Europees semester in 2016
November
Jaarlijkse groeianalyse 2017
In de jaarlijkse groeianalyse voor 2017 wordt voorgesteld dat de EU-lidstaten meer inzet tonen op de volgende prioritaire gebieden:
- weer aanzwengelen van investeringen
- voortzetten van de structurele hervormingen
- voeren van een verantwoord begrotingsbeleid
Daarbij ligt de klemtoon mede op het waarborgen van sociale rechtvaardigheid als middel om inclusievere groei te stimuleren, en op de noodzaak te zorgen voor meer concurrentie, innovatie en productiviteit.
Gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid
De conclusie van het gezamenlijk verslag luidt dat de werkgelegenheid en de sociale situatie in de EU tegen de achtergrond van een bescheiden economisch herstel aan het verbeteren zijn. De meeste arbeidsmarktindicatoren gaven een verbetering te zien in 2016. Het werkloosheidspercentage bleef dalen en bedroeg in september 2016 8,6% (10% in de eurozone). Ook de jeugdwerkloosheid en de langdurige werkloosheid bleven dalen, hoewel zij in verscheidene lidstaten nog steeds hoog zijn.
Waarschuwingsmechanismeverslag
Het waarschuwingsmechanismeverslag van de Europese Commissie geeft een analyse van de situatie tegen de achtergrond van een aanhoudend maar nog broos economisch herstel.
De Commissie zal in 13 lidstaten diepgaande evaluaties verrichten om te beoordelen of daar sprake is van onevenwichtigheden: Bulgarije, Cyprus, Duitsland, Finland, Frankrijk, Ierland, Italië, Kroatië, Nederland, Portugal, Slovenië, Spanje en Zweden.
Voor de lidstaten die financiële steun ontvangen, vindt het toezicht op hun onevenwichtigheden en de controle van corrigerende maatregelen plaats in de context van hun steunprogramma's. Dit jaar is dat het geval voor Griekenland.
Ontwerpaanbeveling voor de eurozone voor 2017
In de ontwerpaanbeveling voor 2017 wordt onder meer voorgesteld dat de eurozone dient te zorgen voor een algemeen positieve begrotingskoers, uitvoering te geven aan groeiondersteunend beleid, overeenstemming te bereiken over een Europees depositoverzekeringsstelsel, en andere maatregelen te overwegen ter versterking van de economische en monetaire unie.
- Ontwerpaanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone voor 2017
- Mededeling van de Commissie "Naar een positieve begrotingskoers voor de eurozone", november 2016
Oktober
Raad bespreekt lering uit Europees semester 2016
Op 11 oktober discussieert de Raad over de lessen die zijn getrokken uit het Europees semester 2016, en de gebieden die in de volgende cyclus voor verbetering vatbaar zijn.
Deze discussie wordt nu elk jaar gevoerd in de Raad en beoogt het functioneren van het Europees semester voortdurend te verbeteren. Uitgangspunt voor de gedachtewisseling is een brief van het Economisch en Financieel Comité.
Het Comité noemt 2 aspecten waaraan na het Europees semester 2016 nog meer moet worden gewerkt: nationale betrokkenheid en de uitvoering van de landspecifieke aanbevelingen.
Om verbetering te brengen in deze 2 aspecten, beveelt het Comité aan om het proces meer publieke bekendheid te geven en de lidstaten aan te zetten tot meer bilateraal overleg en wederzijdse beoordeling.
Daarnaast pleit het voor betere coördinatie en samenhang tussen de aanbevelingen van de Europese Commissie aan de lidstaten, vooral tussen aanbevelingen gericht op budgettaire vraagstukken en het begrotingsbeleid en aanbevelingen voor structurele hervormingen.
Juli
Europese Raad keurt landenspecifieke aanbevelingen goed
Op 12 juli 2016 hecht de Raad zijn goedkeuring aan landspecifieke aanbevelingen en adviezen. Hij verstrekt tevens toelichting bij de gevallen waarin de Raad de aanbevelingen van de Commissie heeft gewijzigd. Om dubbel werk te voorkomen, is er geen landspecifieke aanbeveling opgesteld voor Griekenland, aangezien het land aan macro-economische aanpassingsprogramma's onderworpen is.
