Delegowanie pracowników
UE ustanowiła przepisy gwarantujące ochronę pracowników delegowanych, a jednocześnie zachowanie swobody świadczenia usług transgranicznych.
Kim jest pracownik delegowany?
Pracownik delegowany to pracownik tymczasowo wysłany przez pracodawcę do wykonywania pracy w państwie członkowskim innym niż to, w którym pracuje na stałe.
Po zakończeniu delegowania pracownik powraca do tego państwa UE, z którego został oddelegowany.
Podstawą delegowania pracowników jest zasada swobodnego przepływu usług w UE, jedna z czterech swobód jednolitego rynku.
Główne sektory, gdzie deleguje się pracowników
Budownictwo
Produkcja
Transport (drogowy/towarowy)
Magazynowanie
Usługi finansowe, specjalistyczne, naukowe i administracyjne
Ochrona zdrowia i opieka społeczna
Przepisy UE dotyczące delegowania pracowników
UE ustanowiła przepisy, które mają chronić w całej Unii prawa i warunki pracy pracowników delegowanych oraz zapewnić firmom delegującym i przyjmującym równe warunki działania bez naruszania zasady swobodnego przepływu usług.
Warunki pracy
Do pracowników delegowanych będą miały zastosowanie korzystniejsze warunki zatrudnienia.
Oznacza to, że jeśli dla pracownika delegowanego korzystniejsze są przepisy państwa przyjmującego, to obowiązywać będą właśnie one, a nie przepisy państwa pochodzenia. W takim przypadku pracodawca musi przestrzegać podstawowych zasad państwa przyjmującego dotyczących ochrony pracowników i warunków zatrudnienia. Chodzi o takie kwestie, jak na przykład:
- wynagrodzenie
- maksymalne godziny pracy
- minimalny coroczny płatny urlop wypoczynkowy
- równe traktowanie kobiet i mężczyzn
- dofinansowanie kosztów podróży.
Jeżeli warunki są korzystniejsze w państwie pochodzenia pracownika delegowanego, pracodawca musi przez cały okres oddelegowania nadal stosować warunki obowiązujące w państwie pochodzenia.
Prawa i obowiązki pracowników delegowanych
Pracownicy delegowani pozostają ubezpieczeni w państwie pochodzenia i nie muszą rejestrować się w organach zabezpieczenia społecznego w państwie przyjmującym.
Muszą jednak przed rozpoczęciem pracy w państwie przyjmującym uzyskać z organu zabezpieczenia społecznego w swoim państwie pochodzenia zaświadczenie (formularz A1) potwierdzające, że są tam ubezpieczeni. Obowiązek ten nie ma zastosowania w przypadku podróży służbowych i krótkich zadań realizowanych w innym państwie (trwających do trzech kolejnych dni pracy w okresie 30 dni). Wyjątek ten nie ma zastosowania w sektorze budowlanym.
Agencje zatrudnienia tymczasowego
Agencje pracy tymczasowej muszą zagwarantować pracownikom delegowanym takie same warunki zatrudnienia jak te przysługujące pracownikom tymczasowym zatrudnionym w państwie członkowskim, w którym wykonywana jest praca.
Delegowanie długoterminowe
Jeżeli pracownik jest delegowany na dłużej niż 12 miesięcy (lub 18 miesięcy w określonych przypadkach), będą miały do niego zastosowanie prawie wszystkie przepisy prawa pracy państwa przyjmującego. Natomiast pracownik oddelegowany na dłużej niż 24 miesiące zostanie objęty systemem zabezpieczenia społecznego w przyjmującym państwie członkowskim.
Elektroniczne zgłaszanie pracowników delegowanych
Aby zapewnić zgodność z przepisami UE o ochronie pracowników delegowanych, pracodawcy w jednym państwie UE mogą być zobowiązani do przesłania powiadomienia (tzw. „zgłoszenia delegowania”) organom w państwie przyjmującym. Powinni to zrobić przed początkiem oddelegowania (lub najpóźniej w momencie jego rozpoczęcia). Taki obowiązek wprowadziły wszystkie państwa UE.
UE pracuje nad pełną cyfryzacją zgłoszeń delegowania. Ma powstać wspólny interfejs internetowy, tak aby przedsiębiorstwa nie musiały już wypełniać różnych formularzy dla każdego państwa członkowskiego. Pomoże to zharmonizować przepisy i zmniejszyć obciążenie administracyjne.
Dzięki korzystaniu ze standardowego formularza elektronicznego firmy mogłyby zaoszczędzić ponad 70% czasu potrzebnego na wypełnienie zgłoszeń delegowania oraz 81% ogólnych kosztów administracyjnych związanych z ich składaniem. Będzie to możliwe, jeżeli wszystkie państwa członkowskie przyłączą się do inicjatywy.
Byłoby to pomocne także dla organów krajowych: poprawiłaby się przejrzystość, łatwiej byłoby też monitorować zgodność z przepisami UE dotyczącymi pracowników delegowanych.
23 czerwca 2026 r. współprawodawcy osiągnęli porozumienie w sprawie wniosku Komisji.
Elektroniczne zgłaszanie delegowania pracowników jest też jednym z kluczowych rezultatów planu działania „Jedna Europa, jeden rynek”.
Ostatnia aktualizacja: 24 czerwca 2026