Nadzwyczajny szczyt Rady Europejskiej

Główne wyniki

Podczas dwudniowego szczytu przywódcy UE przyjęli konkluzje w sprawie Ukrainy, Turcji, Bliskiego Wschodu i nowego ładu na rzecz europejskiej konkurencyjności.

Konkluzje Rady Europejskiej (17–18 kwietnia 2024)

Wsparcie dla Ukrainy

Przywołując swoje konkluzje z 21–22 marca 2024 r., Rada Europejska potwierdziła swoje pełne i niezachwiane poparcie dla Ukrainy, jej obywateli oraz dla jej niezależności, a także suwerenności i integralności terytorialnej w jej granicach uznanych przez społeczność międzynarodową.

W związku z tym przywódcy UE:

stanowczo potępili nieustające ataki lotnicze i rakietowe Rosji na ludność cywilną Ukrainy i infrastrukturę krytyczną tego państwa, w tym ataki na sektor energetyczny
podkreślili, że należy pilnie zapewnić Ukrainie obronę powietrzną oraz przyspieszyć i zintensyfikować dostarczanie pomocy wojskowej, w tym amunicji artyleryjskiej i pocisków artyleryjskich.

UE i jej państwa członkowskie zintensyfikują dostarczanie pomocy humanitarnej i pomocy w zakresie ochrony ludności, w tym sprzętu, takiego jak generatory prądotwórcze i transformatory elektroenergetyczne.

Wsparcie wojskowe będzie dostarczane przy pełnym poszanowaniu polityki bezpieczeństwa i obrony określonych państw członkowskich i z uwzględnieniem interesów w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony wszystkich państw członkowskich.

Przywódcy z zadowoleniem przyjęli też postępy prac nad przepisami dotyczącymi przekazania na rzecz Ukrainy nadzwyczajnych dochodów pochodzących z zamrożonych aktywów Rosji i wezwali do szybkiego przyjęcia tych przepisów.

Dłoń trzymająca słonecznik. Symbol nadziei.

Solidarność UE z Ukrainą (infografika)

Bliski Wschód

Iran/Izrael

Rada Europejska zdecydowanie i jednoznacznie potępiła irański atak na Izrael oraz ponownie wyraziła pełną solidarność z ludnością Izraela i zaangażowanie na rzecz bezpieczeństwa tego państwa i stabilności w regionie.

W związku z tym przywódcy UE:

zaapelowali do Iranu i jego popleczników o zaprzestanie wszystkich ataków
wezwali wszystkie strony do zachowania jak największej powściągliwości i powstrzymania się od wszelkich działań, które mogą zwiększyć napięcia w regionie.

UE przyjmie dalsze sankcje wobec Iranu, w szczególności w odniesieniu do bezzałogowych statków powietrznych (dronów) i pocisków rakietowych.

Unia Europejska jest nadal w pełni zdeterminowana, by przyczynić się do deeskalacji i bezpieczeństwa w regionie.

Strefa Gazy

Unijni przywódcy potwierdzili zaangażowanie UE na rzecz współpracy z partnerami w celu niezwłocznego zakończenia kryzysu w Strefie Gazy i wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2728, w tym poprzez:

wypracowanie natychmiastowego zawieszenia broni
bezwarunkowe uwolnienie wszystkich zakładników
zapewnienie pełnego, szybkiego, bezpiecznego i niezakłóconego dostępu do pomocy humanitarnej dla potrzebujących Palestyńczyków.

UE nadal zdecydowanie opowiada się za trwałym pokojem opartym na rozwiązaniu dwupaństwowym.

Pomoc humanitarna UE dla Palestyńczyków (podsumowanie informacyjne)

Liban

UE jest gotowa współpracować ze wszystkimi partnerami, aby uniknąć dalszej eskalacji napięć w regionie, zwłaszcza w Libanie.

W tym kontekście przywódcy:

przypomnieli o zdecydowanym poparciu UE dla Libanu i jego ludności
przyznali, że Liban znajduje się w trudnej sytuacji
potwierdzili determinację UE, by wspierać osoby znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji w Libanie, a także udzielać wsparcia w walce z handlem ludźmi i przemytem ludzi.

Wezwali też wszystkie strony, by zobowiązały się do wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1701, w której apeluje się o całkowite zaprzestanie działań wojennych, rozmieszczenie oddziałów libańskich na południu Libanu, wycofanie oddziałów izraelskich i rozbrojenie ugrupowań zbrojnych.

