Sprawdzian konkurencyjności

Podczas debaty o długoterminowej strategii na rzecz zrównoważonego wzrostu unijni ministrowie wymienili poglądy o zewnętrznym wymiarze konkurencyjności UE.

Z zadowoleniem przyjęli zintegrowane podejście do zrównoważonego wzrostu, przedstawione w sprawozdaniu fińskiej prezydencji.

Ministrowie wymienili poglądy na temat wpływu konkurencji rynkowej na konkurencyjność jednolitego rynku.

Ogólnie zgodzili się co do tego, że konkurencja pozostaje jednym z zasadniczych instrumentów rynku wewnętrznego UE. Szereg delegacji uznało jednak, że należy ponownie rozważyć definicję „rynku właściwego”, w szczególności w odniesieniu do platform internetowych, które prowadzą działalność gospodarczą na skalę światową.

Rada skupiła się na wpływie europejskich sektorowych łańcuchów wartości na konkurencyjność i wzrost.

Ministrowie zwrócili uwagę na rosnące znaczenie usług rynkowych w globalnym łańcuchu wartości.

Rada dyskutowała o przyszłym zarządzaniu jednolitym rynkiem.

Podczas debaty Komisja Europejska przedstawiła niedawno przyjęty komunikat na ten temat.

• Rada ds. Konkurencyjności (29 listopada 2018)
• Jednolity rynek: największy atut Europy w zmieniającym się świecie (Komisja Europejska)

Rada oceniła wagę konwergencji regionalnej jako czynnika ogólnego wzrostu produktywności i konkurencyjności.

Ministrowie rozmawiali o takich aspektach jak podział kosztów i korzyści ze wzrostu i integracji gospodarczej we wszystkich regionach UE.

W tym kontekście podkreślili, że konieczne jest położenie większego nacisku na innowację i cyfryzację poprzez realizowanie inwestycji infrastrukturalnych oraz podnoszenie umiejętności obywateli.

Ministrowie analizowali, jak rynek wewnętrzny konkretnie wpływa na bazę przemysłową UE pod kątem konkurencyjności i produktywności.

Zwrócili uwagę na znaczenie łańcuchów wartości w zwiększaniu konkurencyjności i długofalowej produktywności.

Zaapelowali też do Komisji Europejskiej, by dalej wskazywała inicjatywy i inwestycje dotyczące przyszłych łańcuchów wartości.

Rada przeanalizowała koszty wynikające z ograniczeń na rynkach usług.

Ograniczenia te zmniejszają produktywność sektorów wytwórczych, które korzystają z tych usług.

Usunięcie takich niepotrzebnych ograniczeń może przynieść znaczne zyski realnej gospodarce, zwłaszcza sektorowi detalicznemu.

Ministrowie zapoznali się z komunikatem Komisji Europejskiej pt. „Inwestowanie w inteligentny, innowacyjny i zrównoważony przemysł – odnowiona strategia dotycząca polityki przemysłowej UE”.

Jest on odpowiedzią na postulaty wielu państw członkowskich, by ustalić długofalowe cele polityki przemysłowej w postaci ambitnej strategii.

Komisja przedstawiła też analizę stanu i perspektyw europejskiego sektora przemysłowego w porównaniu z innymi silnymi gospodarkami świata. Zaprezentowała parametry tendencji takich jak zatrudnienie w przemyśle wytwórczym, innowacje czy poziom umiejętności cyfrowych.

• Wyniki posiedzenia Rady (30 listopada 2017)
• Komunikat o odnowionej strategii polityki przemysłowej UE (Komisja Europejska)

Komisja przedstawiła analizę jednolitego rynku z perspektywy łańcuchów wartości. Wskazała, że na znaczeniu zyskują usługi i że nie można lekceważyć oddziaływania obciążeń regulacyjnych w tym sektorze na inne sektory.

Wielu ministrów zwracało uwagę na związki między usługami i produkcją. Niektórzy zaznaczyli, że należy zwiększyć udział europejskich MŚP w globalnych łańcuchach wartości.

Poza tym wiele delegacji z zadowoleniem przyjęło zamiar Komisji, by monitorować jednolity rynek pod kątem ewolucji i transformacji łańcuchów wartości.

Ministrowie wymienili poglądy na temat inwestycji w wartości niematerialne i prawne w przedsiębiorstwach UE. To na przykład:

• umiejętności
• doświadczenie w zarządzaniu
• reputacja firmy
• oprogramowanie komputerowe
• wzory
• własność intelektualna.

Ministrowie podkreślili, że inwestycje niematerialne mają duże znaczenie dla unijnej gospodarki. Zastanawiali się nad tym, jakie zachęty i jakie kierunki polityki mogłyby przyczynić się do rozwoju tego sektora. Uznali, że aby wesprzeć takie inwestycje, należy usunąć utrudniające je przeszkody i podjąć konkretne działania z zakresu polityki. Powinny one objąć:

• odpowiednią ochronę własności intelektualnej
• ułatwianie firmom (zwłaszcza małym i średnim) dostępu do finansowania, co pozwoli im inwestować w wartości niematerialne
• wspieranie kapitału wysokiego ryzyka
• wprowadzanie zachęt podatkowych
• dodatkowe działania promujące inwestowanie w kapitał ludzki
• położenie nacisku na edukację i umiejętności
• wspieranie inwestycji w badania naukowe i rozwój.

Ministrowie rozmawiali o wpływie cyfryzacji na produktywność, zwłaszcza w sektorze usług.

Wskazali, jak zwiększyć produktywność w UE, a tym samym zmniejszyć dystans wobec wydajniejszych regionów świata.

Mówili zwłaszcza o:

• potrzebie ukierunkowania inwestycji na obiecujące dziedziny, takie jak technologie informacyjno-komunikacyjne, badania i innowacje
• szybkiej cyfryzacji sektora usług
• promowaniu infrastruktury cyfrowej i połączeń sieciowych
• pogłębianiu jednolitego rynku
• proinnowacyjnej legislacji
• promowaniu szkoleń i umiejętności w dziedzinie nowych technologii
• inicjatywach wspierających MŚP i start-upy.

Rada zapoznała się też ze stanem przygotowań do utworzenia tabeli wyników konkurencyjności. Narzędzie to pozwoli Komisji i krajom UE dokładniej monitorować ewolucję konkurencyjności i podnosić jakość procesu decyzyjnego. Tabela będzie zawierała wskaźniki konkurencyjności ogólnej i wskaźniki sektorowe najistotniejsze dla sprawdzianu konkurencyjności.

W ramach sprawdzianu konkurencyjności ministrowie dyskutowali o tym, jak wspierać małe i średnie przedsiębiorstwa oraz start-upy w poszerzaniu działalności i tworzeniu miejsc pracy.

Podstawą do debaty była przygotowana przez Komisję prezentacja danych porównawczych o start-upach i czynnikach ich rozwoju.

Część delegacji wyraziła zadowolenie z faktu, że po latach regresu europejskie małe i średnie firmy rosną i znów zaczęły zatrudniać, czego dowodzi poświęcone im roczne sprawozdanie Komisji 2014/2015.

Większość delegacji była zdania, że aby pomóc firmom rozszerzać działalność, Unia może m.in.:

• ułatwić dostęp do środków finansowych
• stymulować działalność transgraniczną, dalej rozwijając rynek wewnętrzny
• kierować się ideą lepszych regulacji, by stworzyć otoczenie regulacyjne o przyszłościowym charakterze.

Ministrowie przyznali jednak, że wzorzec tworzenia miejsc pracy w małych i średnich firmach różni się zależnie od państwa i sektora.

Zeszłoroczne sprawozdanie sieci rzeczników ds. MŚP potwierdziło też, że firmy odpowiadające za ożywienie w tworzeniu miejsc pracy to przede wszystkim firmy usługowe. W myśl sprawozdania – przedstawionego Radzie 30 listopada – małe i średnie przedsiębiorstwa na ogół wychodzą z kryzysu wolno, ale konsekwentnie.

W 2014 r. ich wartość dodana wzrosła o 3,3% (w 2013 r. – o 1,6%). Wzrosła także ich liczba – do 22,3 mln (+3,6% w porównaniu z 2008 r.).

Po raz pierwszy od 6 lat wzrosło zatrudnienie w małych i średnich przedsiębiorstwach (+1,2%).

Pozytywne tendencje w działalności MŚP są odzwierciedleniem poprawiającego się otoczenia makroekonomicznego i biznesowego. Jednak wychodzenie z kryzysu następuje w różnym tempie.

Zdecydowana większość państw członkowskich odnotowała ożywienie działalności MŚP w 2014 r. Jednak w państwach najbardziej dotkniętych kryzysem jeszcze ono nie nastąpiło.

• Roczne sprawozdanie 2014/2015 na temat europejskich małych i średnich przedsiębiorstw (Komisja Europejska)
• Rada ds. Konkurencyjności (29 lutego 2016)

Na szczycie Rady Europejskiej przywódcy UE przyjęli deklarację w sprawie konkurencyjności, w której zwrócili uwagę, że konkurencyjność ma duży wpływ na wzrost i tworzenie miejsc pracy oraz że należy w pełni wykorzystać potencjał rynku wewnętrznego. Zaapelowali do instytucji i państw UE o lepsze regulacje i uchylenie zbędnych unijnych przepisów, by zwiększyć konkurencyjność.

Deklaracja stwierdza, że Europa musi podnieść międzynarodową konkurencyjność swoich usług, produktów i kluczowych dziedzin, np. energetyki i jednolitego rynku cyfrowego.

Apeluje o silny, wielostronny, uregulowany system handlowy oparty na prawie i utrzymuje, że należy zawrzeć ambitne dwustronne umowy handlowe z krajami i blokami pozaunijnymi.

W deklaracji przywódcy zobowiązali Radę ds. Konkurencyjności, by „regularnie oceniała postępy w zakresie różnych elementów” mających wpływ na unijną konkurencyjność. Tym samym wzrosła rola sprawdzianu konkurencyjności.

• Konkluzje Rady Europejskiej (18–19 lutego 2016)
• Rada Europejska (18–19 lutego 2016)

Rada badała związek między integracją rynku wewnętrznego a konkurencyjnością UE na światowych rynkach. Skupiła się zwłaszcza na udziale Unii w globalnych rynkach eksportu oraz na związanej z tym przewadze konkurencyjnej.

Kilka delegacji opowiedziało się za tym, by w pełni i w porę używać instrumentów unijnej polityki handlowej w celu zapewnienia równości szans. Wspomniano przy tym o trudnej sytuacji w niektórych sektorach przemysłowych, np. w stalownictwie.

Komisja zapowiedziała, że w najbliższej przyszłości zorganizuje konferencję wysokiego szczebla w sprawie sektorów energochłonnych, w tym stalowego. Konferencja pozwoli przeanalizować bieżącą sytuację i rozważyć odpowiednie rozwiązania.

Podstawą do debaty było sprawozdanie prezydencji luksemburskiej. Zreferowała ona w nim prace za swojej kadencji i zaleciła, jak w przyszłości skuteczniej uwzględniać konkurencyjność w innych dziedzinach polityki.

• Sprawdzian konkurencyjności: sprawozdanie prezydencji luksemburskiej
• Rada ds. Konkurencyjności (30 listopada – 1 grudnia 2015)

Ministrowie ds. konkurencyjności odbyli pierwszą dyskusję w ramach nowo ustanowionego sprawdzianu konkurencyjności. Skupili się na:

• najnowszych danych i tendencjach mikroekonomicznych zaprezentowanych przez Komisję
• uwzględnianiu konkurencyjności w innych dziedzinach polityki na podstawie listy ważnych unijnych inicjatyw mogących mieć wpływ na konkurencyjność.

Wielu uczestników było zdania, że należy pomóc unijnym firmom zwiększać konkurencyjność i poszerzać działalność. W tym celu należy zadbać o proste i przewidywalne regulacje. Pomogłoby to też pobudzać inwestycje w Europie.

Panowała zgoda, że unijne przepisy powinny być skuteczniejsze i przynosić faktyczną wartość dodaną konsumentom i firmom.

Wielu delegatów zwracało uwagę na związek polityki handlowej z potencjałem konkurencyjnym europejskich branż i przedsiębiorstw.

Wśród najważniejszych wyzwań, od których zależy konkurencyjność, wymieniono:

• cyfryzację jednolitego rynku, przemysłu i MŚP
• stosowanie inteligentnych regulacji bez obniżania ochrony konsumentów i pracowników
• wsparcie dla innowacyjnych klastrów.

Prezydencja luksemburska opracowała orientacyjną, niewyczerpującą listę bieżących i przyszłych inicjatyw, które mogą mieć znaczny wpływ na konkurencyjność (w tym inicjatyw podlegających innym składom Rady). Tym samym nieformalnie wskazała ministrom kluczowe akty, w których należałoby uwzględnić konkurencyjność.

Na podstawie wyników debaty prezydencja przygotowała sprawozdanie, które 30 listopada przedłożyła Radzie ds. Konkurencyjności.