Διαδικασίες του άρθρου 7

Πώς λειτουργεί το άρθρο 7;

Το άρθρο 7 της ΣΕΕ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως έσχατη λύση για τη διασφάλιση των θεμελιωδών αξιών της ΕΕ.

Προβλέπει τη δυνατότητα αναστολής των δικαιωμάτων που απορρέουν από την ιδιότητα μέλους της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων ψήφου στο Συμβούλιο της ΕΕ και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, εάν μια χώρα παραβιάζει σοβαρά και κατ’ εξακολούθηση τις αρχές στις οποίες βασίζεται η ΕΕ. Οι αξίες αυτές ορίζονται στο άρθρο 2 της ΣΕΕ και περιλαμβάνουν:

• τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας
• την ελευθερία
• τη δημοκρατία
• την ισότητα
• το κράτος δικαίου
• και τον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες

Οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητα μέλους ενός κράτους το οποίο υπόκειται στη διαδικασία του άρθρου 7, εξακολουθούν να είναι δεσμευτικές.

Πότε μπορεί να ενεργοποιηθεί το άρθρο 7;

Το άρθρο 7 περιλαμβάνει δύο διαδικασίες για την προστασία των αξιών της ΕΕ.

Προληπτικά μέτρα (άρθρο 7 παράγραφος 1)

Το άρθρο 7 παράγραφος 1 μπορεί να ενεργοποιηθεί εάν υπάρχει σαφής κίνδυνος σοβαρής παραβίασης των αξιών της ΕΕ. Ξεκινά διάλογος μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και του κράτους μέλους για να εξεταστούν οι ανησυχίες προτού υπάρξει κλιμάκωση.

Η διαδικασία κινείται κατόπιν πρότασης του ενός τρίτου των κρατών μελών της ΕΕ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το Συμβούλιο λαμβάνει κατόπιν την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εάν τα τέσσερα πέμπτα των μελών του Συμβουλίου ψηφίσουν υπέρ, το Συμβούλιο μπορεί να διαπιστώσει ότι υφίσταται σαφής κίνδυνος σοβαρής παραβίασης των θεμελιωδών αρχών από ένα κράτος μέλος και να του απευθύνει τις κατάλληλες συστάσεις.

Κυρώσεις (άρθρο 7 παράγραφος 2)

Εάν διαπιστωθεί ότι ένα κράτος μέλος παραβιάζει σοβαρά και κατ’ εξακολούθηση τις αξίες της ΕΕ, το άρθρο 7 παράγραφος 2 προβλέπει τη λήψη αυστηρότερων μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων. Τα μέτρα αυτά μπορεί να συνεπάγονται την αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου ενός κράτους μέλους στο Συμβούλιο, πράγμα το οποίο μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο στην επιρροή του στο πλαίσιο της ΕΕ.

Το στάδιο των κυρώσεων σηματοδοτεί τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Η διαδικασία κινείται κατόπιν πρότασης του ενός τρίτου των κρατών μελών της ΕΕ ή της Επιτροπής. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λαμβάνει κατόπιν την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εφόσον τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου συμφωνήσουν ομοφώνως, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μπορεί να διαπιστώσει ότι ένα κράτος μέλος παραβιάζει σοβαρά και κατ’ εξακολούθηση τις αξίες της ΕΕ.

Στην περίπτωση αυτή, το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει να αναστείλει ορισμένα δικαιώματα του συγκεκριμένου κράτους μέλους που απορρέουν από την εφαρμογή των Συνθηκών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων ψήφου του. Η απόφαση αυτή λαμβάνεται με ειδική πλειοψηφία.

Άρθρο 7 – η πορεία μέχρι σήμερα

Από τη θέσπισή του μέχρι σήμερα, το άρθρο 7 έχει εξελιχθεί στο πλαίσιο αντιμετώπισης διαφόρων κρίσεων και προκειμένου να διασφαλίζεται η συνεχής συνάφεια, η ορθή εφαρμογή και ευελιξία του έναντι μεταβαλλόμενων συνθηκών.