- European Semester 2016: Country Specific Recommendations / Council Recommendations
- Raad brengt landspecifieke aanbevelingen uit
Juni
Raad keurt definitieve landspecifieke aanbevelingen goed, afronding van het Europees semester 2016
De Raad neemt de aanbevelingen voor de EU-lidstaten formeel aan, nadat zij door de Europese Raad in juni werden bekrachtigd. Dit is de laatste stap van het Europees semester 2016.
De aanbevelingen hebben betrekking op het economisch, begrotings- en werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten en de aldaar plaatsvindende structurele hervormingen, naargelang van de situatie van elke lidstaat. Van de regeringen wordt verwacht dat zij deze aanbevelingen in de loop van 2016 zullen uitvoeren.
De aanbevelingen voor Spanje en Portugal zijn enigszins aangepast in het licht van de maatregelen die in het kader van de buitensporigtekortprocedure moeten worden genomen.
De nieuwe cyclus van het Europees semester begint in de late herfst van 2016.
- Landspecifieke aanbevelingen van de Raad aan de lidstaten (2016), met adviezen van de Raad over de geactualiseerde stabiliteits- of convergentieprogramma's
- Spanje: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Portugal: landspecifieke aanbeveling voor 2016
Besluiten over de buitensporigtekortprocedure
De Raad neemt op 12 juli besluiten aan waarin wordt vastgesteld dat Portugal en Spanje geen doeltreffende maatregelen hebben genomen in reactie op de aanbeveling van de Raad van 21 juni 2013 over het corrigeren van hun overheidstekorten in respectievelijk 2015 en 2016.
Naar aanleiding van de besluiten van de Raad en in overeenstemming met de regels van de buitensporigtekortprocedure zal de Commissie naar verwachting binnen 20 dagen een voorstel voor sancties indienen. Sancties kunnen bestaan uit boetes tot maximaal 0,2% van het bbp en een gedeeltelijke schorsing van financiering uit de structuur- en investeringsfondsen van de EU.
Besluiten over sancties worden geacht te zijn goedgekeurd, tenzij de Raad binnen 10 dagen na de indiening van het Commissievoorstel anders besluit.
Spanje en Portugal kunnen binnen 10 dagen een gemotiveerd verzoek tot vermindering of intrekking van de sancties indienen.
- Besluit van juli 2016 inzake de vaststelling dat Portugal geen effectief gevolg heeft gegeven aan de aanbeveling zijn buitensporig tekort te corrigeren
- Besluit van juli 2016 inzake de vaststelling dat Spanje geen effectief gevolg heeft gegeven aan de aanbeveling zijn buitensporig tekort te corrigeren
Europese Raad keurt landenspecifieke aanbevelingen goed
De Europese Raad hecht op 28 juni zijn goedkeuring aan de landspecifieke aanbevelingen, nadat deze door diverse Raadsformaties zijn bestudeerd en goedgekeurd.
Raad keurt landspecifieke aanbevelingen 2016 goed
Op 17 juni keurt de Raad Economische en Financiële Zaken de landspecifieke aanbevelingen voor 27 lidstaten voor 2016 goed. Voor Griekenland is er geen aanbeveling, omdat het economisch beleid van die lidstaat wordt gemonitord als onderdeel van een macro-economisch aanpassingsprogramma.
De aanbevelingen van de Raad hebben betrekking op de nationale hervormingsprogramma's die de lidstaten eerder dit jaar hebben ingediend, en omvatten adviezen van de Raad over de nationale stabiliteits- en convergentieprogramma's. De aanbevelingen bevatten ook advies dat voortvloeit uit de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden.
De Raad keurt tevens een document goed waarin de wijzigingen worden toegelicht die hij heeft aangebracht in de door de Europese Commissie voorgestelde ontwerpen van landspecifieke aanbevelingen.
Bepaalde onderdelen van de nationale hervormingsprogramma's worden op 14 juni 2016 besproken in de Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken.
