Geoblocking: e-handel in de EU ontsluiten
Geoblocking is een discriminerende praktijk waarbij wordt verhinderd dat onlineklanten toegang hebben tot (de aankoop van) producten of diensten op een website in een andere lidstaat. Om deze belemmering weg te nemen werkt de EU aan een verordening inzake geoblocking.
De Raad heeft op 27 februari 2018 de verordening aangenomen om een einde te maken aan ongerechtvaardigde geoblocking in de interne markt.
"Door het verbod op geoblocking krijgen consumenten een bredere keuze en betere aanbiedingen, en bedrijven meer ondernemingskansen", aldus Liljana Pavlova, Minister voor het Bulgaarse voorzitterschap van de Raad van de EU.
Met de verordening komt een einde aan discriminatie op grond van:
- de nationaliteit van de klanten
- de verblijfplaats
- de vestigingsplaats
Het verbod op geoblocking is een belangrijk onderdeel van de strategie voor een digitale interne markt.
Zodra de verordening inzake geoblocking in werking treedt, zal zij zich voegen bij andere mijlpalen in de verwezenlijking van die markt, zoals het einde van roamingtarieven voor mobiele telefoons en de totstandbrenging van grensoverschrijdende portabiliteit van onlineabonnementen.
Geo-blocking in the EU (Infographic)
Waarom is een verbod nodig?
Momenteel koopt slechts 15% van de Europeanen producten van in een ander land gevestigde onlinewinkels. Een van de redenen daarvoor is met name de geoblocking-praktijk.
De verordening inzake geoblocking zal die beperkingen opheffen en e-handel ontsluiten ten behoeve van zowel consumenten als bedrijven.
De verordening zal ook voorkomen dat consumenten en bedrijven bij de aankoop van producten en diensten in een ander EU-land gediscrimineerd worden wat betreft toegang tot prijzen en verkoops- of betalingsvoorwaarden.
Het einde van ongerechtvaardigde geoblocking zal de keuze voor burgers die online winkelen aanzienlijk vergroten, en een sterke impuls geven aan e-commerce. De consumenten zullen op zoek kunnen gaan naar de beste koopjes binnen de interne markt. Kadri Simson, Minister van Economische Zaken en Infrastructuur van Estland
Details
Gelijke toegang tot goederen en diensten
Volgens de nieuwe regels zullen handelaren in 3 gevallen niet tussen klanten kunnen discrimineren met betrekking tot de algemene voorwaarden, inclusief de prijzen:
- voor goederen die worden geleverd in een lidstaat waarnaar de handelaar levering aanbiedt of die worden opgehaald op een met de klant overeengekomen locatie
- voor langs elektronische weg verstrekte diensten zoals clouddiensten, gegevensopslag en hosting van websites
- voor diensten als hotelovernachtingen en autoverhuur, die de klant afneemt in het land waar de handelaar actief is
Betalingstransacties
Ongerechtvaardigde discriminatie van klanten wat betreft betaalmiddelen zal worden verboden.
Handelaren mogen derhalve geen verschillende betalingsvoorwaarden toepassen op basis van nationaliteit, verblijfplaats of plaats van vestiging van de klant.
Toegang tot websites voor e-handel
Handelaren mogen de toegang voor klanten tot hun online-interface niet blokkeren of beperken op basis van nationaliteit of verblijfplaats.
Wanneer handelaren de toegang van klanten blokkeren of beperken, of wanneer zij klanten naar een andere versie van de interface doorgeleiden, zullen zij daarbij een duidelijke toelichting moeten geven.
Passieve verkoop
De nieuwe verordening zal in de regel voorrang krijgen in geval van een conflict met het mededingingsrecht. Aan het recht van leveranciers om beperkingen te stellen aan actieve verkoop, wordt echter niet geraakt.
Het mededingingsrecht van de EU maakt een onderscheid tussen passieve verkoop (wanneer een verkoop plaatsvindt in reactie op spontane bestellingen) en actieve verkoop (wanneer detailhandelaren actief op zoek gaan naar klanten).
Beperkingen op passieve verkoop worden over het algemeen beschouwd als een inbreuk op de mededingingswetgeving, terwijl beperkingen op actieve verkoop een gebruikelijke praktijk vormen die voortvloeit uit de commerciële vrijheid.
Uitzonderingen
Diensten in verband met auteursrechtelijk beschermde inhoud of werken in immateriële vorm - zoals diensten voor het streamen van muziek en e-boeken - zullen van het toepassingsgebied van de verordening worden uitgesloten. Dit zal echter door de Europese Commissie worden beoordeeld.
Ook andere diensten zoals financiële en audiovisuele diensten, diensten in verband met vervoer en gezondheidszorg, of maatschappelijke diensten, vallen buiten het toepassingsgebied van de verordening.
In tegenstelling tot prijsdiscriminatie zal prijsdifferentiatie niet worden verboden. Het zal handelaars derhalve vrij staan verschillende algemene voorwaarden, inclusief prijzen, te hanteren en hun activiteiten op bepaalde groepen klanten in specifieke gebieden te richten.
Voorts zullen handelaars niet worden verplicht goederen te leveren aan klanten buiten de lidstaat waar zij levering aanbieden.
De doelstelling: een echte interne markt
Achtergrond
In mei 2016 deed de Europese Commissie een voorstel inzake geoblocking. Het voorstel ging gepaard met aanvullende wetgevingsvoorstellen betreffende grensoverschrijdende pakketbezorgdiensten en een evaluatie van de verordening betreffende samenwerking met betrekking tot consumentenbescherming. Doel van deze initiatieven is stappen te zetten naar de integratie van een echte interne markt.
Op 22 en 23 juni 2017 drong de Europese Raad aan op de uitvoering van de strategie voor een digitale interne markt "in al haar onderdelen". De EU-leiders merkten op dat dit de Europese Unie ertoe in staat zou stellen de uitdagingen aan te kunnen en de kansen te benutten die voortvloeien uit de "vierde industriële revolutie".
Inwerkingtreding
De Raad heeft na het definitieve akkoord van november 2017 de verordening inzake geoblocking in februari 2018 goedgekeurd. De verordening zal worden bekendgemaakt in het Publicatieblad van de EU.
De verordening wordt 9 maanden na de bekendmaking van toepassing.
Herzieningsclausule
Twee jaar na de inwerkingtreding van de nieuwe regels zal de Commissie een eerste evaluatie uitvoeren van de gevolgen ervan voor de interne markt.
Dan zal ook worden bekeken of de nieuwe regels kunnen worden toegepast op bepaalde elektronische diensten die auteursrechtelijk beschermde inhoud aanbieden, zoals downloadbare muziek, e-boeken, software en onlinegames.