Skip to content

Europejski semestr 2016

Listopad

Roczna analiza wzrostu gospodarczego 2017

W rocznej analizie wzrostu gospodarczego na 2017 r. proponuje się, by państwa członkowskie UE intensywniej realizowały następujące priorytety:

  • ożywienie inwestycji
  • reformy strukturalne
  • odpowiedzialne polityki budżetowe.

Nacisk kładzie się także na zapewnienie sprawiedliwości społecznej jako sposobu wspierania wzrostu gospodarczego bardziej sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz na potrzebę zwiększenia konkurencyjności, innowacyjności i produktywności.

Wspólne sprawozdanie o zatrudnieniu

We wspólnym sprawozdaniu o zatrudnieniu stwierdza się, że wraz z umiarkowanym ożywieniem gospodarczym poprawia się sytuacja zatrudnieniowa i społeczna w UE. W 2016 r. większość wskaźników rynku pracy zaczęła się poprawiać. Nadal zmniejszała się stopa bezrobocia, i we wrześniu 2016 r. wyniosła 8,6% (10% w strefie euro). W dalszym ciągu malała też liczba bezrobotnej młodzieży i osób długotrwale bezrobotnych, jednak w kilku państwach członkowskich wciąż jest wysoka.

Sprawozdanie w ramach mechanizmu ostrzegania

W sprawozdaniu w ramach mechanizmu ostrzegania Komisja Europejska przedstawia analizę sytuacji w świetle utrzymującego się, lecz wciąż niestabilnego ożywienia gospodarczego.

Komisja zamierza szczegółowo ocenić 13 państw członkowskich, aby stwierdzić, czy występują w nich zakłócenia równowagi. Są to: Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Niemcy, Portugalia, Słowenia, Szwecja i Włochy.

W przypadku państw członkowskich, które korzystają z pomocy finansowej, nadzór nad występującymi w nich zakłóceniami równowagi i monitorowanie środków naprawczych odbywają się w ramach programów pomocowych. W tym roku dotyczy to Grecji.

Projekt zalecenia dla strefy euro na 2017 r.

W projekcie zalecenia na 2017 r. proponuje się między innymi, by strefa euro osiągnęła pozytywny kurs polityki budżetowej, wdrażała polityki prowzrostowe, porozumiała się co do europejskiego systemu gwarantowania depozytów oraz przyjrzała się innym sposobom wzmacniania unii gospodarczej i walutowej.

Październik

Rada omawia wnioski z europejskiego semestru 2016

11 października Rada omawia wnioski wyciągnięte z europejskiego semestru 2016 i kwestie wymagające poprawy w następnym cyklu.

Rada przeprowadza taką dyskusję co roku, by stale poprawiać funkcjonowanie europejskiego semestru. Podstawą wymiany poglądów było pismo Komitetu Ekonomiczno-Finansowego.

Komitet zwrócił uwagę na 2 kwestie wymagające dopracowania po europejskim semestrze 2016: odpowiedzialność krajowa i realizacja zaleceń przez poszczególne kraje.

Z myślą o poprawie Komitet zaleca szersze nagłośnienie procesu i zachęcanie państw członkowskich do częstszego dwustronnego dialogu i do wzajemnego oceniania się.

Popiera również lepszą koordynację i spójność między zaleceniami Komisji Europejskiej dla państw członkowskich, a w szczególności między zaleceniami dotyczącymi kwestii budżetowych i kursu polityki budżetowej a zaleceniami dotyczącymi reform strukturalnych.

Lipiec

Rada zatwierdza zalecenia dla poszczególnych krajów

12 lipca 2016 r. Rada zatwierdza zalecenia dla poszczególnych państw członkowskich i opinie co do ich polityk. Wyjaśnia również przypadki, w których zmieniła zalecenia proponowane przez Komisję. Aby nie powielać prac, zaleceń nie kieruje do Grecji, ponieważ podlega ona programom dostosowań makroekonomicznych.

Czerwiec

Rada przyjmuje ostateczne zalecenia dla poszczególnych krajów i kończy europejski semestr 2016

Rada formalnie przyjmuje zalecenia dla państw członkowskich, po tym jak w czerwcu zalecenia te zatwierdza Rada Europejska. Tym samym kończy się europejski semestr 2016.

Zalecenia koncentrują się na polityce gospodarczej, budżetowej i zatrudnieniowej oraz na reformach strukturalnych państw członkowskich – zależnie od sytuacji w danym kraju. Rządy mają wdrożyć te zalecenia w ciągu 2016 r.

