Skip to content

Jakie sankcje nakłada UE?

Unijne sankcje mogą być wymierzone w rządy państw trzecich, podmioty i osoby fizyczne. UE może nakładać sankcje, aby zastosować się do rezolucji ONZ, zaostrzyć sankcje ONZ lub wprowadzić restrykcje z własnej inicjatywy.

W kogo wymierzone są sankcje

Unijne sankcje mogą być wymierzone w:

  • rządy państw trzecich z racji realizowanej przez nie polityki
  • podmioty (przedsiębiorstwa) umożliwiające prowadzenie tej polityki
  • grupy lub organizacje, takie jak ugrupowania terrorystyczne
  • osoby, takie jak terroryści czy osoby odpowiedzialne za łamanie praw człowieka.

Sankcje są opracowywane tak, aby ich negatywne skutki były jak najmniejsze wobec osób, które nie odpowiadają za daną politykę lub dane działania.

UE szczególnie stara się minimalizować wpływ sankcji na miejscową ludność cywilną i na legalne działania prowadzone w danym kraju lub z jego udziałem.

Rodzaje sankcji

Większość unijnych systemów sankcji jest wymierzona w osoby i podmioty i polega na zamrożeniu aktywów i zakazie wjazdu. UE może również przyjmować środki sektorowe, takie jak środki gospodarcze i finansowe.

Sankcje szczegółowe wymagają konkretnej podstawy prawnej w traktatach UE i obejmują:

Ilustracja pokazująca broń i znak „stop”.

Embargo na broń

Zakaz eksportu towarów i technologii umieszczonych na unijnym wykazie uzbrojenia

Ilustracja pokazująca samolot i znak zakazu.

Zakaz wjazdu do UE

Określone osoby nie mogą wjeżdżać na terytorium UE ani przez nie przejeżdżać

Ilustracja pokazująca rosyjskie banknoty (ruble) i symbol zamrożenia.

Zamrożenie aktywów

Zamrożone są w UE wszystkie aktywa osób i podmiotów umieszczonych na liście sankcyjnej

Ilustracja pokazująca stos monet i dłoń wykonującą gest „stop”.

Niedostępność środków finansowych

Osoby i podmioty z UE nie mogą udostępniać środków finansowych osobom i podmiotom objętym sankcjami

Ilustracja pokazująca przekreślony statek transportujący ładunek.

Sankcje gospodarcze

Restrykcje w sektorze handlu, obrony, technologii, finansów, transportu i energii

Ilustracja pokazująca uścisk dłoni przykryty znakiem zakazu.

Sankcje dyplomatyczne

Zerwanie stosunków dyplomatycznych lub odwołanie przedstawicieli dyplomatycznych UE

Sankcje ONZ i UE

Istnieją trzy rodzaje systemów sankcji, które może zastosować UE: sankcje ONZ, sankcje mieszane i autonomiczne sankcje Unii.

Sankcje ONZ

UE stosuje się do wszystkich sankcji przyjętych przez Radę Bezpieczeństwa ONZ: przenosi je do unijnego prawa. Prowadzi stały dialog z ONZ, aby lepiej koordynować działania, które w związku z sankcjami podejmują unijne państwa członkowskie.

Sankcje mieszane

UE może też zaostrzyć sankcje ONZ. W tym celu wprowadza surowsze środki – oprócz nałożonych już przez Radę Bezpieczeństwa ONZ.

Sankcje autonomiczne UE

Rada może wprowadzić sankcje z własnej inicjatywy. Tego rodzaju sankcje mogą zostać zaproponowane przez wysoką przedstawicielkę Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa lub państwa członkowskie UE. Zwykle obowiązują one przez 12 miesięcy.

Sankcje wprowadza się decyzją Rady w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB).

Sankcje krajowe i tematyczne

Większość unijnych systemów sankcji jest przyjmowana ze względu na szczególną sytuację w danym kraju. Sankcje zostały na przykład wprowadzone w związku z sytuacją w Rosji, Białorusi, Iranie, Korei Północnej, Syrii, Demokratycznej Republice Konga i Wenezueli.

Wersja tekstowa

Kraje, wobec których zastosowano sankcje:

  • Afganistan
  • Białoruś
  • Bośnia i Hercegowina
  • Burundi
  • Republika Środkowoafrykańska
  • Demokratyczna Republika Konga
  • Gwatemala
  • Gwinea
  • Gwinea Bissau
  • Haiti
  • Iran
  • Irak
  • Liban
  • Libia
  • Mali
  • Mołdawia
  • Mjanma/Birma
  • Nikaragua
  • Niger
  • Rosja
  • Somalia
  • Sudan Południowy
  • Sudan
  • Syria
  • Tunezja
  • Turcja
  • Ukraina
  • Wenezuela
  • Jemen
  • Zimbabwe

UE przyjęła też cztery tematyczne systemy sankcji dotyczące osób i podmiotów odpowiedzialnych za:

Wszystkie akty prawne związane z sankcjami UE są publikowane w jej Dzienniku Urzędowym.

Więcej

Dlaczego UE przyjmuje sankcje?

Dlaczego UE przyjmuje sankcje?

W jaki sposób UE przyjmuje sankcje i dokonuje ich przeglądu?

W jaki sposób UE przyjmuje sankcje i dokonuje ich przeglądu?

Sankcje

Sankcje

Ostatnia aktualizacja: 3 grudnia 2025