Geoblokada: uwolnić e-handel w UE

Geoblokada to dyskryminująca praktyka, która uniemożliwia klientom internetowym dostęp do produktów i usług oraz ich zakup poprzez stronę znajdującą się w innym państwie członkowskim. Aby barierę tę usunąć, UE wprowadza rozporządzenie o geoblokadzie.

27 lutego 2018 r. Rada przyjęła rozporządzenie zakazujące nieuzasadnionej geoblokady na rynku wewnętrznym.

„Koniec geoblokady to szerszy wybór, a zatem korzystniejsze transakcje dla konsumentów i większe możliwości dla firm” – powiedziała Liljana Pawłowa, minister reprezentująca prezydencję bułgarską.

Rozporządzenie wyeliminuje dyskryminację opartą na:

• obywatelstwie klienta
• miejscu zamieszkania
• miejscu prowadzenia działalności.

Zakaz geoblokady to ważny element strategii jednolitego rynku cyfrowego.

Wejście w życie rozporządzenia o geoblokadzie będzie kolejnym istotnym osiągnięciem, porównywalnym ze zniesieniem opłat roamingowych czy umożliwieniem transgranicznego przenoszenia subskrypcji internetowych.

• Geoblokada: Rada przyjmuje rozporządzenie przeciw barierom w e-handlu (komunikat prasowy z 27 lutego 2018)
• Jednolity rynek cyfrowy dla Europy (podsumowanie informacyjne)

Skąd zmiany?

Dziś tylko 15% Europejczyków robi zakupy w sklepach internetowych znajdujących się w innym państwie UE. Jednym z powodów jest właśnie geoblokada.

Nowe rozporządzenie usunie takie ograniczenia i uwolni e-handel, z pożytkiem zarówno dla konsumentów, jak i dla firm.

Zapobiegnie też dyskryminowaniu konsumentów i firm chcących kupić produkty i usługi w innym państwie UE. Dyskryminacja taka może dotyczyć cen, sprzedaży i warunków płatności.

Koniec nieuzasadnionej geoblokady wyraźnie poszerzy ofertę dla kupujących w internecie i znacznie pobudzi e-handel. Konsumenci będą mogli szukać najlepszych ofert na rynku wewnętrznym. Kadri Simson, estońska minister gospodarki i infrastruktury

W szczegółach

Równy dostęp do towarów i usług

W myśl nowych przepisów sprzedający nie będą mogli proponować klientom dyskryminacyjnych warunków (w tym cen) w 3 przypadkach:

• towary doręczane do państwa członkowskiego, do którego sprzedający oferują dostawę, lub odbierane przez klienta w uzgodnionym miejscu
• usługi dostarczane elektronicznie, np. usługi w chmurze, usługi hurtowni danych i web hosting
• usługi, z których klienci korzystają w kraju prowadzenia działalności przez sprzedającego, np. usługi hotelowe czy wynajem samochodów.

Płatność

Zabroniona będzie nieuzasadniona dyskryminacja klientów ze względu na metodę płatności.

Sprzedający nie będą więc mogli narzucać klientom różnych warunków płatności zależnie od obywatelstwa, miejsca zamieszkania lub miejsca prowadzenia działalności.

Dostęp do stron e-handlu

Sprzedający nie będą mogli blokować ani ograniczać klientom dostępu do interfejsów internetowych z powodu obywatelstwa lub miejsca zamieszkania.

Jeżeli blokują lub ograniczają dostęp bądź przekierowują na inną wersję interfejsu, będą musieli podać wyjaśnienie.

Sprzedaż bierna

W przypadku kolizji z prawem konkurencji zasadniczo nowe rozporządzenie będzie miało pierwszeństwo. Ale nie zostanie naruszone prawo dostawców do nakładania ograniczeń w sprzedaży aktywnej.

Unijne prawo konkurencji rozróżnia sprzedaż pasywną (w odpowiedzi na spontaniczne zamówienie) i sprzedaż aktywną (sprzedający aktywnie zabiega o klientów).

Ograniczenia sprzedaży pasywnej są generalnie uznawane za naruszenie prawa konkurencji, podczas gdy ograniczenia sprzedaży aktywnej są powszechną praktyką wynikającą z wolności gospodarczej.

Wyjątki

Usługi związane z treściami chronionymi prawem autorskim lub utworami w formie niematerialnej (np. strumieniowa transmisja muzyki czy e-booki) będą wyłączone z zakresu rozporządzenia. Do tej kwestii Komisja Europejska jednak powróci.

Wyłączone będą też inne usługi, np. finansowe, audiowizualne, transportowe, zdrowotne i społeczne.

W przeciwieństwie do dyskryminacji cenowej nie będzie zabronione różnicowanie cen. Sprzedający będą więc mogli oferować różne warunki (w tym ceny) konkretnym grupom klientów na konkretnym terytorium.

Sprzedający nie będą też musieli dostarczać klientom towarów poza obszar państw członkowskich, do których oferują dostawę.

Cel: prawdziwie jednolity rynek

Kontekst

Komisja Europejska przedstawiła projekt legislacyjny w sprawie geoblokady w maju 2016 r. Towarzyszyły mu dodatkowe projekty dotyczące transgranicznych usług doręczania paczek oraz nowelizacji rozporządzenia o współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Miały one przyspieszyć tworzenie prawdziwie jednolitego rynku.

22–23 czerwca 2017 r. Rada Europejska nakazała wdrożyć „wszystkie elementy” strategii jednolitego rynku cyfrowego. Przywódcy uznali, że dzięki temu Unia Europejska będzie mogła stawić czoła wyzwaniom 4. rewolucji przemysłowej i wykorzystać szanse, które ona ze sobą niesie.

• Proponowane rozporządzenie o geoblokadzie (Komisja Europejska)
• Konkluzje Rady Europejskiej (22–23 czerwca 2017)

Wejście w życie

Rozporządzenie o geoblokadzie Rada przyjęła w lutym 2018 r. po ostatecznym porozumieniu z listopada 2017 r. Rozporządzenie trafi do Dziennika Urzędowego UE.

Wejdzie w życie 9 miesięcy po publikacji.

Klauzula przeglądowa

Dwa lata po wejściu w życie nowych przepisów Komisja po raz pierwszy oceni ich wpływ na rynek wewnętrzny.

Oceni też, czy nie zastosować ich również do niektórych elektronicznych usług oferowania treści objętych prawem autorskim, takich jak muzyka, e-booki, oprogramowanie i gry internetowe.