Έγκριση και εποπτεία της αγοράς των αυτοκινήτων
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκσυγχρονίζει το σύστημα με το οποίο εγκρίνεται η είσοδος στην αγορά και παρακολουθούνται οι επιδόσεις των αυτοκινήτων που κυκλοφορούν στην ΕΕ. Μετά από σοβαρές παρατυπίες που διαπιστώθηκαν σε τομείς όπως οι εκπομπές των αυτοκινήτων, η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο να βελτιώσει τους δοκιμαστικούς ελέγχους και να προσαρμοστεί στις νέες τεχνολογίες.
Οι προτεινόμενες αλλαγές θα ενισχύσουν:
- την ποιότητα των ελέγχων – βελτιώνοντας τις τεχνικές υπηρεσίες που εμπλέκονται στη διαδικασία έγκρισης της πρόσβασης των αυτοκινήτων στην αγορά
- την εποπτεία της αγοράς – δίνοντας τη δυνατότητα στα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διενεργούν τυχαίους ελέγχους σε οχήματα που διατίθενται ήδη στην αγορά προκειμένου να εντοπίζουν περιπτώσεις έλλειψης συμμόρφωσης το νωρίτερο δυνατόν·
- τη διακυβέρνηση του συστήματος έγκρισης τύπου – με τη δημιουργία φόρουμ εκπροσώπων των αρμόδιων εθνικών αρχών, οι οποίοι θα ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή
Για ποιον λόγο χρειάζεται αυτό;
Στα δέκα έτη που έχουν παρέλθει από την έκδοση της οδηγίας για την έγκριση τύπου φάνηκε, τουλάχιστον σε δύο περιπτώσεις, ότι υπάρχει ανάγκη για βελτίωση.
Πρώτον, σύμφωνα με τα συμπεράσματα μιας αξιολόγησης που πραγματοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2013 κρίθηκε αναγκαίο να θεσπιστούν μέτρα όπως συμπληρωματικές διατάξεις για την εποπτεία της αγοράς, η αποσαφήνιση των διαδικασιών ανάκλησης και διασφάλισης, και η εφαρμογή του πλαισίου έγκρισης τύπου.
Δεύτερον, σύμφωνα με τις αποκαλύψεις του 2015, ορισμένοι κατασκευαστές αυτοκινήτων χρησιμοποιούσαν παράνομα «συστήματα αναστολής» τα οποία εντόπιζαν πότε ελέγχονταν τα οχήματα και μείωναν τις ρυπογόνους εκπομπές παραπλανώντας την αξιολόγηση. Διαπιστώθηκε επίσης ότι το λογισμικό αυτό αύξανε τις εκπομπές πολύ πάνω από τα νόμιμα όρια κατά τη διάρκεια της κανονικής οδήγησης, έτσι ώστε να εξοικονομούνται καύσιμα.
Η προτεινόμενη αναθεώρηση είναι ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι τα τοξικά σωματίδια της ρύπανσης από τα αυτοκίνητα μπορούν να προκαλέσουν καρδιαγγειακές και πνευμονικές παθήσεις και να οδηγήσουν σε πρόωρο θάνατο. Οι βελτιωμένοι έλεγχοι των εκπομπών οχημάτων έχουν ως στόχο να μειώσουν αυτούς τους κινδύνους μέσω της δοκιμής οχημάτων σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης και όχι σε εργαστήρια.
Αναλυτικά
Ελάχιστος αριθμός ελέγχου αυτοκινήτων
Σύμφωνα με τις νέες υποχρεώσεις εποπτείας της αγοράς, κάθε χώρα θα πρέπει να διενεργεί έναν ελάχιστο αριθμό ελέγχων σε οχήματα ετησίως. Αυτός ο ελάχιστος αριθμός ελέγχων θα είναι 1 ανά 40 000 νέα οχήματα με κινητήρα που ταξινομήθηκαν στο κράτος μέλος το προηγούμενο έτος.
Όσον αφορά τις χώρες με χαμηλό αριθμό ταξινομήσεων αυτοκινήτων θα πρέπει να διεξάγονται τουλάχιστον 5 δοκιμές.
