Νέα τρόφιμα
Το 2013, η Επιτροπή παρουσίασε πρόταση κανονισμού για τα νέα τρόφιμα που αποσκοπεί στην επικαιροποίηση των υφιστάμενων κανόνων, οι οποίοι χρονολογούνται από το 1997.
Η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος οδήγησαν σε μεταβολές της παραγωγής τροφίμων, στη δημιουργία νέων συστατικών και στην εφαρμογή νέων μεθόδων παραγωγής, όπως η νανοτεχνολογία. Επιπλέον, ο μαζικός τουρισμός και η μετανάστευση τόνωσε το ενδιαφέρον για τρόφιμα - όπως έντομα ή τροπικά φρούτα- που παραδοσιακά δεν αποτελούν μέρος της διατροφής στην ΕΕ.
Κατά συνέπεια, κατέστη εντονότερη η ανάγκη να καθησυχαστούν οι καταναλωτές ως προς την ασφάλεια των νέων προϊόντων στην αγορά.
Σε γενικές γραμμές, η προτεινόμενη νομοθεσία αποσκοπεί στην περαιτέρω διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας νέων τροφίμων στην ενιαία αγορά της ΕΕ, διατηρώντας παράλληλα το υψηλό επίπεδο ασφάλειας των τροφίμων.
Επιδιώκει να επιταχύνει τη διαδικασία έγκρισης κατά την οποία αξιολογείται η ασφάλεια των τροφίμων πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά. Επίσης, αποσκοπεί στην αποσαφήνιση του ορισμού των νέων τροφίμων.
Στις 16 Νοεμβρίου 2015, το Συμβούλιο θέσπισε νέους κανόνες μετά την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 28 Οκτωβρίου 2015.
Τι είναι τα «νέα τρόφιμα» στην αγορά της ΕΕ;
Πρόκειται για τρόφιμα τα οποία δεν καταναλώνονταν «ευρέως» στην ΕΕ πριν από τον Μάιο του 1997, οπότε και τέθηκε σε ισχύ ο πρώτος σχετικός κανονισμός. Ο ορισμός περιλαμβάνει τρόφιμα με νέα συστατικά ή τρόφιμα στα οποία εφαρμόζονται νέες μέθοδοι επεξεργασίας. Ως παραδείγματα αναφέρονται:
- τα προϊόντα τύπου γάλακτος και τύπου γιαούρτης με προσθήκη φυτοστερολεστέρων
- τα φωσφολιπίδια από κρόκο αυγού
- οι πηγμένες πρωτεΐνες πατάτας και τα προϊόντα υδρόλυσης τους
Νέοι κανόνες
Το συμφωνηθέν κείμενο εισάγει ορισμένες αλλαγές στους ισχύοντες κανόνες.
Ταχύτερη διαδικασία έγκρισης
Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, ο χρόνος ολοκλήρωσης της διαδικασίας έγκρισης θα μειωθεί από τα τρία έτη που προβλέπονται σήμερα, στους 18 περίπου μήνες κατά μέσον όρο.
Οι νέοι κανόνες θα αντικαταστήσουν το υφιστάμενο σύστημα εθνικών εγκρίσεων με ένα ενωσιακό σύστημα. Αυτό σημαίνει ότι ένα νέο τρόφιμο, αφού εγκριθεί και προστεθεί στον κατάλογο της ΕΕ, θα μπορεί να διατεθεί στην αγορά από οιονδήποτε υπεύθυνο επιχείρησης τροφίμων. Με τη σειρά της, η διαδικασία αυτή θα αποτρέψει το φαινόμενο επανυποβολής αιτήσεων από διαφορετικές επιχειρήσεις για τα ίδια νέα τρόφιμα.
Επιπλέον, το σχέδιο κανονισμού θα ενισχύσει τη διαφάνεια της διαδικασίας, επιτρέποντας σε κάθε ενδιαφερόμενο να υποβάλει επιστημονικές πληροφορίες στην Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, ώστε να αποφεύγονται οι επαναλήψεις δοκιμών, ιδίως σε ζώα.
Νανοϋλικά
Νέοι κανόνες θα καλύπτουν τρόφιμα που περιέχουν ή αποτελούνται από τεχνολογικά επεξεργασμένα νανοϋλικά και απαιτούν τη συμβατότητα των μεθόδων δοκιμής που εφαρμόζονται για την ανάλυσή τους με τα χαρακτηριστικά αυτών των υλικών.
Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να προσαρμόσει τον ορισμό των τεχνολογικά επεξεργασμένων νανοϋλικών σύμφωνα με την τεχνολογική πρόοδο ή τους ορισμούς που έχουν συμφωνηθεί διεθνώς.
Κλωνοποίηση
Νέοι κανόνες θα ισχύσουν για τα τρόφιμα από κλωνοποιημένα ζώα, έως ότου τεθούν σε ισχύ ειδικοί σχετικοί κανόνες. Το σχέδιο κανόνων της Επιτροπής σχετικά με την κλωνοποίηση βρίσκεται επί του παρόντος υπό συζήτηση στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Τρόφιμα που προέρχονται από ιστούς και έντομα
Νέοι κανόνες θα ισχύσουν επίσης για τα τρόφιμα που παράγονται από καλλιέργεια ιστών και κυττάρων καθώς και από έντομα. Ως εκ τούτου, θα υπόκεινται επίσης σε χορήγηση άδειας.
Έναρξη ισχύος των νέων κανόνων
Οι νέοι κανόνες που θεσπίστηκαν από το Συμβούλιο στις 16 Νοεμβρίου 2015, δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ στις 11 Δεκεμβρίου 2015 και τέθηκαν σε ισχύ 20 ημέρες αργότερα. Θα έχουν εφαρμογή στα κράτη μέλη της ΕΕ δύο χρόνια μετά τη θέση τους σε ισχύ.