Biodiversiteit
De biodiversiteit neemt met een alarmerend tempo af. De EU-landen zetten zich in om de natuur en haar biologische diversiteit te behouden en herstellen.
EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030
De EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030, die de Europese Commissie in mei 2020 presenteerde, is een belangrijk onderdeel van de Europese Green Deal.
De Raad heeft conclusies aangenomen over de strategie, waarin de lidstaten aangeven de doelstellingen ervan te steunen. Er wordt in benadrukt dat de inspanningen moeten worden opgevoerd om de directe en indirecte oorzaken van het biodiversiteitsverlies en een tanende natuur aan te pakken. Biodiversiteitsdoelstellingen moeten dringend een integraal onderdeel gaan uitmaken van de biodiversiteitsdoelstellingen in andere sectoren, zoals land- en bosbouw en visserij, en EU‑maatregelen op dit gebied moeten in samenhang met elkaar worden uitgevoerd.
De ministers riepen op een groot deel van de 30% van de EU-begroting en de NextGenerationEU-uitgaven die voor klimaatactie bestemd zijn, te investeren in biodiversiteit en op de natuur gebaseerde oplossingen om biodiversiteit te promoten.
De van boer tot bord-strategie en de EU‑diversiteitsstrategieën, die in 2020 samen door de Commissie werden gepresenteerd, hebben meerdere doelstellingen gemeen: onder meer het terugdringen van pesticiden en meststoffen, het herstel van landbouwgrond, en waterbeheer.
Natuurherstelwet
De natuurherstelwet van de EU moet de biodiversiteit en ecosystemen herstellen, in lijn met de doelstellingen van de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030. Doel is herstelmaatregelen in te voeren die in 2030 ten minste 20% van de land- en 20% van de zeegebieden van de EU moeten bestrijken, en alle ecosystemen die in 2050 moeten zijn hersteld.
Het gaat om regels die voor het eerst specifiek gericht zijn op het herstel van de natuur in de EU-lidstaten, met bindende streefcijfers op EU-niveau voor herstelmaatregelen voor:
- aangetaste land- en zeehabitats
- bestuivers
- landbouwecosystemen
- stedelijke ecosystemen
- rivieren en overstromingsgebieden
- bossen
De Raad bereikte in juni 2023 overeenstemming over zijn standpunt (algemene oriëntatie) voor de natuurherstelwet. Na onderhandelingen in de "trialogen" werd in november 2023 overeenstemming bereikt met het Europees Parlement.
In juni 2024 werd de natuurherstelwet aangenomen door de Raad.
Natuurherstel
Ander EU-beleid om de biodiversiteit te beschermen
De inspanningen van de EU om het verlies aan biodiversiteit en ecosystemen een halt toe te roepen, zijn gebaseerd op wetgeving, waaronder de:
- vogelrichtlijn en habitatrichtlijn
- kaderrichtlijn water
- kaderrichtlijn mariene strategie
Wetgeving op gebieden als vervuiling, invasieve uitheemse soorten en klimaatverandering draagt ook bij tot het behoud van biodiversiteit doordat hiermee de oorzaken van biodiversiteitsverlies worden aangepakt.
Om acties ter plaatse ter bescherming en herstel van de natuur te financieren, is de EU begonnen met het LIFE-programma. Dit programma werd in 1992 opgezet en is het enige financieringsprogramma van de EU dat volledig op het milieu en het klimaat is gericht. Sinds de oprichting van LIFE heeft het meer dan 5 000 projecten medegefinancierd.
Natuurbescherming
Waarom salamanders zo belangrijk zijn
De kleinste wezens, zelfs nog kleiner dan een salamander, dragen een enorme verantwoordelijkheid voor het in stand houden van het fascinerende web van leven.
Door middel van de habitatrichtlijn beschermt de EU salamanders en honderden andere diersoorten, alsook plantensoorten en natuurgebieden. De EU heeft geholpen habitats en de levende soorten die daarin leven in allerlei landen – van Finland tot Malta en van Roemenië tot Portugal – te beschermen.
Mondiale streefcijfers voor biodiversiteit
De EU speelt een actieve rol op internationaal niveau en draagt op die manier bij aan de naleving van de mondiale afspraken op het gebied van bescherming van de natuur en biodiversiteit die zijn vastgelegd in multilaterale verdragen zoals het Biodiversiteitsverdrag en de Cites (Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten).
In oktober 2024 nam de Raad conclusies aan die gediend hebben als algemene onderhandelingspositie van de EU tijdens de 16e VN-biodiversiteitsconferentie (COP16) van oktober-november 2024 in Colombia. In februari 2025 vond in Italië een follow-up van de conferentie plaats, waar landen overeenstemming bereikten over financiering en monitoringmaatregelen voor de mondiale biodiversiteitsdoelstellingen.
Waarom is biodiversiteit belangrijk?
Biodiversiteit is de ruggengraat van het leven. Biodiversiteit is niet alleen essentieel voor het milieu en de bescherming van het klimaat, maar ook voor de mens.
Hierdoor wordt de mens namelijk van voedsel, vers water en schone lucht voorzien. Ook speelt biodiversiteit een belangrijke rol bij het in evenwicht houden van de natuur. Biodiversiteit helpt bovendien de klimaatverandering tegen te gaan en voorkomt de verspreiding van besmettelijke ziekten.
Volgens het World Economic Forum is bijna de helft van het mondiale bbp (ongeveer € 40 biljoen) afhankelijk van de natuurlijke omgeving en haar hulpbronnen. De grootste economische sectoren (bouw, landbouw en de levensmiddelen- en drankenindustrie) zijn allemaal sterk afhankelijk van de natuur en zijn samen goed voor bijna € 7,3 biljoen in de wereldeconomie.
Menselijke activiteiten die vervuilend zijn en veranderingen in habitats en klimaatverandering teweegbrengen, zetten soorten en ecosystemen onder druk. Volgens wetenschappers worden momenteel wereldwijd ongeveer een miljoen soorten planten, insecten, vogels en zoogdieren met uitsterven bedreigd.
Zie ook
Laatst bijgewerkt: 12 maart 2025