Είδη κυρώσεων της ΕΕ

Στόχοι των κυρώσεων της ΕΕ

Οι κυρώσεις της ΕΕ μπορούν να στοχεύουν:

• κυβερνήσεις τρίτων χωρών λόγω των πολιτικών που ασκούν
• οντότητες (εταιρείες) που παρέχουν τα μέσα για την άσκηση αυτών των πολιτικών
• ομάδες ή οργανώσεις, όπως τρομοκρατικές ομάδες
• άτομα, όπως τρομοκράτες ή πρόσωπα που ευθύνονται για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Οι κυρώσεις διαμορφώνονται κατά τρόπο που να ελαχιστοποιούν τις αρνητικές συνέπειες έναντι εκείνων που δεν έχουν ευθύνη για τις πολιτικές ή τις ενέργειες που οδήγησαν στην επιβολή των κυρώσεων.

Πιο συγκεκριμένα, η ΕΕ προσπαθεί να ελαχιστοποιεί τις συνέπειες για τον τοπικό άμαχο πληθυσμό και για τις νόμιμες δραστηριότητες που διεξάγονται εντός της εκάστοτε χώρας ή με αυτή.

Τι είδους κυρώσεις έχουν επιβληθεί;

Τα περισσότερα καθεστώτα κυρώσεων της ΕΕ στοχεύουν άτομα και οντότητες και περιλαμβάνουν δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτικές απαγορεύσεις. Η ΕΕ μπορεί επίσης να επιβάλλει τομεακά μέτρα, όπως οικονομικά και χρηματοπιστωτικά μέτρα.

Οι κυρώσεις κατά τη στενή έννοια απαιτούν συγκεκριμένη νομική βάση στις Συνθήκες της ΕΕ και περιλαμβάνουν:

Εμπάργκο όπλων

Απαγόρευση της εξαγωγής αγαθών και τεχνολογίας που περιλαμβάνονται στον στρατιωτικό κατάλογο της ΕΕ.

Ταξιδιωτική απαγόρευση

Τα στοχευμένα πρόσωπα δεν μπορούν να εισέρχονται στο έδαφος της ΕΕ ή να διέρχονται από αυτό.

Δέσμευση περιουσιακών στοιχείων

Δεσμεύονται όλα τα περιουσιακά στοιχεία τα οποία διατηρούν στην ΕΕ άτομα και οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις.

Μη διαθεσιμότητα κεφαλαίων

Απαγορεύεται σε πρόσωπα και οντότητες της ΕΕ να διαθέτουν κεφάλαια σε όσους υπόκεινται σε κυρώσεις.

Οικονομικές κυρώσεις

Περιορισμοί στους τομείς του εμπορίου, της άμυνας, της τεχνολογίας, των χρηματοοικονομικών, των μεταφορών και της ενέργειας.

Διπλωματικές κυρώσεις

Διακοπή των διπλωματικών σχέσεων ή ανάκληση διπλωματικών αντιπροσώπων της ΕΕ.

Κυρώσεις του ΟΗΕ και της ΕΕ

Υπάρχουν τρία είδη καθεστώτων κυρώσεων που μπορεί να εφαρμόσει η ΕΕ: Κυρώσεις των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), μικτές κυρώσεις και αυτόνομες κυρώσεις της ΕΕ.

Κυρώσεις των Ηνωμένων Εθνών

Η ΕΕ εφαρμόζει όλες τις κυρώσεις που εγκρίνει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, μεταφέροντάς τες στο δίκαιο της ΕΕ. Η ΕΕ βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με τον ΟΗΕ για τον καλύτερο συντονισμό των αντίστοιχων ενεργειών των κρατών μελών της σχετικά με τις κυρώσεις.

• Ενοποιημένος κατάλογος κυρώσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ

Μικτές κυρώσεις

Η ΕΕ μπορεί επίσης να ενισχύει τις κυρώσεις του ΟΗΕ εφαρμόζοντας αυστηρότερα μέτρα επιπλέον εκείνων που επιβάλλει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Αυτόνομες κυρώσεις της ΕΕ

Το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίζει την επιβολή κυρώσεων με δική του πρωτοβουλία. Τέτοιου είδους κυρώσεις μπορούν να προτείνουν η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας (ΥΕ) ή τα κράτη μέλη της ΕΕ. Οι κυρώσεις αυτές ισχύουν συνήθως για 12 μήνες.

Τα περιοριστικά μέτρα θεσπίζονται με αποφάσεις ΚΕΠΠΑ (Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας) του Συμβουλίου.

Κυρώσεις ανά χώρα και θεματικές κυρώσεις

Τα περισσότερα καθεστώτα κυρώσεων της ΕΕ θεσπίζονται λόγω συγκεκριμένης κατάστασης σε μια δεδομένη χώρα. Για παράδειγμα, έχουν επιβληθεί κυρώσεις λόγω της κατάστασης στη Ρωσία, τη Λευκορωσία, το Ιράν, τη Βόρεια Κορέα, τη Συρία, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και τη Βενεζουέλα.

Επιπλέον, η ΕΕ έχει θεσπίσει και τέσσερα θεματικά καθεστώτα στο στόχαστρο των οποίων βρίσκονται όσοι ευθύνονται για:

• τρομοκρατικές πράξεις
• παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
• κυβερνοεπιθέσεις
• διάδοση και χρήση χημικών όπλων

Όλες οι νομικές πράξεις που αφορούν κυρώσεις της ΕΕ δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Δείτε επίσης

• Κυρώσεις της ΕΕ (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης)
• Κυρώσεις της ΕΕ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Χάρτης κυρώσεων της ΕΕ (ιστότοπος)
• Εποπτικός πίνακας κυρώσεων της ΕΕ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)