"Χρησιμοποιούμε cookies για να εξασφαλίσουμε τη βελτίωση της εμπειρίας περιήγησής σας. Χρειαζόμαστε τα απαραίτητα cookies για την υποστήριξη των βασικών λειτουργιών του ιστοτόπου του Συμβουλίου. Τα προαιρετικά cookies μας βοηθούν στην εκπόνηση ανώνυμων και συγκεντρωτικών στατιστικών, με σκοπό την καλύτερη εξυπηρέτηση των αναγκών σας.
Με την άδειά σας, θα χρησιμοποιήσουμε cookies που επιτρέπουν να συλλέγουμε συγκεντρωτικά και ανώνυμα δεδομένα σχετικά με την περιήγηση και τη συμπεριφορά των επισκεπτών μας στον ιστοχώρο μας. Θα χρησιμοποιήσουμε τα δεδομένα αυτά για να βελτιώσουμε την εμπειρία σας στον ιστοχώρο μας.
Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (Δικαιοσύνη), 14 Ιουνίου 2024
Κυριότερα αποτελέσματα
Καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών και του οργανωμένου εγκλήματος
Η Προεδρία ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με μία από τις πολιτικές της προτεραιότητες, την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών και του οργανωμένου εγκλήματος, και την πορεία των εργασιών για τις 10 δράσεις προτεραιότητας που είχε προσδιορίσει.
Μία δράση προτεραιότητας είναι η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου για το οργανωμένο έγκλημα. Η δημιουργία του δικτύου έγινε αποδεκτή στα συμπεράσματα του Συμβουλίου τα οποία ενέκριναν οι υπουργοί κατά τη διάρκεια αυτής της συνόδου. Το δίκτυο θα παρέχει έναν κόμβο εξειδικευμένης εμπειρογνωμοσύνης για τη στήριξη των δικαστικών αρχών στον τομέα του οργανωμένου εγκλήματος. Θα συγκροτηθεί για πρώτη φορά το φθινόπωρο του 2024 και θα συσταθεί από την Eurojust —τον Οργανισμό της ΕΕ για τη Συνεργασία στον Τομέα της Ποινικής Δικαιοσύνης.
Ένα άλλο σημείο δράσης αυτής της Προεδρίας ήταν η βελτίωση της δικαστικής συνεργασίας με τρίτες χώρες για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν δεσμευτεί να συντονίζουν καλύτερα τις δράσεις τους όσον αφορά τις τρίτες χώρες όπου οι καταζητούμενοι εγκληματίες βρίσκουν καταφύγιο και από όπου συνεχίζουν, σε πλήρη ατιμωρησία, να ασκούν τις εγκληματικές τους δραστηριότητες. Το Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα συμπεράσματα σχετικά με το ζήτημα αυτό. Στα συμπεράσματα αυτά, οι υπουργοί ζητούν να καταβληθούν κοινές διπλωματικές προσπάθειες με σκοπό την αποτελεσματικότερη συνεργασία με τρίτες χώρες προτεραιότητας. Η ΕΕ, κατά τις συζητήσεις της με τις εν λόγω τρίτες χώρες, θα πρέπει να δώσει προσοχή σε προβλήματα που σχετίζονται, για παράδειγμα, με την επίτευξη έκδοσης.
Η Προεδρία παρέσχε επίσης ενημέρωση σχετικά με τη συνεργασία που πραγματοποιήθηκε κατά τους τελευταίους έξι μήνες με χώρες της Λατινικής Αμερικής για την αντιμετώπιση του διεθνικού εγκλήματος. Σε συνεδρίαση ανωτέρων υπαλλήλων, η ΕΕ και οι χώρες της Λατινικής Αμερικής συζήτησαν την ενίσχυση της δικαστικής συνεργασίας μεταξύ των δύο περιοχών. Τον Φεβρουάριο η ΕΕ και οι χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής προσυπέγραψαν τη διακήρυξη της La Paz, η οποία αφορά τη συνεργασία για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών και άλλα συναφή εγκλήματα, όπως η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και το λαθρεμπόριο πυροβόλων όπλων.
