"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.

Więcej informacji znajdziesz na stronie o plikach cookie. Możesz tam też zmienić swoje ustawienia.

български español čeština dansk Deutsch eesti Ελληνικά English français Gaeilge hrvatski italiano latviešu lietuvių magyar Malti Nederlands polski português română slovenčina slovenščina suomi svenska
Skip to content

Prawa stażystów w UE

Rada pracuje nad nowymi przepisami, które mają poprawić warunki pracy stażystów i chronić ich przed wykorzystywaniem oraz niesprawiedliwym traktowaniem.

Stażyści w UE

W UE są obecnie ponad trzy miliony stażystów, a do 2030 r. liczba ta ma wzrosnąć o 16%.

Staż to tymczasowy okres praktyki zawodowej, który pozwala uczyć się i rozwijać umiejętności, a zarazem zdobywać doświadczenie praktyczne i zawodowe.

19 czerwca 2025 r. Rada uzgodniła stanowisko w sprawie nowych przepisów, które poprawią warunki pracy stażystów. Mają zagwarantować, że stażyści nie będą traktowani mniej korzystnie niż pracownicy w porównywalnej sytuacji. Mają też uniemożliwić pracodawcom ukrywanie stosunku pracy pod postacią fałszywych staży.

Rada i Parlament prowadzą obecnie negocjacje w sprawie ostatecznej wersji nowej dyrektywy.

W 2019 r. prawie połowa z 3,1 mln stażystów w UE odbywała staż nieodpłatnie. Z badania Komisji Europejskiej wynika, że prawdopodobnie liczba stażystów, zwłaszcza stażystów odbywających staż bez wynagrodzenia, jest niedoszacowana.

Rada zamierza wydać wytyczne w sprawie staży, w których skupi się na:

  • sprawiedliwym wynagrodzeniu
  • ochronie socjalnej
  • równym dostępie do staży dla grup w trudnej sytuacji.

8 na 10 młodych Europejczyków odbyło co najmniej jeden staż

Badanie Eurobarometru z 2023 r. przeprowadzone wśród ponad 26 000 osób w wieku 18–34 lat wykazało, że 78% osób odbyło co najmniej jeden staż. 21% z nich przebywało na stażu w innym kraju UE – to znacznie więcej niż w 2013 r., gdy zadeklarowało to 9% badanych.

76% ankietowanych stwierdziło, że w trakcie stażu zdobyło przydatne umiejętności zawodowe. Po stażu 68% badanych znalazło pracę, przy czym 39% zawarło umowę na czas określony lub na czas nieokreślony z tym samym pracodawcą, a 26% – z innym pracodawcą.

Najwyższy wskaźnik uczestnictwa w stażach jest w Niemczech (90%), a najniższy – w Szwecji (53%)

Wykres przedstawia odsetek uczestników staży w podziale na kraje UE.

Wersja tekstowa

Wykres przedstawia – w podziale na kraje UE – odsetek osób, które odbyły co najmniej jeden staż, nie odbyły żadnego stażu lub nie potrafią udzielić odpowiedzi na temat swojego uczestnictwa w stażach.

Przykładowe dane:

  • UE-27: 19% osób nie odbyło żadnego stażu, 4% nie potrafi odpowiedzieć, a 78% odbyło co najmniej jeden staż.
  • Belgia: 17% osób nie odbyło żadnego stażu, 3% nie potrafi odpowiedzieć, a 80% odbyło co najmniej jeden staż.
  • Niemcy: 7% osób nie odbyło żadnego stażu, 3% nie potrafi odpowiedzieć, a 90% odbyło co najmniej jeden staż.
  • Grecja: 26% osób nie odbyło żadnego stażu, 3% nie potrafi odpowiedzieć, a 71% odbyło co najmniej jeden staż.
  • Polska: 12% osób nie odbyło żadnego stażu, 3% nie potrafi odpowiedzieć, a 86% odbyło co najmniej jeden staż.
  • Finlandia: 34% osób nie odbyło żadnego stażu, 7% nie potrafi odpowiedzieć, a 59% odbyło co najmniej jeden staż.
  • Szwecja: 40% osób nie odbyło żadnego stażu, 7% nie potrafi odpowiedzieć, a 53% odbyło co najmniej jeden staż.

1 na 10 staży trwa ponad sześć miesięcy

W niektórych przypadkach staże mogą być wykorzystywane do obsadzenia zwykłych stanowisk. Oznacza to, że stażyści mają takie same zadania i obowiązki jak pracownik, ale nie korzystają z takiego samego wynagrodzenia lub bezpieczeństwa pracy.

W przypadku wielu staży u tego samego pracodawcy istnieje ryzyko, że stażyści są de facto pracownikami. Jednym z celów nowych przepisów jest niedopuszczanie do takich sytuacji.

Najwięcej staży u tego samego pracodawcy odnotowują Węgry (50%)

Wykres zawiera informacje na temat Europejczyków, którzy odbyli wiele staży u tego samego pracodawcy.

Wersja tekstowa

Wykres zawiera informacje na temat osób, które odbyły wiele staży u tego samego pracodawcy.

Ustalenia:

  • Najwyższy odsetek osób potwierdzających odbycie wielu staży u tego samego pracodawcy mają Węgry (50%), Czechy (46%) i Litwa (47%).
  • Najniższy odsetek staży odbywanych u tego samego pracodawcy ma Luksemburg (17%). Niski odsetek odnotowano także we Francji (26%), w Belgii (31%) i w Chorwacji (31%).
  • Słowacja miała najwięcej odpowiedzi „nie wiem” – 7%, co wskazuje na stosunkowo duży poziom niepewności wśród respondentów.
  • Najniższy odsetek odpowiedzi „nie wiem” odnotowano w Luksemburgu – 1%.