UE podtrzymuje swoje zaangażowanie na rzecz stabilności Libanu, w tym m.in. poprzez wspieranie bardzo potrzebnych reform, oraz na rzecz wzmocnienia swojego wsparcia dla libańskich sił zbrojnych.

Syria

W związku ze zbliżającą się ósmą brukselską konferencją w sprawie Syrii unijni przywódcy zwrócili się do wysokiego przedstawiciela i Komisji o dokonanie przeglądu i zwiększenie skuteczności pomocy UE dla syryjskich uchodźców i wysiedleńców w Syrii i w szerszym regionie.

Wezwali też wszystkich darczyńców do utrzymania lub zwiększenia poziomu pomocy dla tych osób.

Stosunki UE–Turcja

Unijni przywódcy przeprowadzili strategiczną debatę na temat stosunków UE–Turcja, w związku ze sprawozdaniem wysokiego przedstawiciela i Komisji na temat stanu stosunków politycznych, gospodarczych i handlowych.

W strategicznym interesie Unii leży stabilne i bezpieczne otoczenie we wschodniej części Morza Śródziemnego oraz rozwijanie opartych na współpracy i wzajemnie korzystnych stosunków z Turcją. W tym kontekście przywódcy zlecili ambasadorom państw członkowskich, by – przy poszanowaniu kompetencji odpowiednich instytucji – poczynili postępy w pracach związanych ze wspomnianym sprawozdaniem, i podkreślili, że dla rozwijania różnych obszarów współpracy zasadnicze znaczenie będzie miało konstruktywne zaangażowanie samej Turcji.

Przywódcy podkreślili, że dla dalszego zacieśniania współpracy między UE a Turcją ważne będzie wznowienie rozmów w sprawie rozwiązania kwestii cypryjskiej i poczynienie postępów w tym zakresie. Przywołując poprzednie konkluzje, Rada Europejska:

wyraziła pełne zaangażowanie na rzecz kompleksowego rozwiązania problemu cypryjskiego, w ramach ONZ i spójnie z unijnymi wartościami
z zadowoleniem przyjęła mianowanie Maríi Angeli Holguín Cuéllar osobistym wysłannikiem Sekretarza Generalnego ONZ ds. Cypru.

Nowy ład na rzecz europejskiej konkurencyjności

W obliczu nowej rzeczywistości geopolitycznej i coraz bardziej złożonych wyzwań UE jest zdeterminowana podejmować zdecydowane działania, aby zapewnić swoją długoterminową konkurencyjność, dobrobyt i przywództwo na arenie globalnej oraz wzmocnić swoją strategiczną suwerenność.

Przywódcy UE podkreślili, że zapewnią zintegrowane podejście we wszystkich obszarach polityki, aby:

zwiększyć wydajność oraz zrównoważony i inkluzywny wzrost
zbudować solidną, innowacyjną i odporną gospodarkę
rozwijać unikalny europejski model społeczno-gospodarczy, który pobudzi transformację ekologiczno-cyfrową Unii i przyczyni się do jej neutralności klimatycznej.

Zaakcentowali, że w tym celu potrzebny jest nowy ład na rzecz konkurencyjności, zakotwiczony w całkowicie zintegrowanym jednolitym rynku. W tym kontekście zasadnicze znaczenie mają inwestycje i dostęp do kapitału, a także konieczność zmniejszenia strategicznych zależności UE w sektorach takich jak energetyka, surowce krytyczne, półprzewodniki, zdrowie, cyfryzacja, żywność, technologie krytyczne, chemikalia, biotechnologia i przestrzeń kosmiczna.

Z myślą o wdrożeniu nowego ładu przywódcy zaapelowali o szybkie postępy w pracach nad zestawem kluczowych czynników konkurencyjności.

Jednolity rynek

Z myślą o pogłębieniu jednolitego rynku UE, unijni przywódcy zaapelowali o:

usunięcie pozostałych barier oraz pełne wdrożenie i egzekwowanie przepisów dotyczących swobodnego przepływu
usprawnienie transgranicznego świadczenia usług, zwłaszcza usług horyzontalnych i usług istotnych z gospodarczego punktu widzenia, oraz transgranicznego przepływu podstawowych towarów, takich jak leki, przy jednoczesnym uwzględnieniu przejrzystości w łańcuchach dostaw
poprawę połączeń transportowych i mobilności
wyeliminowanie nieuczciwych praktyk, takich jak podwójna jakość żywności
opracowanie do czerwca 2025 r. nowej strategii na rzecz zmodernizowanego jednolitego rynku, która ma zaradzić wyzwaniom w zakresie konkurencyjności w odniesieniu do przedsiębiorstw każdej wielkości, przy zwróceniu szczególnej uwagi na MŚP i przedsiębiorstwa typu start-up.

