"Bainimid úsáid as fianáin lena chinntiú go bhfeabhsaítear d’eispéireas brabhsála. Tá gá le fianáin riachtanacha chun tacú le gnéithe bunriachtanacha de shuíomh gréasáin na Comhairle. Cuidíonn na fianáin roghnacha linn tuarascálacha staidrimh anaithnide, comhiomlánaithe a tháirgeadh chun freastal níos fearr ar do chuid riachtanas.
Le cead uaitse, úsáidfimid fianáin le sonraí comhlánaithe anaithnide a tháirgeadh maidir le brabhsáil agus iompraíocht na gcuairteoirí ar ár suíomh gréasáin. Úsáidfimid na sonraí sin chun feabhas a chur ar an eispéireas agat ar ár suíomh.
An Chomhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile (Ceartas), 14 Meitheamh 2024
Na príomhthorthaí
An gháinneáil ar dhrugaí agus an choireacht eagraithe a chomhrac
Chuir an Uachtaránacht na hairí ar an eolas faoi dhá cheann dá tosaíochtaí polaitiúla: an gháinneáil ar dhrugaí agus an choireacht eagraithe a chomhrac, agus staid na himeartha i ndáil leis na 10 ngníomhaíocht tosaíochta a shainaithin sé cheana.
Gníomhaíocht tosaíochta amháin is ea Líonra Breithiúnach Eorpach um an gCoireacht Eagraithe a bhunú. Glacadh an líonra sna conclúidí ón gComhairle, conclúidí a d’fhormheas na hairí le linn an chruinnithe sin. Cuirfidh an líonra mol saineolais speisialaithe ar fáil a thacóidh le húdaráis bhreithiúnacha i réimse na coireachta eagraithe. Tiocfaidh an líonra le chéile den chéad uair i bhfómhar 2024 agus is é Eurojust, arb é gníomhaireacht an Aontais um chomhar ceartais choiriúil é, a bhunóidh é.
Pointe gníomhaíochta eile de chuid na huachtaránachta sin is ea feabhas a chur ar an gcomhar breithiúnach le tríú tíortha agus an choireacht eagraithe á comhrac. Tá na Ballstáit tiomanta a ngníomhaíochtaí a chomhordú ar bhealach níos fearr a mhéid a bhaineann le tríú tíortha ina n-aimsíonn coirpigh a bhfuiltear sa tóir orthu tearmann agus óna leanann siad, agus iad go hiomlán saor ó phionós, dá ngnó coiriúil a oibriú. D’fhormheas an Chomhairle na conclúidí maidir leis an tuarascáil. Sna conclúidí sin, iarrann na hairí go ndéanfaí iarrachtaí taidhleoireachta le chéile ar mhaithe le comhar níos éifeachtaí a dhéanamh le tríú tíortha tosaíochta. Ba cheart don Aontas aird a thabhairt sa phlé a dhéanann sé leis na tríú tíortha sin ar na fadhbanna a bhaineann leis an gcead eiseachadta a fháil, cuir i gcás.
Chuir an Uachtaránacht eolas ar fáil freisin faoin gcomhar a rinneadh le 6 mhí anuas le tíortha ó Mheiriceá Laidineach chun aghaidh a thabhairt ar an gcoireacht thrasnáisiúnta. Ag cruinniú na n-oifigeach sinsearach, phléigh an tAontas agus tíortha Mheiriceá Laidinigh neartú an chomhair bhreithiúnaigh idir an dá réigiún. I mí Feabhra, d’fhormhuinigh an tAontas agus tíortha Mheiriceá Laidinigh agus Mhuir Chairib Dearbhú La Paz lena dtugtar aghaidh ar an gcomhar maidir leis an ngáinneáil ar dhrugaí agus coireanna gaolmhara eile a chomhrac, cuir i gcás an sciúradh airgid agus smuigleáil arm tine.
Chun an gháinneáil ar dhrugaí agus an choireacht eagraithe a chomhrac, ní mór dúinn feabhas a chur ar an gcomhar breithiúnach. Rud amháin is ea comhar breithiúnach níos fearr laistigh den Aontas. Mar aon leis an ngá atá ann a chinntiú go gcomhoibreoidh tríú tíortha linn, mar shampla maidir le heiseachadadh nó urghabháil airgid neamhdhleathaigh.
