Πρόγραμμα στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων

Στόχος του προγράμματος στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων (ΠΣΔΜ-SRSP) της ΕΕ είναι να βοηθά τα κράτη μέλη να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν θεσμικές, διοικητικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και να χρησιμοποιούν αποδοτικότερα και αποτελεσματικότερα τα ενωσιακά κονδύλια που διατίθενται για τους σκοπούς αυτούς.

Το πρόγραμμα έχει διάρκεια από το 2017 έως το 2020 και διαθέτει προϋπολογισμό 142,8 εκατ. ευρώ.

Συμπληρώνει τα υφιστάμενα προγράμματα και τους πόρους της ΕΕ που προορίζονται για την ανάπτυξη ικανοτήτων και την παροχή τεχνικής βοήθειας. Η προστιθέμενη αξία του συνίσταται στην παροχή βοήθειας, συμβουλών και εμπειρογνωσίας επιτόπου, δηλαδή στις εθνικές αρχές των αιτούντων κρατών μελών, καθ’ όλη τη μεταρρυθμιστική διαδικασία ή στις επιμέρους φάσεις της.

Η πρόταση για το πρόγραμμα βασίστηκε στη θετική εμπειρία από την τεχνική βοήθεια που προσέφερε η ΕΕ στην Ελλάδα και την Κύπρο στο πλαίσιο της εφαρμογής των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής των δύο χωρών. Χάρη στο πρόγραμμα, η εμπειρογνωσία αυτή θα είναι διαθέσιμη για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Χρονολόγιο

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε την πρόταση κανονισμού για τη θέσπιση του προγράμματος στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων τον Νοέμβριο του 2015 στο πλαίσιο της δέσμης εγγράφων για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2016. Το Συμβούλιο κατέληξε σε συμφωνία επί του προγράμματος με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 8 Φεβρουαρίου 2017. Το Συμβούλιο ενέκρινε την πρόταση στις 11 Μαΐου 2017, μετά από την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 27 Απριλίου 2017.

Τον Δεκέμβριο του 2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση να αυξηθεί το χρηματοδοτικό κονδύλιο του προγράμματος στήριξης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων κατά 80 εκατ. ευρώ και προσαρμόζει τον γενικό του στόχο. Το Συμβούλιο κατέληξε σε συμφωνία επί του προγράμματος με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 11 Ιουλίου 2018.

• Κανονισμός για τη θέσπιση του προγράμματος στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, 17 Μαΐου 2017
• Πρόταση κανονισμού σχετικά με το πρόγραμμα στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων – τελικό συμβιβαστικό κείμενο, 8 Φεβρουαρίου 2017
• Πρόταση κανονισμού σχετικά με το πρόγραμμα στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την περίοδο 2017-2020
• Πρόταση να αυξηθεί το χρηματοδοτικό κονδύλιο του προγράμματος στήριξης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, 11 Δεκεμβρίου 2017

Σημαντικότερα σημεία

Νομικό πλαίσιο

Ο κανονισμός εκδόθηκε από το Συμβούλιο της ΕΕ από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία). Το Συμβούλιο αποφάσισε για την πρόταση με ειδική πλειοψηφία.

Στο Συμβούλιο, η πρόταση εξετάστηκε από την Ομάδα Συμβούλων για Δημοσιονομικά Θέματα.

Με την έγκριση της πρότασης, χρειάστηκε να τροποποιηθεί ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 περί καθορισμού κοινών διατάξεων για όλα τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία - κανονισμός περί κοινών διατάξεων (ΚΚΔ) - καθώς και ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 σχετικά με το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ).

Στόχοι και επιδιώξεις

Κύριος στόχος του προγράμματος είναι να βοηθά τις χώρες να εφαρμόζουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα πρέπει να συμβάλουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της παραγωγικότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης, στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στην τόνωση των επενδύσεων, ιδίως στο πλαίσιο των διαδικασιών οικονομικής διακυβέρνησης.

Το πρόγραμμα προβλέπει επίσης την παροχή βοήθειας για την αποδοτική, αποτελεσματική και διαφανή χρήση των ταμείων της Ένωσης.

Για την επίτευξη του στόχου αυτού το πρόγραμμα θα παρέχει βοήθεια στα κράτη μέλη για τη βελτίωση των διοικητικών και θεσμικών τους ικανοτήτων. Αυτό, με τη σειρά του, θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν καλύτερα το δίκαιο της ΕΕ και τις ανά χώρα συστάσεις που λαμβάνουν κάθε καλοκαίρι στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, όπως αποκαλείται το ενωσιακό σύστημα συντονισμού των οικονομικών πολιτικών. Ο συντονισμός αυτός είναι απαραίτητος για να επιτευχθεί μεγαλύτερη σύγκλιση των οικονομιών της ΕΕ και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη σε ολόκληρη την επικράτειά της.

Ποιες μεταρρυθμίσεις θα στηρίζει το πρόγραμμα

Η στήριξη θα παρέχεται στις αρχές του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους κατόπιν αίτησής του.

Η στήριξη θα είναι διαθέσιμη για μεταρρυθμίσεις που:

• εντάσσονται στο πλαίσιο της εφαρμογής τόσο των ανά χώρα συστάσεων που εκδίδονται κατά το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο όσο και άλλων μέτρων που συνδέονται με την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου
• συνδέονται με την εφαρμογή συγκεκριμένων προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής
• εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη με δική τους πρωτοβουλία και με στόχο να εξασφαλίσουν βιώσιμες επενδύσεις, ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας

Η στήριξη θα παρέχεται για τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις και τα πιο σοβαρά ζητήματα, όπως θα συμφωνούνται από το αιτούν κράτος μέλος και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το Συμβούλιο πρότεινε ορισμένες τροποποιήσεις επί του σχεδίου κανονισμού όσον αφορά το ρόλο των κρατών μελών στις διαδικασίες για την αίτηση τέτοιας στήριξης καθώς και τις ρυθμίσεις εφαρμογής και παρακολούθησης.

Προϋπολογισμός

Ο κανονισμός προβλέπει προϋπολογισμό ύψους 142,8 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό θα αφαιρεθεί από τους υφιστάμενους πόρους για τεχνική βοήθεια που διατίθενται από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ).

Το Συμβούλιο πρότεινε ότι η αφαίρεση πόρων από τα ΕΔΕΤ πρέπει να έχει χαρακτήρα εξαίρεσης και να μην προδικάζει μελλοντικές προτάσεις.

Τον Δεκέμβριο του 2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε να αυξηθεί το χρηματοδοτικό κονδύλιο του προγράμματος κατά 80 εκατ. ευρώ.