Εξέταση της ανταγωνιστικότητας

Στο πλαίσιο συζήτησης σχετικά με τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της ΕΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη, οι υπουργοί της ΕΕ αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με την εξωτερική διάσταση της ανταγωνιστικότητας της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι αντιπροσωπίες εξέφρασαν ικανοποίηση για την ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη βιώσιμη ανάπτυξη, όπως καθορίστηκε σε έκθεση της φινλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου.

• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 26-27/09/2019

Οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τον αντίκτυπο της ανταγωνιστικής αγοράς στην ανταγωνιστικότητα της ενιαίας αγοράς.

Ενώ συμφώνησαν σε γενικές γραμμές ότι ο ανταγωνισμός παραμένει ένα ουσιαστικό μέσο της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ, ορισμένες αντιπροσωπείες εξέφρασαν την ανάγκη να επανεξεταστεί ο ορισμός της «σχετικής αγοράς», ιδίως σε ό,τι αφορά τις διαδικτυακές πλατφόρμες που δραστηριοποιούνται σε παγκόσμια κλίμακα.

• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 27-28/05/2019

Οι συζητήσεις στο Συμβούλιο επικεντρώθηκαν στον αντίκτυπο που έχουν οι ευρωπαϊκές τομεακές αλυσίδες αξίας στην ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη.

Οι υπουργοί τόνισαν τον ολοένα και σημαντικότερο ρόλο που διαδραματίζουν οι εμπορικές υπηρεσίες στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας.

• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 18-19/02/2019

Το Συμβούλιο συζήτησε τη μελλοντική διακυβέρνηση της ενιαίας αγοράς.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την προσφάτως εκδοθείσα ανακοίνωσή της σχετικά με το θέμα αυτό.

• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 29/11/2018
• Η ενιαία αγορά: το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Ευρώπης σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

Το Συμβούλιο αξιολόγησε τη σημασία τηςπεριφερειακής σύγκλισης για τη συνολική αύξηση της παραγωγικότητας και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

Οι υπουργοί συζήτησαν πτυχές όπως η κατανομή του κόστους και των οφελών της οικονομικής ανάπτυξης και ολοκλήρωσης στις περιφέρειες της ΕΕ.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισαν επίσης την ανάγκη να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην καινοτομία και τον ψηφιακό μετασχηματισμό επενδύοντας στις υποδομές και αναβαθμίζοντας τις δεξιότητες των πολιτών.

• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 27-28/09/2018

Οι υπουργοί ασχολήθηκαν κυρίως με τον συγκεκριμένο αντίκτυπο της εσωτερικής αγοράς στη βιομηχανική βάση της ΕΕ, από άποψη ανταγωνιστικότητας και παραγωγικότητας.

Τόνισαν τη σημασία των αξιακών αλυσίδων για τη βελτίωση της μακροπρόθεσμης παραγωγικότητας και την προώθηση της ανταγωνιστικότητας.

Οι υπουργοί κάλεσαν επίσης την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προσδιορίσει περαιτέρω πρωτοβουλίες και επενδύσεις για τις αξιακές αλυσίδες του μέλλοντος.

• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 28-29/05/2018

Το Συμβούλιο εξέτασε το κόστος που συνεπάγονται οι αδικαιολόγητοι περιορισμοί στις αγορές υπηρεσιών.

Οι περιορισμοί αυτοί μειώνουν την παραγωγικότητα των κλάδων της μεταποίησης που χρησιμοποιούν τέτοιου είδους υπηρεσίες.

Η κατάργηση αυτών των αδικαιολόγητων περιορισμών μπορεί να αποφέρει σημαντικά κέρδη για την πραγματική οικονομία, ιδίως στον κλάδο της λιανικής.

• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 12/3/2018

Οι υπουργοί σημείωσαν την ανακοίνωση που παρουσίασε η Επιτροπή με τίτλο «Επενδύοντας στην έξυπνη, καινοτόμο και βιώσιμη βιομηχανία: Μια ανανεωμένη στρατηγική για τη βιομηχανική πολιτική της ΕΕ».

Η ανακοίνωση αποτελεί απάντηση στο αίτημα πολλών κρατών μελών να καθοριστούν μακροπρόθεσμοι στόχοι για τη βιομηχανική πολιτική που να αντανακλούν μια φιλόδοξη στρατηγική.

Η Επιτροπή παρουσίασε επίσης ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης και των προοπτικών του ευρωπαϊκού βιομηχανικού τομέα σε σύγκριση με άλλες ισχυρές οικονομίες του κόσμου. Η ανάλυση αυτή περιλάμβανε στοιχεία για τάσεις όπως η απασχόληση στον τομέα της μεταποίησης, η καινοτομία και το επίπεδο των ψηφιακών δεξιοτήτων.

• Αποτελέσματα της συνόδου του Συμβουλίου, 30 Νοεμβρίου 2017
• Ανακοίνωση για μια ανανεωμένη στρατηγική για τη βιομηχανική πολιτική (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

Η Επιτροπή παρουσίασε ανάλυση της ενιαίας αγοράς από την οπτική γωνία των αξιακών αλυσίδων. Επισήμανε ότι οι υπηρεσίες καθίστανται όλο και πιο σημαντικές και ότι δεν πρέπει να υποτιμάται η σημασία των δευτερογενών συνεπειών που έχουν οι κανονιστικές επιβαρύνσεις στον τομέα των υπηρεσιών.

Πολλοί υπουργοί τόνισαν τη διασύνδεση μεταξύ υπηρεσιών και μεταποίησης. Ορισμένοι ανέφεραν ότι θα πρέπει να αυξηθεί η συμμετοχή των ευρωπαϊκών ΜΜΕ στις διεθνείς αξιακές αλυσίδες.

Τέλος, πολλοί εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την πρόθεση της Επιτροπής να παρακολουθεί την ενιαία αγορά από την οπτική γωνία της εξέλιξης και του μετασχηματισμού των αξιακών αλυσίδων.

• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 29-30/05/2017

Οι υπουργοί αντήλλαξαν απόψεις για τις επενδύσεις σε άυλα στοιχεία στις επιχειρήσεις της ΕΕ. Στα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται:

• οι δεξιότητες
• η εμπειρογνωμοσύνη σε θέματα διαχείρισης
• η εταιρική φήμη
• το λογισμικό
• ο σχεδιασμός
• η διανοητική ιδιοκτησία

Οι υπουργοί αναγνώρισαν ότι οι επενδύσεις σε άυλα στοιχεία συνεισφέρουν στην οικονομία της ΕΕ και εξέτασαν πιθανά κίνητρα και κατευθύνσεις πολιτικής που μπορούν να υιοθετηθούν για τη μεγέθυνση αυτού του τομέα. Υποστήριξαν ότι πρέπει να αρθούν τα εμπόδια στις επενδύσεις και ότι θα μπορούσαν να εφαρμοστούν ορισμένες δράσεις για να στηρίξουν τις επενδύσεις σε άυλα στοιχεία. Αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνουν:

• την επαρκή προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας
• την εύκολη πρόσβαση των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ, στη χρηματοδότηση, ώστε να επενδύουν σε άυλα στοιχεία
• μέτρα υπέρ του επιχειρηματικού κεφαλαίου
• φορολογικά κίνητρα
• επιπλέον προσπάθειες για την προώθηση των επενδύσεων σε ανθρώπινο κεφάλαιο
• προτεραιότητα στην εκπαίδευση και τις δεξιότητες
• στήριξη των επενδύσεων στην έρευνα και την ανάπτυξη

• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 20/2/2017

Οι υπουργοί συζήτησαν τον αντίκτυπο της ψηφιοποίησης στην παραγωγικότητα, με έμφαση στον τομέα των υπηρεσιών.