Paul Van Tigchelt, Leas-Phríomh-Aire na Beilge agus an tAire Dlí agus Cirt agus na Mara Thuaidh
D’fhormheas an Chomhairle na conclúidí maidir le díospóireacht dhaonlathach atá saor, oscailte agus feasach a neartú agus a chosaint. Leagtar béim sna conclúidí ar a thábhachtaí atá an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil agus meabhraítear an ról tábhachtach atá ag eagraíochtaí na sochaí sibhialta, ag iriseoirí agus ag cosantóirí chearta an duine ó thaobh an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil a chosaint agus a chur chun cinn.
Leagtar béim sna conclúidí ar an ngá atá le tuiscint a fháil ar dhinimic an fhuatha, an pholaraithe agus scaipeadh na bréagaisnéise. Díríonn siad freisin ar a thábhachtaí atá an t-oideachas agus múscailt feasachta i measc na saoránach. Is é an tríú príomhghné de na conclúidí an gá atá le díospóireacht dhaonlathach a chosaint ar bhagairtí timpeallachta ar líne a chothaíonn an fhuathchaint agus an bhréagaisnéis. Ina theannta sin, leagann siad béim ar a thábhachtaí atá sé bealaí idirphlé a bheith ann idir grúpaí nó grúpaí a mheastar a bheith ann, chun an chomhthuiscint a neartú agus chun an díospóireacht phoiblí a shlánú.
Chuir an Uachtaránacht tuarascáil ar dhul chun cinn i láthair freisin maidir le cur chun feidhme Choinbhinsiún Iostanbúl ar aontaigh an tAontas dó in 2023.
D’fhormheas an Chomhairle na conclúidí maidir le coinneáil ar mionscála: tús áite don athshlánú sóisialta agus d’athimeascadh sa tsochaí. Leagtar béim sna conclúidí ar a thábhachtaí atá sé cearta agus saoirsí bunúsacha na ndaoine atá faoi choinneáil a chosaint, rochtain na ndaoine sin ar chláir chuimsitheacha oideachais a chinntiú agus infheistíocht a dhéanamh ina n-athshlánú sóisialta.
Féadann coinneáil ar mionscála dálaí oibre na mball foirne i saoráidí coinneála agus cáilíocht saoil daoine atá faoi choinneáil araon a fheabhsú. Is féidir leis rannchuidiú freisin le timpeallacht chuiditheach a chruthú le haghaidh an athimeasctha.
Iarrtar sna conclúidí ar an gCoimisiún féachaint ar dheiseanna cistiúcháin chun coinneáil ar mionscála a bhunú agus a fhorbairt tuilleadh agus a chur chun feidhme, agus tithe coinneála san áireamh leis sin.
Is príomhchuspóir dár gcóras breithiúnach é an t-athshlánú sóisialta agus athimeascadh na ndaoine atá faoi choinneáil. Is féidir ról a bheith ag na saoráidí coinneála ar mionscála i ndáil leis sin toisc go gcuidíonn sé le héifeachtaí diúltacha na coinneála agus an baol go ndéanfaí athchiontú a íoslaghdú.
Paul Van Tigchelt, Leas-Phríomh-Aire na Beilge agus an tAire Dlí agus Cirt agus na Mara Thuaidh
Bhí díospóireacht bheartais ag na hairí maidir le rialachán atá beartaithe ón gCoimisiún chun tuismíocht linbh a suíodh i mBallstát amháin a aithint i mBallstát eile. De réir na bhfigiúirí ón gCoimisiún, meastar go bhféadfadh timpeall is 2 mhilliún leanbh a bheith in imthosca nach dtugtar aitheantas chun gach críoch i mBallstát amháin don aitheantas dá dtuismíocht mar a shuitear i mBallstát eile í. D’fhéadfadh sé seo fadhbanna a chruthú do theaghlaigh agus iad ag taisteal nó ag aistriú cónaí go tír eile. Tugadh aird ar leith sa phlé ar chásanna tuismíochta i gcomhthéacs na máthairionadaíochta, chun a bheith in ann dul chun cinn a dhéanamh sa chaibidlíocht maidir leis an togra.