- Toelichting bij de wijzigingen in de aanbevelingen van de Commissie voor de landspecifieke aanbevelingen voor 2016
- Oostenrijk: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- België: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Bulgarije: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Kroatië: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Tsjechië: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Denemarken: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Estland: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Finland: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Frankrijk: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Duitsland: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Hungary: country-specific recommendation for 2016
- Ierland: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Italië: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Letland: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Litouwen: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Luxemburg: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Malta: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Nederland: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Portugal: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Polen: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Roemenië: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Slowakije: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Slovenië: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Spanje: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Zweden: landspecifieke aanbeveling voor 2016
- Verenigd Koninkrijk: landspecifieke aanbeveling voor 2016
Procedure bij buitensporige tekorten
De Raad Economische en Financiële Zaken concludeert op 17 juni dat de buitensporigtekortsituatie in Cyprus, Ierland en Slovenië is gecorrigeerd. Daarom worden de respectieve Raadsbesluiten over het bestaan van een buitensporige tekort in die landen ingetrokken. De besluiten tot intrekking worden genomen op basis van de analyse en aanbevelingen van de Europese Commissie.
- Besluit van de Raad tot intrekking van het besluit betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in Cyprus (juni 2016)
- Besluit van de Raad tot intrekking van het besluit betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in Ierland (juni 2016)
- Besluit van de Raad tot intrekking van het besluit betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in Slovenië (juni 2016)
Mei
Conclusies van de Raad inzake de diepgaande evaluaties over 2016 en de uitvoering van de landspecifieke aanbevelingen van 2015
De Raad neemt de conclusies aan in de zitting van de Raad Ecofin van 25 mei.
De Raad is het eens met de resultaten van de diepgaande evaluaties van de Commissie in 19 lidstaten, en met haar classificatie van de macro-economische onevenwichtigheden in die landen, die kunnen variëren van "niet bestaand" tot "buitensporig".
De Raad beklemtoont onder meer dat in alle lidstaten voortdurend beleidsmaatregelen en een krachtige inzet op structurele hervormingen nodig zijn, in het bijzonder als zij kampen met macro-economische onevenwichtigheden die het soepel functioneren van de eurozone belemmeren.
Wat de uitvoering van de landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees semester 2015 betreft, concludeert de Raad dat de resultaten ervan binnen de beleidsdomeinen en in de lidstaten ongelijk zijn en dat maar in een paar gevallen wezenlijke vooruitgang is geboekt. In dit kader is er dringend behoefte aan betere investeringsvoorwaarden om meer particuliere investeringen in de reële economie aan te trekken.
Ontwerpen van landspecifieke aanbevelingen
Op 18 mei presenteert de Europese Commissie ontwerpen van landspecifieke aanbevelingen met daarin advies op maat voor het economisch beleid van de EU-lidstaten voor de komende 12 tot 18 maanden, om aldus de groei te bevorderen.
De nadruk van de ontwerpaanbevelingen 2016 ligt op 3 prioriteiten voor het versterken van het economisch herstel van de lidstaten: structurele hervormingen, investeringen en een verantwoord begrotingsbeleid.
Dit jaar wordt in de ontwerpen van landspecifieke aanbevelingen onder meer extra aandacht besteed aan de uitdagingen voor de eurozone en de onderlinge afhankelijkheid tussen de economieën van de eurozone, conform de overeengekomen aanbeveling inzake het economisch beleid van de eurozone.
De aanbevelingen voor Portugal en Spanje bevatten specifieke verwijzingen voor het corrigeren van de buitensporige tekorten van deze landen in respectievelijk 2016 en 2017.
De Raad zal de voorgestelde aanbevelingen analyseren opdat deze in juni 2016 kunnen worden aangenomen.
Procedure voor macro-economische onevenwichtigheden
De Commissie stelt vast dat Kroatië en Portugal kampen met macro-economische onevenwichtigheden die nopen tot actie en normaal gesproken de inleiding van de procedure voor buitensporige onevenwichtigheden wettigen.
Indien beide landen echter hun ambitieuze en grotendeels toereikende nationale hervormingsprogramma's nauwgezet en tijdig uitvoeren, zal het wellicht niet nodig zijn de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden te starten.
Procedure bij buitensporige tekorten
De Commissie beveelt aan dat de Raad de procedure bij buitensporige tekorten voor Cyprus, Ierland en Slovenië beëindigt.
Het is mogelijk dat er begin juli formele besluiten in het kader van de buitensporigtekortprocedures worden aangenomen op grond van een beoordeling van de maatregelen die Spanje en Portugal hebben getroffen als reactie op de huidige aanbevelingen van de Raad.
