Czym jest pranie pieniędzy?
Pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu należą do głównych zagrożeń dla gospodarki i systemu finansowego Unii oraz bezpieczeństwa jej obywateli.
20 lipca 2021 r. Komisja Europejska przedstawiła pakiet wniosków ustawodawczych mających chronić obywateli UE i unijny system finansowy przed tymi dwoma zjawiskami.
30 maja 2024 r. Rada przyjęła ten pakiet przepisów, który jeszcze bardziej wzmocni, a także rozszerzy unijne przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i walki z finansowaniem terroryzmu. Pakiet ustanawia również nowy europejski Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (AMLA), któremu nadaje rolę koordynatora, a także bezpośrednie i pośrednie uprawnienia nadzorcze.
AMLA – którego siedzibą będzie Frankfurt – zacznie działać w połowie 2025 r.
Czym jest pranie pieniędzy?
Pranie pieniędzy to sposób, w jaki przestępcy ukrywają nielegalne pochodzenie swoich zasobów.
Wykorzystują oni podziemne systemy finansowe do przetwarzania transakcji i płatności z dala od mechanizmów nadzoru.
Pranie pieniędzy w liczbach
Globalne szacunki:
między 715 mld EUR a 1,87 bln EUR światowego PKB (2%–5%) prane co roku.
W UE:
70% siatek przestępczych czynnych w UE stosuje jakąś formę prania pieniędzy do finansowania swoich działań i ukrywania zasobów
80% siatek przestępczych czynnych w UE nadużywa legalnych struktur biznesowych do działań przestępczych
między 117 a 210 mld EUR podejrzanych działań i transakcji za pomocą systemu finansowego i gospodarki UE.
Jak wygląda pranie pieniędzy?
- Gromadzenie brudnych pieniędzy
- Plasowanie: nielegalne zyski są umieszczane w legalnym systemie finansowym
- Maskowanie: poprzez przepływy lub zamianę ukrywane jest pochodzenie środków (np. fałszywe faktury, pożyczki, transfery między kontami)
- Integracja: zyski znów wpływają do gospodarki (np. poprzez inwestycje w nieruchomości, dobra luksusowe, projekty biznesowe)
Przykłady:
bankowość podziemna (sieci otrzymujące pieniądze, aby wypłacić je stronom trzecim poza nadzorem regulacyjnym)
szmuglowanie gotówki
słupy (osoby zrekrutowane do transferowania nielegalnych środków między kontami)
nadużywanie legalnych struktur biznesowych
pranie pieniędzy poprzez cenne produkty
nadużywanie kryptowalut (1,5 mld EUR: szacowana wartość transakcji w darknecie)
Źródło: Komisja Europejska, Eurojust, Europol, ONZ
Ostatnia aktualizacja: 10 lipca 2026