Nieuwe voedingsmiddelen
De Commissie heeft in 2013 een voorstel voor een verordening betreffende nieuwe voedingsmiddelen gepresenteerd, dat ertoe strekt de bestaande voorschriften uit 1997 te actualiseren.
De wetenschappelijke en technische vooruitgang heeft geleid tot veranderingen in de productie van levensmiddelen. Daarbij zijn nieuwe ingrediënten en nieuwe productiemethoden zoals nanotechnologie ontstaan. Voorts hebben massatoerisme en migratie gezorgd voor een grotere belangstelling voor levensmiddelen zoals insecten of tropisch fruit, die geen deel uitmaken van traditionele eetgewoonten in de EU.
Daardoor is het dringend nodig de consumenten gerust te stellen wat betreft de veiligheid van nieuwe producten die in de handel worden gebracht.
Algemeen gezien strekt de voorgestelde wetgeving ertoe het vrije verkeer van nieuwe voedingsmiddelen op de eengemaakte markt van de EU verder te vergemakkelijken en tegelijk een hoog niveau van voedselveiligheid te handhaven.
De voorgestelde wetgeving wil de toelatingsprocedures versnellen; tijdens die procedures wordt nagegaan of levensmiddelen veilig zijn voordat ze in de handel worden gebracht. Voorts wil de wetgeving duidelijker definiëren wat een nieuw voedingsmiddel is.
Op 16 november 2015 nam de Raad nieuwe voorschriften aan die door het Europees Parlement op 28 oktober 2015 waren goedgekeurd.
Wat is een "nieuw voedingsmiddel" op de EU-markt?
Het is een levensmiddel dat binnen de Unie vóór mei 1997 (het tijdstip van inwerkingtreding van de eerste verordening op dit gebied) niet "in significante mate" werd geconsumeerd. De definitie omvat levensmiddelen met nieuwe ingrediënten en levensmiddelen waarop een nieuw productieprocedé is toegepast. Enkele voorbeelden:
- melkachtige producten en yoghurtachtige producten met toegevoegde fytosterolesters
- fosfolipiden uit eidooier
- gecoaguleerd aardappeleiwit en hydrolysaten daarvan
Nieuwe voorschriften
De overeengekomen tekst brengt een aantal wijzigingen aan in de bestaande voorschriften.
Snellere toelatingsprocedure
Volgens de nieuwe voorschriften zal de toelatingsprocedure gemiddeld circa 18 maanden duren; momenteel neemt de procedure 3 jaar in beslag.
De nieuwe voorschriften zullen de huidige regeling met nationale toelatingen vervangen door een regeling met een toelating op EU-niveau. Dit betekent dat wanneer een nieuw voedingsmiddel is toegelaten en aan de EU-lijst toegevoegd, het door elke levensmiddelenproducent op de markt kan worden gebracht. Dat houdt dan ook in dat andere bedrijven voor hetzelfde nieuwe voedingsmiddel geen nieuwe toelating moeten aanvragen.
De ontwerpverordening zal voorts de transparantie van de procedure flink vergroten, doordat elke belanghebbende wetenschappelijke informatie ter kennis van de Commissie en van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid kan brengen en aldus herhaling van tests, met name op dieren, kan worden voorkomen.
Nanomaterialen
De nieuwe voorschriften gelden ook voor levensmiddelen die technisch vervaardigd nanomateriaal bevatten of daaruit bestaan, en vereisen dat de testmethoden voor de analyse ervan in overeenstemming zijn met de kenmerken van die materialen.
De Commissie wordt gemachtigd de definitie van technisch vervaardigd nanomateriaal aan te passen aan de technische vooruitgang of aan de op internationaal niveau overeengekomen definities.
Klonen
Voor levensmiddelen die afkomstig zijn van kloondieren zullen nieuwe voorschriften gelden, totdat specifieke voorschriften op dat gebied in werking treden. Momenteel worden ontwerpvoorschriften van de Commissie inzake klonen besproken in de Raad en het Europees Parlement.
Levensmiddelen afkomstig van weefselkweek en insecten
Er zullen ook nieuwe voorschriften gelden voor levensmiddelen die afkomstig zijn van celcultuur of weefselkweek, alsmede voor insecten. Zij zullen dus eveneens aan een toelatingsprocedure onderworpen zijn.
Inwerkingtreding van de nieuwe voorschriften
De nieuwe voorschriften zijn op 16 november 2015 door de Raad aangenomen, op 11 december 2015 in het Publicatieblad van de EU bekendgemaakt en 20 dagen later in werking getreden. Zij zullen twee jaar na hun inwerkingtreding van toepassing zijn in de EU-lidstaten.