Nowa żywność
W 2013 r. Komisja przedstawiła projekt rozporządzenia o nowej żywności. Ma on znowelizować zasady pochodzące jeszcze z 1997 r.
Postęp naukowo-technologiczny zmienił produkcję żywności: pojawiły się nowe składniki i nowe metody produkcji (jak nanotechnologia). Ponadto masowa turystyka i migracja wywołały zainteresowanie pokarmami, które nie są tradycyjnie spożywane w UE (jak owady czy owoce tropikalne).
Coraz pilniej należało więc uspokoić konsumentów, że produkty nowe na rynku są bezpieczne.
Generalnie nowelizacja ma jeszcze bardziej ułatwić swobodny przepływ nowej żywności na jednolitym rynku UE, a równocześnie utrzymać wysoki poziom jej bezpieczeństwa.
Przyspieszy też procedurę wydawania zezwoleń, w której ocenia się bezpieczeństwo produktów, zanim trafią na rynek. Ponadto doprecyzuje definicję nowej żywności.
Nowe przepisy zostały przyjęte przez Radę 16 listopada 2015 r. Wcześniej – 28 października 2015 r. – zatwierdził je Parlament Europejski.
Co to jest „nowa żywność”?
Jest to żywność, która nie była szeroko spożywana w UE przed majem 1997 r. Wtedy właśnie weszło w życie pierwsze rozporządzenie w tej dziedzinie. Zaliczają się do niej produkty z nowymi składnikami oraz produkty wytwarzane nowymi metodami. Przykładowo:
- produkty na bazie mleka lub jogurtu wzbogacane estrami fitosteroli
- fosfolipidy z żółtka jaj
- skoagulowane białko ziemniaczane i jego hydrolizaty.
Nowelizacja
Uzgodniony akt wprowadza różnorakie zmiany:
Szybsza procedura
W myśl nowych przepisów procedura wydawania zezwoleń skróci się średnio do 18 miesięcy. Obecnie trwa ona 3 lata.
W miejsce aktualnego systemu zezwoleń krajowych pojawi się system ogólnounijny. Dzięki temu produkty raz zatwierdzone i dodane do unijnego wykazu nowej żywności będą mogły być oferowane na rynku przez dowolnego przedsiębiorcę. Zatem kolejne zainteresowane firmy nie będą musiały ponownie zabiegać o dopuszczenie produktów na rynek.
Procedura stanie się bardziej przejrzysta: każda zainteresowana strona będzie mogła przedstawiać Komisji i Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności informacje naukowe, co pozwoli uniknąć powtarzania badań, zwłaszcza na zwierzętach.
Nanomateriały
Nowelizacja objęła produkty, które w części lub w całości składają się z „wytworzonych nanomateriałów”. Wymaga też, by produkty te były oceniane metodami odpowiednimi do szczególnych właściwości takich nanomateriałów.
Komisja będzie aktualizować definicję „wytworzonych nanomateriałów” w miarę postępu techniki czy zmian definicji ustalonych na szczeblu międzynarodowym.
Klonowanie
Również żywność pochodząca od klonów zwierzęcych będzie podlegać znowelizowanym przepisom, dopóki w życie nie wejdą przepisy szczegółowe w tej dziedzinie. Projekt legislacyjny Komisji dotyczący klonowania jest obecnie omawiany w Radzie i w Parlamencie Europejskim.
Żywność z tkanek i z owadów
Nowelizacja obejmuje też żywność wytworzoną z kultur tkankowych i komórkowych, a także z owadów. Zatem również te produkty będą podlegać procedurze wydawania zezwoleń.
Wejście w życie
Nowe przepisy – przyjęte przez Radę 16 listopada 2015 r. – zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym 11 grudnia 2015 r., a 20 dni później weszły w życie. Dwa lata po wejściu w życie będą musiały być stosowane we wszystkich krajach UE.