Η καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών και του οργανωμένου εγκλήματος απαιτεί τη βελτίωση της δικαστικής συνεργασίας. Η βελτίωση της δικαστικής συνεργασίας εντός της ΕΕ είναι ένα ζήτημα. Ένα άλλο είναι η ανάγκη να διασφαλιστεί η συνεργασία των τρίτων χωρών μαζί μας, για παράδειγμα όσον αφορά την έκδοση ή την κατάσχεση παράνομων χρημάτων.
Paul Van Tigchelt, Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Δικαιοσύνης και Βόρειας Θάλασσας του Βελγίου
Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με την ενίσχυση και την προστασία ενός ελεύθερου, ανοικτού και τεκμηριωμένου δημοκρατικού διαλόγου. Τα συμπεράσματα τονίζουν τη σημασία της ελευθερίας της έκφρασης και της πληροφόρησης και υπενθυμίζουν τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, οι δημοσιογράφοι και οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην προστασία και την προώθηση της ελευθερίας της έκφρασης και της πληροφόρησης.
Τα συμπεράσματα υπογραμμίζουν την ανάγκη κατανόησης της δυναμικής του μίσους, της πόλωσης και της εξάπλωσης της παραπληροφόρησης. Επικεντρώνονται επίσης στη σημασία της εκπαίδευσης και της ευαισθητοποίησης των πολιτών. Μια τρίτη βασική πτυχή των συμπερασμάτων είναι η ανάγκη προστασίας του δημοκρατικού διαλόγου από τις απειλές ενός διαδικτυακού περιβάλλοντος που δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για ρητορική μίσους και παραπληροφόρηση. Επιπλέον, τονίζουν τη σημασία της ύπαρξης διαύλων διαλόγου μεταξύ ομάδων ή εικαζόμενων ομάδων, για την ενίσχυση της αμοιβαίας κατανόησης και την εξομάλυνση του δημόσιου διαλόγου.
Η Προεδρία υπέβαλε επίσης έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή της σύμβασης της Κωνσταντινούπολης στην οποία η ΕΕ προσχώρησε το 2023.
Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με την κράτηση μικρής κλίμακας, δίνοντας προτεραιότητα στην κοινωνική αποκατάσταση και επανένταξη στην κοινωνία. Στα συμπεράσματα τονίζεται η σημασία της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών των κρατουμένων, της διασφάλισης της πρόσβασής τους σε εκπαιδευτικά προγράμματα χωρίς αποκλεισμούς και της επένδυσης στην κοινωνική τους αποκατάσταση.
Η κράτηση μικρής κλίμακας μπορεί να βελτιώσει τόσο τις συνθήκες εργασίας του προσωπικού στις εγκαταστάσεις κράτησης όσο και την ποιότητα ζωής των κρατουμένων. Μπορεί επίσης να συμβάλει στη δημιουργία εποικοδομητικού κλίματος για την επανένταξη.
Στα συμπεράσματα ζητείται από την Επιτροπή να διερευνήσει ευκαιρίες χρηματοδότησης για τη δημιουργία και την περαιτέρω ανάπτυξη και υλοποίηση της κράτησης μικρής κλίμακας, συμπεριλαμβανομένων των οίκων κράτησης.
Η κοινωνική αποκατάσταση και επανένταξη των κρατουμένων αποτελεί βασικό στόχο του δικαστικού μας συστήματος. Οι εγκαταστάσεις κράτησης μικρής κλίμακας μπορούν να διαδραματίσουν εν προκειμένω ρόλο, διότι συμβάλλουν στην ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων της κράτησης και του κινδύνου υποτροπής.
Paul Van Tigchelt, Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Δικαιοσύνης και Βόρειας Θάλασσας του Βελγίου
Οι υπουργοί πραγματοποίηση συζήτηση προσανατολισμού σχετικά με προτεινόμενο κανονισμό που αποσκοπεί στη διευκόλυνση της αναγνώρισης, σε ένα κράτος μέλος, γονικής σχέσης που έχει θεμελιωθεί σε άλλο κράτος μέλος. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, εκτιμάται ότι 2 εκατομμύρια παιδιά ενδέχεται επί του παρόντος να βρεθούν αντιμέτωπα με μια κατάσταση στην οποία η αναγνώριση της γονικής τους σχέσης, όπως έχει θεμελιωθεί σε ένα κράτος μέλος, δεν αναγνωρίζεται για κάθε σκοπό σε άλλο κράτος μέλος. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στις οικογένειες όταν ταξιδεύουν ή μετακινούνται σε άλλη χώρα της ΕΕ. Η ανταλλαγή απόψεων αφορούσε ιδίως περιπτώσεις γονικής σχέσης μετά την παρένθετη μητρότητα, προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόοδος των διαπραγματεύσεων για την πρόταση.
Καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών
Η δεύτερη συζήτηση αφορούσε την προτεινόμενη επικαιροποίηση οδηγίας του 2011 σχετικά με την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Στόχος της πρότασης είναι η επέκταση των ορισμών των αδικημάτων αυτών και η θέσπιση υψηλότερων ποινών και ειδικότερων απαιτήσεων για την πρόληψη και την παροχή βοήθειας στα θύματα. Οι υπουργοί έδωσαν καθοδήγηση για τις μελλοντικές εργασίες σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων σχετικά με δύο θέματα: πρώτον, την προθεσμία παραγραφής για αδικήματα σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και το εάν θα πρέπει να απαιτηθεί ιδιαίτερη προσοχή ώστε να διασφαλιστεί ότι τα αδικήματα αυτά θα μπορούν να διώκονται ακόμη και σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα μετά τη διάπραξη τους, και, δεύτερον, τον τρόπο αντιμετώπισης του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που παράγεται από ΤΝ.
Οι περισσότεροι υπουργοί συμμερίστηκαν την άποψη ότι αυτό το είδος ειδεχθούς εγκλήματος δικαιολογεί ειδικούς κανόνες για μεγάλες προθεσμίες παραγραφής μετά την ενηλικίωση του θύματος. Ενώ ορισμένα κράτη μέλη έχουν καταργήσει την παραγραφή, άλλα τάσσονται υπέρ της τροποποίησης των προτεινόμενων περιόδων. Αν και υπάρχουν αποκλίνουσες απόψεις ως προς τη μέθοδο, δόθηκε σαφές μήνυμα υπέρ της ποινικής αντιμετώπισης των εικόνων σεξουαλικής κακοποίησης που παράγονται από εργαλεία ΤΝ με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζονται οι εικόνες που απεικονίζουν πραγματικά παιδιά.
Καταπολέμηση της διαφθοράς
Το Συμβούλιο κατέληξε, επίσης, σε συμφωνία επί διαπραγματευτικής εντολής (γενική προσέγγιση) σχετικά με οδηγία για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Η πρόταση, η οποία τροποποιεί και επικαιροποιεί την τρέχουσα νομοθεσία της ΕΕ σε αυτόν τον τομέα, βασίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: πρόληψη, εντοπισμός και κυρώσεις. Η βασική καινοτομία της είναι ότι συνενώνει σε μία νομική πράξη, για πρώτη φορά σε επίπεδο ΕΕ, τους κανόνες για τη διαφθορά στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.
Βάσει της συμφωνίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι τα ποινικά αδικήματα που θα καταστούν παράνομα δυνάμει της οδηγίας αυτής θα τιμωρούνται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας θα ανέρχεται σε τουλάχιστον δύο έως τέσσερα έτη. Επίσης, οι εταιρίες θα πρέπει να αντιμετωπίζουν κυρώσεις που θα κυμαίνονται από πρόστιμα ύψους τουλάχιστον 3 % έως 5 % του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών ή, εναλλακτικά, ποσά που αντιστοιχούν σε τουλάχιστον 24 ή 40 εκατ.ευρώ.
Η βελγική Προεδρία παρουσίασε την πορεία των εργασιών του Συμβουλίου σχετικά με πρόταση οδηγίας που θα εναρμονίσει ορισμένες πτυχές της νομοθεσίας περί αφερεγγυότητας. Η πρόταση δημοσιεύτηκε από την Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2022 και αποτελεί μία από τις πρωτοβουλίες του σχεδίου δράσης για την Ένωση Κεφαλαιαγορών (CMU). Η πρόταση εξετάζεται επί του παρόντος από την Ομάδα «Θέματα αστικού δικαίου» του Συμβουλίου, ενώ τον Οκτώβριο του 2023 διοργανώθηκε συζήτηση προσανατολισμού στο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων. Κατά τη σύνοδο κορυφής της ευρωζώνης τον Μάρτιο του 2024 και κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Απριλίου του 2024, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων ζήτησαν την ταχεία ολοκλήρωση του σχεδίου δράσης για την Ένωση Κεφαλαιαγορών. Οι τεχνικές εργασίες για την επίτευξη κοινής θέσης των κρατών μελών θα συνεχιστούν τους προσεχείς μήνες.