Daarnaast besluit de Commissie dat België, Italië en Finland momenteel voldoen aan de stabiliteits- en groeivereisten, met name wat betreft het schuldcriterium. De situatie in Italië zal in november 2016 opnieuw worden geëvalueerd.
Maart
Europese Raad keurt beleidsprioriteiten goed
Op 17 maart keurt de Europese Raad de beleidsprioriteiten van de jaarlijkse groeianalyse voor 2016 goed:
- weer aanzwengelen van investeringen
- voortzetten van structurele hervormingen om onze economieën te moderniseren
- voeren van een verantwoord begrotingsbeleid
Deze prioriteiten zullen de lidstaten als leidraad dienen voor hun nationale hervormingsprogramma en hun stabiliteits- of convergentieprogramma voor 2016.
Daarnaast neemt de Europese Raad kennis van de raadpleging door de Commissie over sociale vraagstukken en wijst hij op het belang van goed functionerende arbeidsmarkten en socialezekerheidsstelsels.
Landenverslagen en diepgaande evaluaties van macro-economische onevenwichtigheden
De Europese Commissie publiceert op 8 maart een mededeling met een samenvatting van de resultaten van haar 26 recente landenverslagen, die ook de diepgaande evaluaties van de macro-economische situatie in 18 lidstaten bevatten: België, Bulgarije, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Hongarije, Ierland, Italië, Kroatië, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Roemenië, Slovenië, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Zweden.
De Commissie komt tot het besluit dat de EU-lidstaten in vergelijking met 2015 vooruitgang boeken bij het aanpakken van onevenwichtigheden in hun economieën. Ze maken ook vorderingen met de uitvoering van de landspecifieke aanbevelingen die de Raad het jaar ervoor heeft gedaan, al zijn er verschillen tussen landen en beleidsgebieden.
Het doel van de diepgaande evaluaties is een beter inzicht te krijgen in de macro-economische situatie in de landen waarvan in het waarschuwingsmechanismeverslag voor 2016 is geconstateerd dat ze mogelijk macro-economische onevenwichtigheden vertonen. Mede dankzij de evaluaties kan worden vastgesteld of er onevenwichtigheden bestaan, hoe ernstig ze zijn, en of het nodig is om de procedure bij buitensporige onevenwichtigheden te starten.
Om de toepassing van de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden te vereenvoudigen, wordt de indeling in categorieën van macro-economische onevenwichtigheden in 2016 teruggebracht van 6 tot 4 categorieën: geen onevenwichtigheden, onevenwichtigheden, buitensporige onevenwichtigheden en buitensporige onevenwichtigheden met corrigerende maatregelen.
In maart komt de Commissie tot het besluit dat er, volgens de criteria van de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden, 6 landen zonder economische onevenwichtigheden zijn, 7 landen met onevenwichtigheden, en 5 landen met buitensporige onevenwichtigheden.
Cyprus voltooit op 31 maart 2016 zijn financieel aanpassingsprogramma, en valt nu onder de periodieke cyclus van de Europese coördinatie van het economisch beleid, waaronder de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden. Op 7 april 2016 neemt de Europese Commissie een diepgaande evaluatie voor Cyprus aan. Daarin wordt geoordeeld dat Cyprus buitensporige onevenwichtigheden vertoont, wat het aantal landen met buitensporige onevenwichtigheden op 6 brengt.
In geen enkel land doen zich buitensporige onevenwichtigheden voor die een procedure bij buitensporige onevenwichtigheden noodzakelijk maken.
Griekenland voert momenteel een macro-economisch aanpassingsprogramma uit, waardoor de economische beleidsprocessen in het kader van het Europees semester – waaronder de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden – niet van toepassing zijn op dit land.
- Mededeling van de Commissie over het Europees semester 2016: beoordeling van hervormingen en resultaten van diepgaande evaluaties
- Landverslagen van de Europese Commissie
Sociale dimensie van het semester
Tijdens hun zitting van 7 maart 2016 houden de ministers van Werkgelegenheid een oriënterend debat over de aspecten werkgelegenheid en sociaal beleid van het Europees semester 2016. Het debat is toegespitst op de uitvoering van de landspecifieke aanbevelingen, waarbij als casestudy wordt ingegaan op arbeidsmarktsegmentatie en contractuele regelingen.
