Videoconferentie van de ministers van Onderzoek, 27 november 2020

Voornaamste resultaten

Gedachtewisseling over de nieuwe investerings­doelstellingen voor onderzoek en ontwikkeling (O&O), voorgesteld door de Europese Commissie in haar mededeling "Een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie"

De ministers hielden per videoconferentie een informele gedachte­wisseling over de ontwikkelings­doelstellingen voor onderzoek en ontwikkeling (O&O) die de Commissie in haar mededeling "Een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie" van 30 september 2020 heeft voorgesteld.

Onderzoek en innovatie zijn essentieel voor het concurrentie­vermogen en de veerkracht van onze economieën, en helpen bij de groene en digitale transitie van Europa. Ik streef naar een leidende rol van de Europese onderzoeks- en innovatie-unie in de internationale competitie voor toekomstige technologieën. Dat betekent dat we meer moeten investeren in onderzoek en ontwikkeling en dat we nationale onderzoeks- en innovatie­systemen moeten blijven hervormen. We hebben zowel kwantiteit als kwaliteit nodig in publieke en private investeringen in onderzoek en ontwikkeling om te zorgen voor ons toekomstige, duurzame, op groei gebaseerde concurrentie­vermogen en onze levenskwaliteit.

Anja Karliczek, Duitse minister van Onderwijs en Onderzoek

De ministers waren het eens dat O&O essentieel is voor het concurrentie­vermogen, de veerkracht en de groene en digitale transitie van de economie van de EU. Dat geldt des te meer in tijden van crisis, zoals de COVID-19-pandemie.

Verschillende ministers vonden dat investeringen die het Europees sociaal­economisch stelsel vernieuwen – en dus bijdragen aan duurzame groei en de inhaalslag met internationale concurrenten – voorrang verdienen. Om de totale investeringen in O&O te verhogen, zijn meer particuliere investeringen nodig.

Een aantal ministers benadrukte het belang van Europese partnerschappen en programma's en van meer synergie tussen onderzoek en hoger onderwijs.

De ministers bevestigden dat de komende jaren een investerings­doelstelling van 3% van het bbp van de EU voor O&O gehaald moet worden.

Een aantal ministers sprak bezorgdheid uit over de verschillen in investeringen in O&O op nationale niveaus, en benadrukte het belang van gezamenlijk overeengekomen investerings­doelstellingen om deze kloof te dichten. Sommige ministers vinden het echter voorbarig om over nieuwe investerings­doelstellingen te spreken, terwijl de negatieve gevolgen van de COVID-19-crisis op de nationale economieën nog onduidelijk zijn.

Achtergrond

In de mededeling van de Commissie "Een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie" van 30 september 2020 wordt een nieuwe reeks O&O-investerings­doelstellingen voorgesteld:

• een investerings­doelstelling van 3% van het bbp van de EU voor O&O bevestigen en deze aanpassen aan de nieuwe prioriteiten van de EU
• overeenstemming bereiken over een nieuw streefcijfer van 1,25% van het bbp van de EU wat overheidsinspanningen betreft, dat door de EU gecoördineerd moet worden en in 2030 bereikt
• overeenstemming bereiken om in 2030 op vrijwillige wijze 5% van de nationale O&O-middelen voor gezamenlijke programma's en Europese partnerschappen te reserveren
• de totale investeringen in O&O de komende 5 jaar met 50 % verhogen in lidstaten die achterblijven bij de gemiddelde O&O-investeringen in de EU

Voorafgaand aan de besprekingen hebben de voorbereidende instanties van de Raad de laatste hand gelegd aan een reeks conclusies van de Raad over de toekomst van de Europese Onderzoeks­ruimte. Naar verwachting zullen deze conclusies binnenkort door de Raad worden aangenomen.