Η διαπραγματευτική εντολή του Συμβουλίου (γενική προσέγγιση) για την αναθεώρηση της οδηγίας του 2012 για τα δικαιώματα των θυμάτων εγκρίθηκε ως σημείο της ημερήσιας διάταξης χωρίς συζήτηση. Η πρόταση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των ελλείψεων που διαπιστώθηκαν κατά την αξιολόγηση της ισχύουσας πράξης. Η επικαιροποίηση αυτή θα θεσπίσει και θα ενισχύσει ελάχιστους κανόνες ώστε να διασφαλιστεί ότι τα θύματα εγκλήματος λαμβάνουν προστασία, υποστήριξη και πρόσβαση σε πληροφορίες και ότι μπορούν να προσφεύγουν στη δικαιοσύνη
Οι υπουργοί συμφώνησαν επίσης επί διαπραγματευτικής εντολής σχετικά με κανονισμό για τη θέσπιση πρόσθετων διαδικαστικών κανόνων στον γενικό κανονισμό για την προστασία δεδομένων (ΓΚΠΔ). Στόχος της πρότασης είναι ο εξορθολογισμός της συνεργασίας μεταξύ των αρχών προστασίας δεδομένων κατά την επιβολή του ΓΚΠΔ σε διασυνοριακές υποθέσεις. Η νέα πρόταση δεν θα τροποποιήσει τον ΓΚΠΔ. Η γενική προσέγγιση εναρμονίζει τα διαδικαστικά στάδια και τα δικαιώματα των διαδίκων και του καταγγέλλοντος σε επίπεδο ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τη διαδικαστική αυτονομία των κρατών μελών. Οι κύριες καινοτομίες της προσέγγισης του Συμβουλίου συνίστανται στην εισαγωγή νέας διαδικασίας για την έγκαιρη επίλυση των καταγγελιών και απλούστερης διαδικασίας για λιγότερο δυσχερείς υποθέσεις, προκειμένου να αποφεύγεται ο διοικητικός φόρτος και να επιταχύνεται η λήψη αποφάσεων σε διασυνοριακές υποθέσεις.
Επιπλέον, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με το μέλλον του ποινικού δικαίου της ΕΕ. Οι υπουργοί τόνισαν την ανάγκη για υψηλής ποιότητας νομοθεσία που θα σέβεται θεμελιώδεις αρχές όπως η νομιμότητα, η επικουρικότητα και η αναλογικότητα. Το Συμβούλιο ζητεί εκσυγχρονισμένες πρότυπες διατάξεις και διαρθρωμένο προβληματισμό με τη συμμετοχή διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών, ώστε να διασφαλίζεται η συνοχή και η αποτελεσματικότητα του ποινικού δικαίου της ΕΕ.
Η Επιτροπή ενημέρωσε τους υπουργούς για τις διαπραγματεύσεις μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ για τη σύναψη συμφωνίας σχετικά με τα ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία. Παρουσίασε επίσης τον πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης για το 2024, ο οποίος εξετάζει την αποτελεσματικότητα των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης των κρατών μελών της ΕΕ με βάση τα κριτήρια της αποδοτικότητας, της ποιότητας και της ανεξαρτησίας.
Η Προεδρία ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με τις συστάσεις της Ομάδας Υψηλού Επιπέδου όσον αφορά την πρόσβαση σε δεδομένα για αποτελεσματική επιβολή του νόμου (η οποία αποτέλεσε σημείο της ημερήσιας διάταξης κατά τη σύνοδο των υπουργών Εσωτερικών), καθώς και σχετικά με την υπουργική σύνοδο ΕΕ-ΗΠΑ για τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις (20-21 Ιουνίου).
Τέλος, η επερχόμενη ουγγρική Προεδρία παρουσίασε τις προτεραιότητές της.
Τη διαπίστευση εκπροσώπων των μέσων ενημέρωσης για διεθνείς συνόδους κορυφής που πραγματοποιούνται εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναλαμβάνουν οι κυβερνητικές αρχές της χώρας υποδοχής.