Mí-úsáid ghnéasach leanaí a chomhrac
Tugadh aghaidh sa dara díospóireacht ar an nuashonrú atá beartaithe ar threoir ó 2011 maidir le mí-úsáid ghnéasach agus teacht i dtír gnéasach ar leanaí agus ábhar mí-úsáide gnéasaí leanaí a chomhrac. Is é sprioc an togra sainmhínithe na gcionta sin a leathnú agus pionóis níos airde agus ceanglais níos sonraí a thabhairt isteach maidir le cosc agus maidir le cúnamh d’íospartaigh. Thug na hairí treoir maidir leis an obair a dhéanfar amach anseo ar leibhéal na saineolaithe ar dhá ábhar: ar an gcéad dul síos, an tréimhse theorann maidir le cionta mí-úsáid ghnéasach leanaí agus más gá breithniú sonrach a dhéanamh orthu chun a chinntiú gur féidir iad a ionchúiseamh tamall fada ó rinneadh an cion agus ar an dara dul síos conas aghaidh a thabhairt ar ábhar mí-úsáide gnéasaí leanaí a ghintear leis an intleacht shaorga.
Bhí formhór na n-airí den tuairim gur gá rialacha sonracha maidir le tréimhsí teorann fada tar éis don íospartach an lán-aois a bhaint amach i bhfianaise a thromchúisí a bhí an chion. Chuir roinnt Ballstáit deireadh le reacht na dteorainneacha; tá Ballstáit ann, áfach, ar mhaith leo go modhnófaí na tréimhsí atá beartaithe. Tá tuairimí éagsúla ann maidir leis an modh, ach má tá, ba léir mian na dtromlach ó thaobh íomhánna de mhí-úsáid ghnéasach a ghintear le huirlisí IS a choiriúlú ar an mbealach céanna le híomhánna a léiríonn leanaí sa fhíorshaol.
An t-éilliú a chomhrac
Lena chois sin, tháinig an Chomhairle ar chomhaontú maidir le sainordú caibidlíochta (cur chuige ginearálta) do threoir maidir leis an éilliú a chomhrac. Tá an togra, a leasaíonn agus a thugann cothrom le dáta dlíthe an Aontais atá ann cheana agus a bhfuil baint acu leis na saincheisteanna sin, bunaithe ar thrí phríomhcholún: cosc, brath agus pionóis. Is é an rud is úrnua ann, rialacha maidir le héilliú san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach a thabhairt le chéile in aon ghníomh dlí amháin den chéad uair ar leibhéal an Aontais.
Beidh ar na Ballstáit a chinntiú, faoin gcomhaontú, go mbeidh na cionta coiriúla a thiocfaidh chun bheith mídhleathach faoin dlí seo inphionóis le huastéarma príosúnachta 2 bhliain nó 4 bliana ar a laghad. Lena chois sin, gearrfar pionóis ar chuideachtaí, fineálacha idir 3% go 5% ar a laghad den láimhdeachas domhanda iomlán nó, de rogha ar sin, méideanna dar luach €24 nó €40 milliún ar a laghad.
Chuir Uachtaránacht na Beilge staid na himeartha i láthair maidir leis an obair atá á déanamh ag an gComhairle ar threoir atá beartaithe lena gcomhchuibheofaí gnéithe áirithe den dlí dócmhainneachta. D’fhoilsigh an Coimisiún an togra i mí na Nollag 2022 agus tá sé ar cheann de thionscnaimh i bplean gníomhaíochta Aontas na Margaí Caipitil. Tá an togra á scrúdú faoi láthair ag cuid oibre na Comhairle maidir le hábhair a bhaineann leis an dlí sibhialta agus eagraíodh díospóireacht bheartais ag an gComhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile i mí Dheireadh Fómhair 2023. Ag an gCruinniú Mullaigh Euro i mí an Mhárta 2024 agus ag an gComhairle Eorpach i mí Aibreáin 2024, d’iarr na cinn stáit/rialtais go ndéanfaí plean gníomhaíochta Aontas na Margaí Caipitil a thabhairt chun críche go pras. Leanfar den obair theicniúil chun teacht ar chomhsheasamh ó na Ballstáit sna míonna amach romhainn.