Przywódcy z zadowoleniem przyjęli przedstawienie przez Enrica Lettę, prezesa Instytutu Jacques’a Delorsa, sprawozdania wysokiego szczebla pt. „Much More Than a Market” („Znacznie więcej niż rynek”) i zwrócili się do obecnej i przyszłej prezydencji Rady o poczynienie do końca roku postępów w zakresie zaleceń zawartych w tym sprawozdaniu.

Unia rynków kapitałowych

Przywódcy UE podkreślili, że Rada i Komisja muszą pilnie poczynić szybkie postępy w pracach nad wszystkimi zidentyfikowanymi środkami, które są niezbędne do stworzenia prawdziwie zintegrowanych europejskich rynków kapitałowych.

Zaproponowali:

harmonizację odpowiednich aspektów krajowych przepisów regulujących upadłość przedsiębiorstw
wspieranie inwestycji poprzez ukierunkowaną konwergencję systemów korporacyjnych
ożywienie europejskiego rynku sekurytyzacji
poprawę konwergencji i skuteczności nadzoru nad rynkami kapitałowymi w całej UE
poprawę warunków dla inwestycji kapitałowych
poprawę możliwości finansowania i opcji wyjścia dla europejskich przedsiębiorstw scale-up
wprowadzenie prostego i skutecznego transgranicznego produktu inwestycyjnego i oszczędnościowego dla inwestorów detalicznych oraz opracowanie produktów emerytalnych i długoterminowych produktów oszczędnościowych
podnoszenie poziomu wiedzy finansowej obywateli
dokonanie przeglądu i uproszczenie ram regulacyjnych w celu ograniczenia biurokracji.

Przywódcy zwrócili się do Komisji o przeprowadzenie oceny i opracowanie warunków umożliwiających Europejskim Urzędom Nadzoru skuteczne nadzorowanie odnośnych transgranicznych podmiotów rynku kapitałowego i finansowego o największym znaczeniu systemowym.

Na posiedzeniu w czerwcu 2024 r. Rada Europejska dokona przeglądu postępów i omówi dodatkowe kroki służące pogłębieniu unii rynków kapitałowych.

Przemysł

Przywódcy UE wezwali do opracowania skutecznej polityki przemysłowej UE, która pozwoli:

obniżyć emisyjność przemysłu w konkurencyjny sposób
zwiększyć przewagę konkurencyjną w zakresie cyfrowych i czystych technologii
zdywersyfikować i zabezpieczyć strategiczne łańcuchy dostaw
wzmocnić europejską bazę technologiczno-przemysłową sektora obronnego.

Unijna polityka przemysłowa (podsumowanie informacyjne)

Badania naukowe i innowacje

Przywódcy UE podkreślili, że należy promować proinnowacyjne otoczenie, oparte na doskonałości naukowej, które przyspieszy i zwiększy absorpcję innowacyjnych produktów przez rynek, a jednocześnie – że należy zwiększać inwestycje w badania naukowe i rozwój, aby osiągnąć cel dotyczący wydatków na poziomie 3% PKB.

Energia

Przywódcy UE podkreślili, że aby stworzyć prawdziwą unię energetyczną, trzeba przede wszystkim zapewnić dostawy dużej ilości przystępnej cenowo i czystej energii – celem są europejska suwerenność energetyczna i neutralność klimatyczna.

Będzie to wymagało ambitnej elektryfikacji z wykorzystaniem:

wszystkich rozwiązań neutralnych emisyjnie i niskoemisyjnych
elastyczności
wdrożenia sieci, magazynowania i połączeń międzysystemowych na szeroką skalę oraz znacznych inwestycji w tym zakresie.

Skok cen energii (reportaż)

Ilustracja przedstawiająca turbinę wiatrową, dom z panelami słonecznymi i samolot. Każdy tych elementów jest oznaczony symbolem różnych pierwiastków chemicznych – boru, galu, magnezu i skandu.

