Wideokonferencja przywódców UE–Chiny, 30 grudnia 2020

UE reprezentowali przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel i przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. Chiny reprezentował prezydent Xi Jinping.

• Wideokonferencja przywódców UE‒Chiny: osiąganie rezultatów bez uszczerbku dla interesów i wartości UE (komunikat prasowy z 30 grudnia 2020)

Na marginesie spotkania odbyła się także wymiana poglądów między prezydentem Francji Emmanuelem Macronem, kanclerz Niemiec Angelą Merkel i prezydentem Xi Jinpingiem. Była to kontynuacja ich rozmów z Paryża przeprowadzonych w marcu 2019 r.

Główne wyniki

Przywódcy zakończyli co do zasady negocjacje w sprawie kompleksowej umowy inwestycyjnej UE–Chiny.

Tym samym wywiązali się z zobowiązania powziętego na unijno-chińskim szczycie w kwietniu 2019 r., gdzie obie strony ustaliły, że spróbują zakończyć negocjacje przed końcem 2020 r. W imieniu UE intensywne negocjacje prowadziła Komisja Europejska.

Uczestnicy wideokonferencji pozytywnie ocenili aktywną rolę niemieckiej prezydencji w Radzie, a w szczególności Angeli Merkel, która kładła duży nacisk na stosunki UE–Chiny i w pełni popierała wspomniane negocjacje.

Najważniejsze elementy umowy

Umowa inwestycyjna ma duże znaczenie gospodarcze i pomoże wyważyć relacje handlowo-inwestycyjne między UE a Chinami w oparciu o wartości i zasady zrównoważonego rozwoju.

Gwarantuje inwestorom z UE dostęp do rynku na bezprecedensowym poziomie, a unijnym przedsiębiorstwom pewność i przewidywalność niezbędne do prowadzenia działalności. Umowa znacząco wyrówna warunki działania, gdyż nakłada wyraźne obowiązki na chińskie przedsiębiorstwa państwowe, zakazuje wymuszonych transferów technologii i innych zakłócających praktyk. Zwiększa też przejrzystość subsydiów. Unijne firmy konkurujące na chińskim rynku skorzystają zatem na sprawiedliwszym traktowaniu.

Umowa zawiera również istotne zobowiązania dotyczące norm pracy, a także środowiska i klimatu, w tym zobowiązanie do skutecznej realizacji porozumienia paryskiego.

Podpisanie, ratyfikacja, zawarcie, wdrożenie i monitorowanie umowy

Teraz zgodnie ze swoimi przepisami i stosowną procedurą UE przystąpi do podpisania, ratyfikacji i zawarcia umowy. Obie strony chcą zakończyć negocjacje w sprawie ochrony inwestycji w ciągu dwóch lat od podpisania umowy.

Umowa przewiduje również solidny mechanizm egzekwowania i monitorowania. W imieniu UE realizację zobowiązań umownych będzie monitorować Komisja Europejska.

Inne omawiane kwestie

Abstrahując od umowy inwestycyjnej, UE ponownie wyraziła oczekiwanie, że Chiny zaangażują się w ramach WTO w negocjacje w sprawie subsydiowania przemysłu. Przywódcy UE podkreślili także, że należy ułatwić unijnym przedsiębiorstwom handlowym dostęp do rynku w sektorze rolno-spożywczym i cyfrowym, a także zająć się problemem nadwyżek mocy produkcyjnych w branżach tradycyjnych, takich jak sektor stalowy i aluminiowy oraz sektor zaawansowanych technologii.

W dziedzinie klimatu UE wyraziła zadowolenie z zapowiedzi Chin dotyczącej osiągnięcia neutralności węglowej do 2060 r. i ponownie zadeklarowała gotowość do współpracy w kwestiach związanych z klimatem i różnorodnością biologiczną.

Jeżeli chodzi o Covid-19, przywódcy UE zaznaczyli, że konieczne jest dalsze wspieranie programu COVAX i zacieśnienie współpracy międzynarodowej, tak by lepiej przygotować się i reagować na ewentualne pandemie w przyszłości.

Unijni przywódcy zaapelowali także do Chin, by w pełni włączyły się w wielostronne wysiłki na rzecz redukcji zadłużenia, w ramach uzgodnionych przez grupę G-20 i Klub Paryski.

Ponadto po raz kolejny wyrazili poważne zaniepokojenie sytuacją w zakresie praw człowieka w Chinach, a także wydarzeniami w Hongkongu.

Kolejne kroki w stosunkach UE–Chiny

UE będzie kontynuować swoją politykę wobec Chin zgodnie z wieloaspektowym podejściem zatwierdzonym na posiedzeniu Rady Europejskiej 1–2 października.

Przewodniczący Charles Michel przypomniał o zaproszeniu prezydenta Xi Jinpinga na spotkanie przywódców UE‒Chiny. Ma ono się odbyć w Brukseli w 2021 r. z udziałem szefów państw i rządów państw członkowskich UE.

UE podsumuje stan wzajemnych stosunków, w tym wdrażania umowy inwestycyjnej we wszystkich jej aspektach, podczas prezydencji francuskiej w 2022 r.

Kontekst

Wideokonferencja była okazją do wznowienia rozmów prowadzonych na 22. szczycie UE–Chiny (22 czerwca) oraz na wirtualnym spotkaniu przywódców (14 września), które pierwotnie miało się odbyć w Lipsku. Była jednym z elementów stałej relacji Unii Europejskiej z Chinami. Wcześniej, na październikowym nadzwyczajnym szczycie Rady Europejskiej, miała miejsce strategiczna debata na temat Chin, poprzedzona pogłębionymi konsultacjami na szczeblu przywódców UE.

• Nadzwyczajny szczyt Rady Europejskiej (1–2 października 2020)
• Wideokonferencja przywódców UE‒Chiny: dbanie o wartości i interesy UE na najwyższym szczeblu (komunikat prasowy z 14 września 2020)
• Wideokonferencja przywódców UE–Chiny (14 września 2020)
• Wideokonferencyjny szczyt UE–Chiny (22 czerwca 2020)