Glacadh an sainordú caibidlíochta ón gComhairle (cur chuige ginearálta) maidir leis an athbhreithniú ar Threoir 2012 maidir le Cearta Íospartach mar phointe ar an gclár oibre gan phlé. Is é is aidhm don togra freagairt d’easnaimh a léiríodh sa mheastóireacht ar an ionstraim atá ann faoi láthair. Leis an nuashonrú sin, bunófar agus neartófar na rialacha íosta chun a chinntiú go dtabharfar tuilleadh cosanta d’íospartaigh na coireachta, go dtabharfar tacaíocht dóibh, go mbeidh rochtain acu ar fhaisnéis agus go mbeidh siad in ann an ceartas a lorg ar bhealach níos éasca
Tháinig na hairí ar chomhaontú freisin maidir le sainordú caibidlíochta i ndáil le rialachán lena leagtar síos rialacha nós imeachta breise a ghabhann leis an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí (RGCS). Is e is cuspóir an togra an comhar idir na húdaráis cosanta sonraí a chuíchóiriú i bhforfheidhmiú RGCS i gcásanna trasteorann. Ní dhéanfaidh an togra nua RGCS a mhodhnú. Leis an gcur chuige ginearálta, comhchuibhítear na céimeanna nós imeachta agus cearta na bpáirtithe agus an ghearánaigh ar leibhéal an Aontais agus neamhspleáchas nós imeachta na mBallstát a chur san áireamh. Is iad na príomhghnéithe nua a bhaineann le cur chuige na Comhairle nós imeachta nua a thabhairt isteach chun gearáin a réiteach go luath agus nósanna imeachta níos éadroime do chásanna níos simplí chun ualach riaracháin a sheachaint agus chun dlús a chur le cinnteoireacht i gcásanna trasteorann.
Níl an acmhainn seo ar fáil faoi láthair ach amháin sa teanga (sna teangacha) seo a leanas:
Ina theannta sin, d’fhormheas an Chomhairle conclúidí maidir le todhchaí dhlí coiriúil an Aontais. Leag na hairí béim ar an ngá atá le reachtaíocht ardcháilíochta lena n-urramaítear prionsabail bhunúsacha, an dlíthiúlacht, an choimhdeacht agus an chomhréireacht ina measc. Iarrann an Chomhairle go ndéanfaí forálacha samhla nuachóirithe agus go ndéanfaí machnamh struchtúrtha ina mbeadh geallsealbhóirí éagsúla rannpháirteach chun comhsheasmhacht agus éifeachtacht a chinntiú i ndlí an Aontais.
Chuir an Coimisiún na hairí ar an eolas faoin gcaibidlíocht idir an tAontas agus na Stáit Aontaithe chun comhaontú a thabhairt i gcrích maidir le r-fhianaise. Thíolaic sí freisin scórchlár ceartais 2024 an Aontais lena mbreathnaítear ar éifeachtacht chórais cheartais Bhallstáit an Aontais ar bhonn chritéir na héifeachtúlachta, na cáilíochta agus an neamhspleáchais.
Chuir an Uachtaránacht na hairí ar an eolas faoi na moltaí ón nGrúpa Ardleibhéil maidir le Rochtain ar Shonraí chun an Dlí a Fhorfheidhmiú (pointe ar an gclár oibre a bhí ann le linn chruinniú na n-airí gnóthaí baile) agus faoin gcruinniú aireachta idir an tAontas agus na Stáit Aontaithe maidir le ceartas agus gnóthaí baile (an 20 - an 21 Meitheamh).
Ar deireadh, chuir Uachtaránacht inteachta na hUngáire a tosaíochtaí i láthair.
Is iad údaráis rialtais na tíre óstaí a láimhseálfaidh creidiúnú na meán le haghaidh cruinnithe mullaigh idirnáisiúnta a reáchtáiltear lasmuigh den Aontas Eorpach.