Akt o surowcach krytycznych (infografika)

Gospodarka o obiegu zamkniętym

Przywódcy UE zaapelowali o zwiększenie obiegu zamkniętego i zasobooszczędności oraz o podjęcie działań w celu wykorzystania potencjału biogospodarki. Mogłoby to pomóc w zmniejszeniu zależności od zasobów pierwotnych, zwłaszcza od surowców krytycznych.

Gospodarka o obiegu zamkniętym (podsumowanie informacyjne)

Transformacja cyfrowa

Z myślą o wsparciu transformacji cyfrowej przywódcy UE zaapelowali o:

inwestowanie w infrastrukturę cyfrową, taką jak 5G i 6G
eliminowanie barier dla działalności transgranicznej w sektorze sieci mobilnych
dalsze rozwijanie przełomowych technologii cyfrowych, takich jak sztuczna inteligencja, łańcuch bloków czy obliczenia kwantowe.

Zwrócili się również do Komisji i wysokiego przedstawiciela o przygotowanie wspólnego komunikatu w sprawie sposobów wzmocnienia roli UE jako lidera w globalnych sprawach cyfrowych.

Polityka społeczna

Przywódcy UE podkreślili, że by wspierać wysoką jakość miejsc pracy w całej Europie, należy zintensyfikować prace nad:

realizacją celów zatrudnieniowych na 2030 r.
kwestiami dotyczącymi zmiany lub podnoszenia kwalifikacji i uczenia się przez całe życie
zaradzeniem problemowi niedoboru umiejętności i luk w zatrudnieniu
zapewnieniem równych szans.

Handel

Przywódcy UE zaapelowali o prowadzenie ambitnej i zrównoważonej polityki handlowej, która:

wspiera główną rolę WTO w systemie wielostronnym
otwiera rynki państw trzecich na przedsiębiorstwa z UE
broni interesów UE
umożliwia rozwój odpornych i niezawodnych łańcuchów dostaw
zapewnia równe warunki działania
stwarza możliwości w zakresie wzajemnego dostępu do rynku.

Unijna polityka handlowa (podsumowanie informacyjne)

Ramy regulacyjne

Przywódcy UE podkreślili, że potrzebne są ramy regulacyjne, które zagwarantują pewność i przewidywalność prawa, będą spójne we wszystkich obszarach polityki i będą otwarte na innowacyjne podejścia i które jednocześnie zmniejszą obciążenie administracyjne przedsiębiorstw.

Podkreślili znaczenie:

usprawnienia obowiązków sprawozdawczych i sprawozdawczości w zakresie danych
kontynuowania przedstawionej przez Komisję Europejską inicjatywy na rzecz ograniczenia sprawozdawczości o co najmniej 25%
uproszczenia procedur wydawania pozwoleń i licencji.

W związku z tym przywódcy zwrócili się do Komisji o przedstawienie dokładnych ocen skutków i sprawdzianów konkurencyjności.

Sektor rolny

Silny i zrównoważony sektor rolny ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego i autonomii strategicznej UE. Rolnicy potrzebują stabilnych i przewidywalnych ram, które pomogą im sprostać wyzwaniom środowiskowym i klimatycznym.

Zgodnie ze swoimi poprzednimi konkluzjami z 21–22 marca 2024 r. Rada Europejska wezwała do szybkiego przyjęcia zmiany rozporządzenia w sprawie WPR oraz zachęciła Radę i Komisję do kontynuowania prac nad:

wdrożeniem krótko- i średnioterminowych środków mających na celu zmniejszenie obciążeń administracyjnych
wzmocnieniem pozycji rolników w łańcuchu dostaw żywności
zapewnieniem opartej na zasadach i uczciwej konkurencji – globalnie i na rynku wewnętrznym
proponowanym przedłużeniem tymczasowych ram pomocy państwa oraz możliwością podniesienia pułapu pomocy de minimis dla rolnictwa
nakładaniem dalszych ceł na przywóz rosyjskich i białoruskich produktów rolnych do UE, z uwzględnieniem wpływu na jednolity rynek i przy zapewnieniu, aby nie oddziaływało to na tranzyt takich towarów do krajów rozwijających się.

Wspólna polityka rolna 2023–2027 (podsumowanie informacyjne)

Dezinformacja i zagraniczne manipulacje informacjami

W kontekście zbliżających się wyborów do Parlamentu Europejskiego (6–9 czerwca 2024 r.) Rada Europejska podkreśliła, że UE i jej państwa członkowskie są zdecydowane ściśle monitorować i ograniczać wszelkie zagrożenia wynikające z: