo seasamh in aghaidh bristeacha agus bagairtí a bhaineann le TFC, freagairt dóibh agus téarnamh uathu.
I mí na Bealtaine 2022 tháinig idirbheartaithe na Comhairle agus na Parlaiminte ar chomhaontú sealadach maidir le DORA. Ghlac an Chomhairle na rialacha nua go foirmiúil i mí na Samhna 2022.
Mar chuid dá straitéis airgeadais dhigitigh, tá an tAontas ag obair chun deireadh a chur le bacainní a bhaineann le teicneolaíocht mórleabhar dáilte a úsáid i margaí airgeadais.
Áirítear sa phacáiste maidir le comhtháthú agus maoirseacht margaidh (MISP), a mhol an Coimisiún Eorpach i mí na Nollag 2025, bearta chun tacú le húsáid níos leithne DLT agus chun feabhas a chur ar oibriú na margaí airgeadais ar fud an Aontais.
Cuireann an pacáiste leis an taithí a fuarthas ón gcóras píolótach DLT atá ann cheana agus is é is aidhm dó é a dhéanamh níos éasca do rannpháirtithe sa mhargadh airgeadais DLT a úsáid chun ionstraimí airgeadais a thrádáil agus a shocrú agus chun a ngnó a mhéadú.
Féachann sé freisin le feabhas a chur ar chomhtháthú agus éifeachtúlacht mhargaí caipitil an Aontais trí na rialacha atá ann cheana a chur in oiriúint do theicneolaíochtaí nua, agus coimircí do chobhsaíocht airgeadais agus do chosaint infheisteoirí á gcoinneáil ag an am céanna.
