Απόσπαση εργαζομένων

Τι είναι οι αποσπασμένοι εργαζόμενοι;

Ως «αποσπασμένος εργαζόμενος» νοείται ο εργαζόμενος που έχει σταλεί προσωρινά από τον εργοδότη του να παράσχει υπηρεσία σε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο στο οποίο εργάζεται συνήθως.

Μετά το πέρας της απόσπασης, ο εργαζόμενος επιστρέφει στη χώρα της ΕΕ από την οποία αποσπάστηκε.

Η απόσπαση εργαζομένων βασίζεται στην αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας υπηρεσιών εντός της ΕΕ, η οποία αποτελεί μία από τις τέσσερις ελευθερίες της ενιαίας αγοράς.

Κύριοι τομείς δραστηριοποίησης των αποσπασμένων εργαζομένων

Κατασκευαστικός τομέας

Μεταποιητικός τομέας

Μεταφορές (οδικές/εμπορευματικές)

Αποθήκευση προϊόντων

Χρηματοπιστωτικές, επαγγελματικές, επιστημονικές και διοικητικές υπηρεσίες

Ανθρώπινη υγεία και κοινωνική μέριμνα

Κανόνες της ΕΕ για την απόσπαση των εργαζομένων

Η ΕΕ έχει θεσπίσει κανόνες για να διασφαλίσει την προστασία των δικαιωμάτων και των συνθηκών εργασίας των αποσπασμένων εργαζομένων σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς και την ύπαρξη ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ των εταιρειών από τις οποίες αποσπώνται οι εργαζόμενοι και των εταιρειών που τους υποδέχονται, διατηρώντας παράλληλα την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας υπηρεσιών.

Συνθήκες εργασίας

Για τους αποσπασμένους εργαζομένους θα ισχύουν οι όροι και οι συνθήκες απασχόλησης της χώρας στην οποία αυτοί είναι ευνοϊκότεροι.

Αυτό σημαίνει ότι οι αποσπασμένοι εργαζόμενοι θα υπόκεινται στους κανόνες της χώρας υποδοχής τους εάν αυτοί είναι πιο ευνοϊκοί από εκείνους της χώρας καταγωγής τους. Στην περίπτωση αυτήν, ο εργοδότης τους πρέπει να συμμορφώνεται με τους βασικούς κανόνες της χώρας υποδοχής όσον αφορά την προστασία των εργαζομένων και τους όρους απασχόλησης, οι οποίοι σχετίζονται, για παράδειγμα, με:

την αμοιβή
τις μέγιστες περιόδους εργασίας
την ελάχιστη διάρκεια ετήσιας άδειας μετ’ αποδοχών
την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών
το επίδομα ταξιδιού

Εάν οι όροι και οι συνθήκες είναι ευνοϊκότεροι στη χώρα καταγωγής του αποσπασμένου εργαζομένου, ο εργοδότης πρέπει να συνεχίσει να εφαρμόζει τους όρους και τις συνθήκες της χώρας καταγωγής καθ’ όλη τη διάρκεια της απόσπασης του εργαζομένου.

Δικαιώματα και υποχρεώσεις των αποσπασμένων εργαζομένων

Οι αποσπασμένοι εργαζόμενοι παραμένουν ασφαλισμένοι στη χώρα καταγωγής τους και δεν χρειάζεται να εγγραφούν στο μητρώο των αρχών κοινωνικής ασφάλισης της χώρας υποδοχής τους.

Πρέπει, ωστόσο, προτού αρχίσουν να εργάζονται στη χώρα υποδοχής, να ζητήσουν από την αρχή κοινωνικής ασφάλισης της χώρας καταγωγής τους να εκδώσει βεβαίωση (φορητό έγγραφο Α1) με την οποία να πιστοποιείται ότι οι ίδιοι είναι ασφαλισμένοι στη χώρα καταγωγής τους. Για επαγγελματικά ταξίδια και για δραστηριότητες μικρής διάρκειας (έως τρεις συνεχόμενες ημέρες εργασίας εντός περιόδου 30 ημερών) δεν ισχύει η εν λόγω υποχρέωση. Η εξαίρεση αυτή δεν ισχύει στον κατασκευαστικό τομέα.

Πρακτορεία εύρεσης προσωρινής εργασίας

Τα πρακτορεία εύρεσης προσωρινής εργασίας πρέπει να εγγυώνται στους αποσπασμένους εργαζομένους τους ίδιους όρους και τις ίδιες συνθήκες απασχόλησης με αυτούς στους οποίους υπόκεινται οι προσωρινά απασχολούμενοι που προσλαμβάνονται στο κράτος μέλος στο οποίο εκτελείται η εργασία.

Μακροχρόνια απόσπαση

Εάν ένας εργαζόμενος αποσπαστεί για περισσότερους από 12 μήνες (ή 18 μήνες σε εξαιρετικές περιπτώσεις), θα ισχύουν για αυτόν σχεδόν όλες οι πτυχές του εργατικού δικαίου της χώρας υποδοχής. Σε περίπτωση απόσπασης διάρκειας άνω των 24 μηνών, ο εργαζόμενος υπόκειται στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης του κράτους μέλους υποδοχής.

Ηλεκτρονική δήλωση για τους αποσπασμένους εργαζομένους

Για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τη νομοθεσία της ΕΕ που αποσκοπεί στη διασφάλιση της προστασίας των αποσπασμένων εργαζομένων, μπορεί να απαιτηθεί από τους εργοδότες σε μία χώρα της ΕΕ η αποστολή κοινοποίησης («δήλωσης απόσπασης») στις αρχές της χώρας υποδοχής πριν από την έναρξη της απόσπασης (ή το αργότερο κατά την έναρξη αυτής). Η εν λόγω υποχρέωση έχει θεσπιστεί σε όλες τις χώρες της ΕΕ.

Η ΕΕ επεξεργάζεται την πλήρη ψηφιοποίηση των δηλώσεων απόσπασης μέσω της δημιουργίας μιας κοινής διαδικτυακής διεπαφής, ώστε οι επιχειρήσεις να μην χρειάζεται πλέον να συμπληρώνουν διαφορετικά έντυπα για κάθε κράτος μέλος. Αυτό θα συμβάλει στην εναρμόνιση των κανόνων και στη μείωση του διοικητικού φόρτου.

Μέσω της χρήσης του τυποποιημένου ηλεκτρονικού εντύπου, οι εταιρείες μπορούν να εξοικονομήσουν περισσότερο από το 70% του χρόνου που απαιτείται για τη συμπλήρωση των δηλώσεων απόσπασης, καθώς και το 81% του συνολικού διοικητικού κόστους που σχετίζεται με την υποβολή των δηλώσεων απόσπασης, εάν όλα τα κράτη μέλη συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία.

Η ψηφιοποίηση θα ωφελήσει και τις εθνικές αρχές, καθώς θα ενισχύσει τη διαφάνεια και θα καταστήσει ευκολότερη την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τους κανόνες της ΕΕ για τους αποσπασμένους εργαζομένους.

Οι συννομοθέτες κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής στις 23 Ιουνίου 2026.

Η ηλεκτρονική δήλωση απόσπασης εργαζομένων αποτελεί επίσης βασικό ορόσημο που εκπληρώνουμε στο πλαίσιο του χάρτη πορείας «Μία Ευρώπη, μία αγορά».

Ελεύθερη κυκλοφορία: Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του όσον αφορά τη μείωση της γραφειοκρατίας για την απόσπαση εργαζομένων (δελτίο Τύπου, 22 Μαΐου 2025)