De ministers onderstrepen dat:
- het met het oog op hervormingen nodig is dat mensen zich samen bewust worden van de uitdagingen om tot brede steun en consensus te komen
- een belangrijke rol is weggelegd voor de sociale partners, die nauw bij het proces moeten worden betrokken
- ook publieke steun (van het maatschappelijk middenveld) en politieke steun noodzakelijk zijn
- tevens moet worden ingezet op betere informatie, communicatie en transparantie
- structurele hervormingen een inclusief karakter moeten hebben, met aandacht voor specifieke groepen (jongeren, langdurig werklozen)
- de hervormingen in een langetermijnvisie moeten passen
De ministers besluiten dat voor de landspecifieke aanbevelingen moet worden uitgegaan van accurate en evenwichtige gegevens en van de praktijk in de lidstaten.
Februari
Bijeenkomst van de Europese Raad
Tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad van 18 en 19 februari keuren de EU-leiders de aanbeveling betreffende het economisch beleid van de eurozone goed.
- Draft Council recommendation on the economic policy of the euro area (transmission to the European Council, 2016)
- Explanation of modifications to the draft Council recommendation to the euro area (2016)
- Conclusies van de Europese Raad, 18-19 februari 2016
Januari
Raadsconclusies over de jaarlijkse groeianalyse en het waarschuwingsmechanismeverslag voor 2016
Op 15 januari neemt de Raad conclusies aan over de jaarlijkse groeianalyse en het waarschuwingsmechanismeverslag voor 2016.
De Raad is het in grote lijnen eens met de analyse van de Commissie en haar voorstellen. De prioriteiten voor 2016 zijn:
- weer aanzwengelen van investeringen
- structurele hervormingen voortzetten
- verantwoordelijkheid waarborgen
In de conclusies over het waarschuwingsmechanismeverslag voor 2016 onderschrijft de Raad in grote lijnen de analyse van de Commissie en juicht hij de voorstellen ter verbetering van de procedure bij macro-economische onevenwichtigheden (PMO) toe. De Raad is echter van mening dat de nieuwe extra werkgelegenheidsindicatoren die aan het scorebord zijn toegevoegd, niet nodig zijn voor de PMO.
- Conclusies van de Raad over de jaarlijkse groeianalyse 2016
- Conclusies van de Raad over het waarschuwingsmechanismeverslag 2016
- Ontwerpconclusies van de Raad over de jaarlijkse groeianalyse 2016
- Ontwerpconclusies van de Raad Ecofin over het waarschuwingsmechanismeverslag 2016
Raad keurt aanbeveling over economisch beleid van eurozone goed
De Raad Ecofin keurt op 15 januari de ontwerpaanbeveling over het economisch beleid van de eurozone goed. Dit is een nieuwe procedure in het Europees semester: de aanbeveling voor de eurozone gaat vooraf aan de landspecifieke aanbevelingen. Dit moet de gemeenschappelijke uitdagingen in de landspecifieke aanbevelingen en acties beter tot uiting laten komen. De Raad Ecofin zal de aanbeveling naar verwacht in maart aannemen, na de goedkeuring ervan in februari door de Europese Raad.
De Raad beveelt voor de periode 2016‑2017 aan dat de eurozone inzet op beleid dat:
- het herstel ondersteunt
- convergentie bevordert
- de correctie van macro-economische onevenwichtigheden faciliteert
- het aanpassingsvermogen verbetert
De Raad beveelt ook aan dat de eurozone een aantal hervormingen van de arbeidsmarkt en de markt voor producten en diensten doorvoert.
Daarnaast wordt aanbevolen dat bij het begrotingsbeleid het stabiliteits- en groeipact volledig wordt nageleefd, met als doel een nagenoeg neutrale gezamenlijke begrotingskoers in de eurozone in 2016 en het terugdringen van de overheidsschuld in 2017.
Voorts hebben de aanbevelingen betrekking op oninbare leningen van de banken en het verbeteren van de insolventieprocedure voor bedrijven en huishoudens. Ook wordt verwacht dat de eurozone stappen zet om de economische en monetaire unie te voltooien.