Διατύπωσαν κατευθύνσεις για την αύξηση της παραγωγικότητας στην ΕΕ και τη γεφύρωση του χάσματος με πιο προηγμένες περιοχές του κόσμου.

Συγκεκριμένα, οι υπουργοί αναφέρθηκαν:

• στην ανάγκη στοχευμένων επενδύσεων σε ελπιδοφόρους τομείς όπως οι ΤΠΕ και η έρευνα και καινοτομία
• στην ταχεία ψηφιοποίηση του τομέα των υπηρεσιών
• στην προώθηση των ψηφιακών υποδομών και τη διασύνδεση των δικτύων
• στην εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς
• σε φιλικότερη προς την καινοτομία νομοθεσία
• στην προώθηση της επαγγελματικής κατάρτισης και των δεξιοτήτων στις νέες τεχνολογίες
• σε πρωτοβουλίες για υποστήριξη των ΜΜΕ και των νεοφυών επιχειρήσεων.

Το Συμβούλιο σημείωσε επίσης την πρόοδο που σημειώθηκε όσον αφορά την καθιέρωση του πίνακα αποτελεσμάτων για την ανταγωνιστικότητα. Το εργαλείο αυτό θα επιτρέψει στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ να παρακολουθούν καλύτερα τις εξελίξεις στον τομέα της ανταγωνιστικότητας και να βελτιώσουν την ποιότητα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Ο πίνακας αποτελεσμάτων θα περιλαμβάνει δείκτες για την ανταγωνιστικότητα στο σύνολό της καθώς και δείκτες για τους θεματικούς τομείς που έχουν μεγαλύτερη σημασία για το «τσεκάπ» ανταγωνιστικότητας.

• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 26-27/05/2016

Κατά το «τσεκάπ» της ανταγωνιστικότητας, οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για τον βέλτιστο τρόπο στήριξης των ΜΜΕ και των νεοφυών επιχειρήσεων όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και τη μεγέθυνσή τους.

Η συζήτηση έγινε βάσει παρουσίασης της Επιτροπής, στην οποία περιέχονται συγκριτικά στοιχεία για τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τις πτυχές που συνδέονται με τη μεγέθυνσή τους.

Ορισμένες αντιπροσωπίες εξέφρασαν ικανοποίηση για το γεγονός ότι, μετά από πολλά χρόνια συρρίκνωσης, οι ευρωπαϊκές ΜΜΕ αναπτύσσονται και έχουν αρχίσει εκ νέου προσλήψεις, όπως φαίνεται από την ετήσια έκθεση της Επιτροπής του 2014/2015 για τις ευρωπαϊκές ΜΜΕ.

Η πλειονότητα των αντιπροσωπιών υπογράμμισε ορισμένους βασικούς τομείς όπου οι πολιτικές της ΕΕ μπορούν να βοηθήσουν στη μεγέθυνση των επιχειρήσεων, όπως:

• η διευκόλυνση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση
• η προώθηση των διασυνοριακών δραστηριοτήτων με περαιτέρω ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς
• η εφαρμογή των αρχών της καλής νομοθέτησης με στόχο τον σχεδιασμό ενός μακρόπνοου ρυθμιστικού περιβάλλοντος.

Ωστόσο, οι υπουργοί αναγνώρισαν ότι όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στις ΜΜΕ υπάρχει μεγάλη ανομοιογένεια μεταξύ των διάφορων κρατών μελών και τομέων οικονομικής δραστηριότητας.

Στην περσινή έκθεση του δικτύου των απεσταλμένων για τις ΜΜΕ επιβεβαιώνεται ότι οι ΜΜΕ που εμφανίζονται να πρωτοστατούν στην ανάκαμψη της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης ήταν κυρίως εκείνες που παρέχουν υπηρεσίες. Σύμφωνα με την έκθεση, η οποία υποβλήθηκε στο Συμβούλιο στις 30 Νοεμβρίου, σε γενικές γραμμές οι ΜΜΕ εξέρχονται αργά αλλά σταθερά από την οικονομική κρίση.