Zalecenia dla Hiszpanii i Portugalii nieznacznie zaktualizowano, dostosowując je do działań zaplanowanych w ramach procedury nadmiernego deficytu.

Nowy cykl europejskiego semestru rozpocznie się późną jesienią 2016 r.

Decyzje w sprawie procedury nadmiernego deficytu

12 lipca Rada przyjmuje decyzje, w których stwierdza, że Hiszpania i Portugalia nie podjęły skutecznych działań w odpowiedzi na jej zalecenie z 21 czerwca 2013 r. W zaleceniu tym Rada proponowała sposoby skorygowania deficytów budżetowych najpóźniej w 2016 r. (Hiszpania) i 2015 r. (Portugalia).

Po tych decyzjach Rady i zgodnie z procedurą nadmiernego deficytu Komisja Europejska ma 20 dni na zaproponowanie sankcji. Sankcjami tymi mogą być kary do wysokości maksymalnie 0,2% PKB oraz czasowe zawieszenie finansowania dostępnego z unijnych funduszy strukturalnych i inwestycyjnych.

Jeśli Rada nie postanowi inaczej, decyzje dotyczące sankcji uznaje się za przyjęte 10 dni po przedstawieniu propozycji przez Komisję.

Hiszpania i Portugalia mogą w terminie 10 dni przesłać uzasadniony wniosek o zmniejszenie lub zniesienie sankcji.

Rada zatwierdza zalecenia dla poszczególnych krajów

28 czerwca 2016 r. Rada Europejska zatwierdza zalecenia wcześniej przeanalizowane i zatwierdzone przez Radę w jej różnych składach.

Rada zatwierdza zalecenia dla poszczególnych krajów na 2016 r.

17 czerwca Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych zatwierdza zalecenia dla 27 państw członkowskich na 2016 r. Nie ma zalecenia dla Grecji, gdyż jej polityka gospodarcza jest monitorowana w ramach programu dostosowań makroekonomicznych.

Zalecenia Rady odnoszą się do krajowych programów reform, które państwa członkowskie przedłożyły w tym roku, i zawierają opinię Rady o krajowych programach stabilności i konwergencji. Zawierają również porady wynikające z procedury zakłóceń równowagi makroekonomicznej.

Rada zatwierdza także dokument wyjaśniający zmiany, które wprowadziła do projektów Komisji.

Niektóre części krajowych programów reform omówiono 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów.

Procedura nadmiernego deficytu

17 czerwca Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych stwierdza, że nadmierny deficyt na Cyprze oraz w Irlandii i Słowenii został skorygowany. Uchyla więc swoje decyzje w sprawie nadmiernego deficytu w tych krajach. Czyni to na podstawie analizy i zaleceń Komisji Europejskiej.

Maj

Konkluzje Rady w sprawie szczegółowych ocen sytuacji z 2016 r. oraz realizacji zaleceń dla poszczególnych krajów z 2015 r.

25 maja Rada Ecofin przyjmuje wspomniane konkluzje.

Zgadza się z wynikami szczegółowych ocen przeprowadzonych przez Komisję w 19 państwach członkowskich oraz ze sposobem, w który Komisja sklasyfikowała zakłócenia równowagi makroekonomicznej w tych państwach (od braku zakłóceń po zakłócenia nadmierne).

Rada podkreśla m.in., że we wszystkich państwach potrzebne są działania polityczne i zdecydowana wola przeprowadzenia reform strukturalnych, zwłaszcza gdy zakłócenia równowagi zaburzają prawidłowe funkcjonowanie strefy euro.

Jeżeli chodzi o realizację zaleceń wydanych podczas europejskiego semestru 2015, Rada stwierdza, że rezultaty są różne zależnie od dziedziny i od państwa oraz że znaczne postępy można dostrzec tylko w kilku przypadkach. W tym kontekście zaznacza, że należy pilnie poprawić warunki inwestycyjne, aby zachęcić do większych prywatnych inwestycji w realną gospodarkę.

Projekty zaleceń dla poszczególnych krajów

18 maja Komisja Europejska przedstawia projekty zaleceń dla poszczególnych krajów w zakresie polityki gospodarczej. Radzi w nich państwom członkowskim UE, jakie kroki podjąć w następnych 12–18 miesiącach, aby pobudzić wzrost gospodarczy.

Projekty zaleceń na 2016 r. skupiają się na 3 obszarach, które mają kluczowe znaczenie dla zwiększenia ożywienia gospodarczego w państwach członkowskich. Są to: reformy strukturalne, inwestycje i odpowiedzialne polityki budżetowe.

W tym roku w projektach większą uwagę zwrócono m.in. na wyzwania stojące przed strefą euro oraz na wzajemne powiązania między gospodarkami państw tej strefy – podobnie jak w uzgodnionym zaleceniu w sprawie polityki gospodarczej w strefie euro.

Zalecenia dla Portugalii i Hiszpanii wskazują także na potrzebę skorygowania przez te kraje nadmiernego deficytu: odpowiednio w roku 2016 i 2017.

Rada przeanalizuje zaproponowane zalecenia, tak by móc je przyjąć w czerwcu 2016 r.

Procedura zakłóceń równowagi makroekonomicznej

Komisja stwierdza, że Chorwacja i Portugalia doznają zakłóceń równowagi makroekonomicznej, które wymagają działania i które mogłyby stanowić podstawę wszczęcia procedury nadmiernego zakłócenia.

Jej wszczęcie nie będzie jednak konieczne, jeżeli oba kraje w wyznaczonym terminie ściśle wdrożą ambitne i ogólnie uzasadnione krajowe programy reform.

Procedura nadmiernego deficytu

Komisja zaleca, by Rada zakończyła procedurę nadmiernego deficytu wobec Cypru, Irlandii i Słowenii.

Formalne decyzje w sprawie procedury nadmiernego deficytu zapadną na początku lipca, gdy ocenione zostaną postępy Hiszpanii i Portugalii we wdrażaniu aktualnych zaleceń Rady.

Ponadto Komisja stwierdza, że Belgia, Finlandia i Włochy spełniają wymogi stabilności i wzrostu, a w szczególności kryterium zadłużenia. Sytuacja we Włoszech zostanie ponownie oceniona w listopadzie 2016 r.

Marzec

Rada Europejska zatwierdza priorytety polityczne

17 marca Rada Europejska zatwierdza priorytety polityczne przedstawione w rocznej analizie wzrostu gospodarczego (2016). Są to:

  • ożywienia inwestycji
  • reformy strukturalne służące modernizacji gospodarek
  • odpowiedzialne polityki budżetowe.

Priorytety te mają wskazać państwom członkowskim kierunek krajowych programów reform oraz programów stabilności i konwergencji na rok 2016.

Rada Europejska odnotowuje też konsultacje Komisji w kwestiach społecznych i podkreśla wagę sprawnie funkcjonujących rynków pracy i systemów bezpieczeństwa socjalnego.

Sprawozdania krajowe i szczegółowe oceny zakłóceń równowagi

8 marca Komisja Europejska publikuje komunikat streszczający wnioski z najnowszych 26 sprawozdań krajowych. Podsumowuje też szczegółowe oceny sytuacji makroekonomicznej w 18 państwach członkowskich: Austrii, Belgii, Bułgarii, Chorwacji, Estonii, Finlandii, Francji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Niemczech, Portugalii, Rumunii, Słowenii, Szwecji, na Węgrzech, we Włoszech i w Wielkiej Brytanii.

Komisja stwierdza, że w porównaniu z rokiem 2015 państwa UE czynią postępy w zmniejszaniu zakłóceń równowagi w swoich gospodarkach. Ze skutkiem wdrażają też skierowane do nich zeszłoroczne zalecenia, choć przebiega to różnie zależnie od państwa i dziedziny.

Szczegółowe oceny sytuacji makroekonomicznej pomagają lepiej zbadać sytuację makroekonomiczną w państwach, które w sprawozdaniu w ramach mechanizmu ostrzegania 2016 zostały wskazane jako zagrożone zakłóceniami równowagi. Pomagają też stwierdzić, czy zakłócenia faktycznie występują, na jaką skalę i czy należy wszcząć procedurę nadmiernego zakłócenia.

Aby procedurę zakłóceń uprościć, w 2016 r. zredukowano typologię sytuacji makroekonomicznych z 6 do 4 rodzajów. Teraz są to: brak zakłóceń, pewne zakłócenia, nadmierne zakłócenia oraz nadmierne zakłócenia wymagające działań naprawczych.

W marcu Komisja stwierdza na podstawie kryteriów procedury, że w 6 państwach nie występują żadne zakłócenia równowagi ekonomicznej, 7 doznaje pewnych zakłóceń, a 5 wykazuje nadmierne zakłócenia.

31 marca 2016 r. Cypr kończy swój program dostosowań finansowych i dołącza do państw podlegających zwykłemu cyklowi europejskiej koordynacji polityki gospodarczej, w tym ewentualnej procedurze zakłóceń makroekonomicznych. 7 kwietnia 2016 r. Komisja ustala szczegółową ocenę makroekonomiczną Cypru. Stwierdza w niej, że zakłócenia równowagi na Cyprze są nadmierne. Tym samym liczba państw dotkniętych takimi zakłóceniami wzrasta do 6.

Niemniej w żadnym zakłócenia te nie wymagają wszczęcia odnośnej procedury.

Europejski semestr 2016: zakłócenia równowagi makroekonomicznej i deficyt budżetowy

Grecja nadal realizuje program dostosowań gospodarczych, dlatego nie podlega mechanizmom zarządzania gospodarczego w ramach europejskiego semestru (np. ewentualnej procedurze zakłóceń równowagi).

Społeczny wymiar europejskiego semestru

7 marca 2016 r. ministrowie pracy przeprowadzają debatę orientacyjną na temat zatrudnieniowych i społecznych aspektów europejskiego semestru 2016. Dyskutują o realizacji zaleceń dla poszczególnych krajów, a szczególną uwagę poświęcają segmentacji rynku pracy i rozwiązaniom umownym.

Podkreślają, że:

  • dla reform nieodzowne są wspólna świadomość wyzwań oraz szerokie poparcie i szeroki konsensus
  • ważna rola powinna przypaść partnerom społecznym, których należy ściśle zaangażować w działania
  • potrzebne jest poparcie opinii publicznej (społeczeństwa obywatelskiego) i poparcie polityczne
  • kluczowe są też: informowanie, dobra komunikacja i większa przejrzystość
  • reformy strukturalne powinny być inkluzywne i mieć na względzie określone grupy (młodzież, długotrwale bezrobotnych)
  • reformom musi towarzyszyć długofalowa wizja.

Ministrowie zgadzają się, że zalecenia dla poszczególnych krajów muszą się opierać na ścisłych i wyważonych dowodach oraz na praktyce stosowanej w państwach członkowskich.

Luty

Szczyt Rady Europejskiej

18–19 lutego przywódcy UE zatwierdzają ostateczną wersję zalecenia w sprawie polityki gospodarczej w strefie euro.

Styczeń

Konkluzje Rady w sprawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego i w sprawie sprawozdania w ramach mechanizmu ostrzegania (2016)

15 stycznia Rada przyjmuje konkluzje w sprawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego i w sprawie sprawozdania przedkładanego w ramach mechanizmu ostrzegania (2016).

Rada generalnie zgadza się z analizą i propozycjami Komisji. Priorytety na rok 2016 to:

  • ożywienia inwestycji
  • reformy strukturalne
  • odpowiedzialność budżetowa.

W konkluzjach w sprawie sprawozdania przedkładanego w ramach mechanizmu ostrzegania Rada stwierdza, że zasadniczo zgadza się z analizą Komisji, i wyraża zadowolenie z propozycji, by usprawnić procedurę zakłóceń równowagi makroekonomicznej. Dodaje jednak, że z punktu widzenia tej procedury do głównej tablicy wyników niepotrzebnie zostały dodane nowe wskaźniki zatrudnieniowe.

Zalecenie w sprawie polityki gospodarczej w strefie euro

15 stycznia Rada Ecofin zatwierdza projekt zalecenia w sprawie polityki gospodarczej w strefie euro. Jest to nowy element europejskiego semestru: zalecenie ogólnostrefowe zostanie przyjęte przed zaleceniami dla poszczególnych krajów. Tym sposobem w zaleceniach i działaniach krajowych łatwiej będzie odzwierciedlić wspólne wyzwania. Ostateczną wersję zalecenia dla strefy euro Rada Ecofin przyjmie najprawdopodobniej w marcu. Wcześniej zatwierdzi je Rada Europejska na lutowym szczycie.

Na lata 2016–2017 Rada zaleca, by strefa euro swoją polityką:

  • wspierała ożywienie gospodarcze
  • propagowała konwergencję
  • korygowała zakłócenia równowagi makroekonomicznej
  • poszerzała zdolności adaptacyjne.

Rada rekomenduje też, by strefa euro dokonała reform rynku pracy, towarów i usług.

Zaleca ponadto, by w polityce budżetowej w pełni przestrzegać paktu stabilności i wzrostu. Celem jest utrzymanie w strefie euro w 2016 r. zasadniczo neutralnego zbiorczego kursu budżetowego. Pomoże to zmniejszyć dług publiczny w 2017 r.

Zalecenia dotyczą też zredukowania zagrożonych kredytów bankowych i usprawnienia postępowań upadłościowych względem przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. Strefa euro ma też dążyć do ukończenia budowy unii gospodarczej i walutowej.

Europejski semestr – lata poprzednie

Więcej informacji

Tematy