• Mededeling van de Commissie over "Een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie"

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN

Diversen

a) Stand van zaken in onderzoeks- en innovatiedossiers in verband met het volgende MFK (met name Horizon Europa en het Europees Instituut voor innovatie en technologie)

In openbare zitting heeft het voorzitterschap de ministers geïnformeerd over de vorderingen tot dusver in de onderhandelingen met het Europees Parlement over met name Horizon Europa en het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT). Door de vertraging bij de definitieve goedkeuring van de overeenkomst over het meerjarig financieel kader hebben ook deze dossiers vertraging opgelopen. De trialogen worden in december voortgezet met de bedoeling om voor het eind van het jaar in ieder geval over Horizon Europa tot een politiek akkoord te komen met het Europees Parlement.

b) Open wetenschap: stand van zaken van de Europese open­wetenschaps­cloud en het beleids­platform open wetenschap

Het voorzitterschap en de Commissie hebben de ministers geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot de Europese open­wetenschaps­cloud (EOSC) en de onlangs afgeronde werkzaamheden van de adviesgroep van het beleidsplatform open wetenschap van de Commissie (OSPP). De EOSC heeft een belangrijke rol gespeeld bij de COVID-19-crisis door de toegang tot en de uitwisseling van onderzoeksgegevens via het onlangs opgerichte Europees COVID-19 dataplatform te versnellen. De diensten van de Commissie en van de EOSC werken samen aan een nieuw Europees partnerschap in het kader van Horizon Europa, dat vanaf 2021 de EOSC moet ondersteunen.

Het OSPP heeft zijn tweede mandaat – de periode mei 2018 tot en met mei 2020 – voltooid. Het OSPP heeft zich vooral gericht op een belonings- en stimuleringssysteem voor open wetenschap, burgerwetenschap en op indicatoren voor de betrokkenheid van onderzoekers.

• Open wetenschap (Europese Commissie)

c) Stand van zaken van Europese geïnstitutionaliseerde partnerschappen

De Commissie heeft de ministers kort geïnformeerd over de stand van zaken van het komende pakket wetgevings­voorstellen voor Europese geïnstitutionaliseerde partner­schappen (d.w.z. publiek-private partner­schappen, opgericht op basis van artikel 187 VWEU en publiek-publieke partner­schappen op basis van artikel 185 VWEU).

De Commissie legt de laatste hand aan de volgende 2 wetgevings­voorstellen:

• een voorstel voor een verordening van de Raad tot oprichting van negen gemeenschappelijke ondernemingen (op basis van artikel 187 VWEU) in het kader van Horizon Europa - enkel basisbesluit
• een voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad over het metrologiepartnerschap (op basis van artikel 185 VWEU)

• Europese partnerschappen in Horizon Europa (Europese Commissie)

d) Meest recent gezamenlijk wetenschappelijk advies over het verbeteren van pandemie­paraatheid en -beheer

De Commissie bracht verslag uit over het laatste wetenschappelijke advies van een groep deskundigen – waaronder de groep van wetenschappelijke hoofdadviseurs van de Europese Commissie, de Europese Groep ethiek van de exacte wetenschappen en de nieuwe technologieën, en de speciaal adviseur van de voorzitter van de Commissie professor Peter Piot) over pandemie­paraatheid en -beheer. Het advies bevat een reeks aanbevelingen, gericht op:

• het voorkomen van en inspelen op opkomende pandemieën
• het verbeteren van de coördinatie tussen de lidstaten en op internationaal niveau
• het versterken van de systemen voor paraatheid en crisisbeheer
• het eerbiedigen van de grondrechten en versterken van de sociale rechtvaardigheid
• het vinden van solidaire en duurzame levenswijzen

• Coronavirus: adviseurs brengen gezamenlijk advies uit over pandemieparaatheid en -beheer (Europese Commissie, 11 november 2020)

e) Werkprogramma aantredende voorzitterschap

Het aantredende Portugese voorzitterschap van de Raad heeft zijn prioriteiten op het gebied van onderzoek en innovatie voor de eerste helft van 2021 gepresenteerd. De focus ligt op 2 zaken: het voorbereiden van een veerkrachtig herstel door een vernieuwde Europese onderzoeksruimte, en het voortouw nemen op het gebied van groene en digitale transformatie op basis van O&O.