Το 2014, η προστιθέμενη αξία τους αυξήθηκε κατά 3,3% (έναντι 1,6% το 2013). Επίσης, ο αριθμός των ΜΜΕ έφθασε τα 22,3 εκατ., δηλαδή αυξήθηκε κατά 3,6% σε σχέση με το 2008.

Για πρώτη φορά μετά από έξι χρόνια, η απασχόληση στις ΜΜΕ αυξήθηκε (κατά 1,2%).

Η θετική τάση στις επιδόσεις των ΜΜΕ αποτυπώνει τη βελτίωση των μακροοικονομικών και επιχειρηματικών συνθηκών. Ωστόσο, η έξοδος από την κρίση γίνεται με διαφορετικούς ρυθμούς.

Στη συντριπτική πλειονότητα των κρατών μελών, οι ΜΜΕ αύξησαν τις δραστηριότητές τους το 2014. Στις χώρες όμως που πλήττονται περισσότερο από την κρίση οι ΜΜΕ δεν έχουν ακόμη ανακάμψει.

• Ετήσια έκθεση 2014/2015 για τις ευρωπαϊκές ΜΜΕ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 29/2/2016

Κατά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι ηγέτες της ΕΕ ενέκριναν δήλωση για την ανταγωνιστικότητα, στην οποία υπογραμμίζεται η σπουδαιότητα της ανταγωνιστικότητας στην οικονομική μεγέθυνση και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, καθώς και η ανάγκη για πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της εσωτερικής αγοράς. Τα θεσμικά όργανα και οι χώρες της ΕΕ καλούνται να καταβάλουν προσπάθειες για τη βελτίωση της νομοθεσίας και την κατάργηση περιττών ευρωπαϊκών νομοθετικών πράξεων, με στόχο την τόνωση της ανταγωνιστικότητας.

Στην ίδια δήλωση, τονίζεται ότι η Ευρώπη οφείλει να αυξήσει τη διεθνή της ανταγωνιστικότητα στο πεδίο των υπηρεσιών και των προϊόντων, καθώς και σε καίριας σημασίας τομείς, όπως η ενέργεια και η ψηφιακή ενιαία αγορά.

Γίνεται επίσης έκκληση για ένα ισχυρό, βασιζόμενο σε κανόνες, πολυμερές εμπορικό σύστημα, ενώ τονίζεται ότι πρέπει να συναφθούν φιλόδοξες διμερείς εμπορικές συμφωνίες με χώρες και ομάδες χωρών εκτός της ΕΕ.

Στην εν λόγω δήλωση, οι ηγέτες της ΕΕ ζήτησαν από το Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας «να αξιολογεί σε τακτική βάση την πρόοδο που σημειώνεται όσον αφορά τα διάφορα στοιχεία» που έχουν επίπτωση στην ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Αυτό ενισχύει τον ρόλο της διαδικασίας του «τσεκάπ» ανταγωνιστικότητας.

• Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 18-19 Φεβρουαρίου 2016
• Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 18-19 Φεβρουαρίου 2016

Το Συμβούλιο εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ στις παγκόσμιες αγορές, εστιάζοντας ιδιαίτερα στο μερίδιο της αγοράς της ΕΕ στις παγκόσμιες εξαγωγικές αγορές και τα σχετικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα για την ΕΕ.

Κατά τη συζήτηση, ορισμένες αντιπροσωπίες υποστήριξαν ότι πρέπει να χρησιμοποιηθεί πλήρως και εγκαίρως όλο το φάσμα των μέσων εμπορικής πολιτικής της ΕΕ, προκειμένου να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού παγκοσμίως. Αναφέρθηκαν σχετικώς στη δύσκολη κατάσταση που επικρατεί σε ορισμένους βιομηχανικούς τομείς, όπως η χαλυβουργία.

Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα διοργανωθεί προσεχώς διάσκεψη υψηλού επιπέδου των ενδιαφερόμενων φορέων σχετικά με τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, μεταξύ των οποίων και η χαλυβουργία, με σκοπό να εξεταστεί η τρέχουσα κατάσταση και να αναζητηθούν κατάλληλες λύσεις.

Η συζήτηση έγινε με βάση έκθεση της λουξεμβουργιανής Προεδρίας. Στην έκθεση γίνεται επισκόπηση των εργασιών της λουξεμβουργιανής Προεδρίας και περιλαμβάνονται συστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο στο μέλλον η διάσταση της ανταγωνιστικότητας μπορεί να ενσωματωθεί καλύτερα σε άλλους τομείς δράσης.

• «Τσεκάπ» ανταγωνιστικότητας: έκθεση της λουξεμβουργιανής Προεδρίας
• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 30/11-1/12/2015

Οι Υπουργοί Ανταγωνιστικότητας διεξήγαγαν τις πρώτες τους συζητήσεις στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας του «τσεκάπ» ανταγωνιστικότητας. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στα εξής:

• τελευταίες τάσεις και στοιχεία της οικονομίας βάσει παρουσίασης της Επιτροπής, με έμφαση στα μικροοικονομικά θέματα
• ενσωμάτωση της διάστασης της ανταγωνιστικότητας σε άλλους τομείς δράσης, βάσει καταλόγου των κυριότερων πρωτοβουλιών της ΕΕ με πιθανές επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα

Πολλοί συμμετέχοντες υποστήριξαν ότι είναι απαραίτητο να δοθεί βοήθεια στις εταιρείες της ΕΕ για να αυξήσουν το επίπεδο της ανταγωνιστικότητάς τους και να αναπτυχθούν, με τη διαμόρφωση απλού και προβλέψιμου ρυθμιστικού περιβάλλοντος. Αυτό θα συμβάλει και στην τόνωση των επενδύσεων στην Ευρώπη.

Οι περισσότεροι συμφώνησαν ότι οι κανόνες της ΕΕ θα πρέπει να είναι αποτελεσματικότεροι και να προσφέρουν πραγματική προστιθέμενη αξία για τους καταναλωτές και τις εταιρείες.

Πολλές αντιπροσωπίες επισήμαναν ορισμένες πτυχές της εμπορικής πολιτικής που σχετίζονται με την ανταγωνιστική ικανότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών και επιχειρήσεων.

Μεταξύ των κυριότερων προκλήσεων για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας, αναφέρθηκαν οι εξής:

• η ψηφιοποίηση της ενιαίας αγοράς, της βιομηχανίας και των ΜΜΕ
• η εφαρμογή των αρχών της έξυπνης νομοθεσίας χωρίς να υποβαθμίζεται το επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και των εργαζομένων
• η στήριξη των καινοτομικών συσπειρώσεων

Η λουξεμβουργιανή Προεδρία κατήρτισε ενδεικτικό κατάλογο των εν εξελίξει και μελλοντικών πρωτοβουλιών που ενδέχεται να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα, συμπεριλαμβανομένων πρωτοβουλιών που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα άλλων συνθέσεων του Συμβουλίου. Με αυτόν τον κατάλογο, οι υπουργοί είχαν στη διάθεσή τους μια άτυπη επισκόπηση των κυριότερων φακέλων που αφορούν την ενσωμάτωση της ανταγωνιστικότητας σε άλλους τομείς δράσης.

Τα αποτελέσματα των συζητήσεων έδωσαν στην Προεδρία τη δυνατότητα να συντάξει έκθεση που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας της 30ής Νοεμβρίου.

• Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας, 1η Οκτωβρίου 2015