Τουλάχιστον το 20 % των δοκιμών θα πρέπει να αφορούν τις εκπομπές, με την επαλήθευση των δοκιμών εκπομπών υπό πραγματικές συνθήκες οδήγησης.
Πιο αξιόπιστη ανίχνευση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξουσιοδοτηθεί να διενεργεί αξιολογήσεις των διαδικασιών που έχουν τεθεί σε εφαρμογή από τις αρχές που έχουν χορηγήσει τις εγκρίσεις τύπου ΕΕ εντός πέντε ετών πριν από την αξιολόγηση. Θα εκπονεί και θα δημοσιοποιεί περίληψη των αποτελεσμάτων.
Επιπροσθέτως, η Επιτροπή θα έχει τη δυνατότητα να διενεργεί δοκιμές και επιθεωρήσεις σε οχήματα για την άμεση επαλήθευση της συμμόρφωσης και την άμεση αντιμετώπιση των παρατυπιών. Με αυτόν τον τρόπο θα ενισχυθούν η ανεξαρτησία και η ποιότητα του συστήματος έγκρισης τύπου της ΕΕ.
Η Επιτροπή θα μπορεί επίσης να επιβάλλει διοικητικά πρόστιμα ύψους έως και 30 000 ευρώ ανά μη συμμορφούμενο όχημα στους κατασκευαστές και τους εισαγωγείς.
Στα πλαίσια του Συμβουλίου
Στις 28 Νοεμβρίου 2018, οι πρέσβεις των κρατών μελών στην ΕΕ ενέκριναν συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με νέους κανόνες που αποσκοπούν στην εξασφάλιση της ομαλής μετάβασης για την έγκριση τύπου μηχανοκίνητων οχημάτων ενόψει του Brexit.
Στις 22 Μαΐου 2018, το Συμβούλιο ενέκρινε τον κανονισμό για τη μεταρρύθμιση της έγκρισης τύπου και της εποπτείας της αγοράς για τα μηχανοκίνητα οχήματα στην ΕΕ.
Η σημαντική αυτή μεταρρύθμιση εκσυγχρονίζει το ισχύον σύστημα και βελτιώνει τις δοκιμές ελέγχου για τις εκπομπές των αυτοκινήτων.
Στις 20 Δεκεμβρίου 2017, οι πρέσβεις των κρατών μελών στην ΕΕ επιβεβαίωσαν τη συμφωνία που επετεύχθη προηγουμένως μεταξύ της εσθονικής Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη μεταρρύθμιση του συστήματος της έγκρισης τύπου για τα αυτοκίνητα.
Μετά την τυπική έγκριση από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο κατά τους προσεχείς μήνες, ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
Θα εφαρμοστεί από 1ης Σεπτεμβρίου 2020.
- Έγκριση τύπου αυτοκινήτων: συμφωνία για νέους κανόνες με σκοπό την ομαλή μετάβαση εν όψει του Brexit (δελτίο Τύπου, 28/11/2018)
- Νέα έγκριση και παρακολούθηση των αυτοκινήτων: ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του τομέα από το Συμβούλιο (δελτίο Τύπου, 22/05/2018)
- Έγκριση και παρακολούθηση των αυτοκινήτων: Οι πρέσβεις στην ΕΕ εγκρίνουν συμφωνία (δελτίο Τύπου, 20/12/2017)
Στις 7 Δεκεμβρίου 2017, η Προεδρία του Συμβουλίου και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία όσον αφορά τον κανονισμό για τη μεταρρύθμιση του ισχύοντος συστήματος έγκρισης τύπου και εποπτείας της αγοράς. Οι κύριοι στόχοι είναι να επιτευχθεί υψηλό επίπεδο προτύπων ασφάλειας και περιβαλλοντικών προτύπων και να ενισχυθεί η διακυβέρνηση.
Το σχετικό σχέδιο κανονισμού υπεβλήθη από την Επιτροπή τον Ιανουάριο του 2016. Σκοπός του ήταν να αντικαταστήσει την υφιστάμενη οδηγία που χρονολογείται από το 2007.