Niemal co drugi stażysta w UE nie otrzymuje wynagrodzenia

Spośród osób, które odbyły co najmniej jeden staż, 55% otrzymało wynagrodzenie. W 2013 r. odsetek ten wynosił 40%.

Najwyższy odsetek płatnych staży ma Chorwacja (78%), a najniższy – Belgia (39%)

Wykres zawiera dane o wynagrodzeniach za staż lub ich braku w podziale na kraje UE.

Wersja tekstowa

Wykres zawiera dane na temat tego, czy staże były płatne, w podziale na kraje UE. Odpowiedzi podzielono na: „tak”, „nie” i „nie wiem”.

Ustalenia:

1. Płatne staże („tak”)

  • Najwyższy odsetek płatnych staży odnotowano w Chorwacji (78%), Grecji (73%) i Słowenii (71%).
  • Najniższy odsetek miały Luksemburg (41%) i Belgia (39%).

2. Staże bez wynagrodzenia („nie”)

  • Najwyższy odsetek staży bez wynagrodzenia odnotowano w Luksemburgu (58%) i na Litwie (56%).
  • Najniższy odsetek miały Grecja (26%) i Słowenia (26%).

3. Odpowiedź „nie wiem”

  • Najwyższy odsetek odpowiedzi „nie wiem” odnotowano na Słowacji – 4%.
  • Wiele krajów, w tym Estonia, Irlandia, Grecja i Francja, miało ten sam niski odsetek odpowiedzi „nie wiem” – 1%.

Ochrona socjalna

Co czwarty stażysta w UE nie ma dostępu do ochrony socjalnej. 61% ankietowanych zgłosiło, że w trakcie stażu miało pełny lub częściowy dostęp do ochrony socjalnej, a 27% – że w ogóle nie miało dostępu do ochrony socjalnej.

69% respondentów stwierdziło, że ich warunki pracy podczas ostatniego stażu – jeśli chodzi o sprzęt, godziny pracy i traktowanie – były równoważne warunkom pracy zwykłych pracowników.

Najwyższy odsetek respondentów z dostępem do ochrony socjalnej był w Austrii (49%), a najniższy – w Belgii i na Cyprze (24%)

Wykres przedstawia dane dotyczące dostępu stażystów do ochrony socjalnej podczas stażu w podziale na kraje UE.

Wersja tekstowa

Wykres przedstawia dane dotyczące dostępu stażystów do ochrony socjalnej podczas stażu w podziale na kraje UE.

Ustalenia:

  • Pełny dostęp do ochrony socjalnej

    • Najwyższy odsetek respondentów zgłaszających dostęp do ochrony socjalnej na takim samym poziomie jak zwykli pracownicy odnotowano w Austrii (49%) i Finlandii (48%).
    • Najniższy odsetek odnotowano w Belgii (24%) i Danii (25%).
  • Częściowy dostęp do ochrony socjalnej

    • Najwyższy odsetek respondentów mających dostęp do niektórych elementów ochrony socjalnej odnotowano w Czechach (38%) i Słowenii (34%).
    • Najniższy odsetek odnotowano w Estonii (12%) i Luksemburgu (15%).
  • Brak dostępu do ochrony socjalnej

    • Najniższy odsetek respondentów zgłaszających brak dostępu do ochrony socjalnej odnotowano w Finlandii (7%) i Szwecji (9%).
    • Najwyższy odsetek odnotowano w Belgii (36%) i na Cyprze (35%).
  • Odpowiedź „nie wiem”

    • Najwyższy odsetek odpowiedzi „nie wiem” odnotowano w Luksemburgu (30%) i Finlandii (23%), co wskazuje na znaczną niepewność.
    • Najniższy odsetek odnotowano w Grecji i Rumunii (7%).

Dostęp do staży jest nierówny

Według Komisji Europejskiej wyzwaniem dla grup w trudnej sytuacji jest nierówny dostęp do staży – przede wszystkim do wysokiej jakości staży za granicą – zwłaszcza gdy są to staże bez wynagrodzenia.

40% respondentów Eurobarometru uważa, że młodzi ludzie ze środowisk migracyjnych, osoby z grup w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej i osoby z niepełnosprawnościami napotykają przeszkody w dostępie do staży.

Badanie wykazało również, że wśród osób, które nie odbyły stażu, 18% nie było w stanie znaleźć stażu, 16% nie miało dostatecznych informacji, a 10% nie miało środków finansowych na uczestnictwo.

10% osób nie odbyło stażu z powodu braku środków finansowych

Wykres przedstawia powody, dla których osoby z UE nie uczestniczyły w stażu.

Wersja tekstowa

Wykres przedstawia powody, dla których osoby z UE nie uczestniczyły w stażu.

  1. Główny powód:
  • najczęstszym powodem niepodejmowania stażu był brak zainteresowania (36%)
  1. Inne powody:
  • 18% respondentów jako powód podało niemożność znalezienia stażu, a 16% – brak dostatecznych informacji
  • 10% respondentów wskazało bariery finansowe (niewystarczające środki finansowe)
  • w przypadku 8% respondentów powodem był brak wymaganych umiejętności
  • inne niesprecyzowane powody stanowiły 20%
  • 8% respondentów stwierdziło, że nie wie, dlaczego nie odbyło stażu.

Ostatnia aktualizacja: 17 sierpnia 2025