Τα δικαιώματα των ασκουμένων στην ΕΕ

Ασκούμενοι στην ΕΕ

Επί του παρόντος υπάρχουν πάνω από τρία εκατομμύρια ασκούμενοι στην ΕΕ ενώ ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί κατά 16% έως το 2030.

Η πρακτική άσκηση είναι μια προσωρινή περίοδος εργασιακής εμπειρίας που παρέχει στα άτομα τη δυνατότητα να αποκτήσουν πρακτική και επαγγελματική εμπειρία μέσω της εκπαίδευσης και της ανάπτυξης δεξιοτήτων.

Στις 19 Ιουνίου 2025 το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του σχετικά με νέους κανόνες για τη βελτίωση των όρων εργασίας των ασκουμένων· οι κανόνες αυτοί διασφαλίζουν ότι οι ασκούμενοι δεν τυγχάνουν λιγότερο ευνοϊκής μεταχείρισης από αντίστοιχους εργαζόμενους, ενώ εμποδίζουν τους εργοδότες να μετέρχονται μεθόδους υποκρυπτόμενης εργασίας όπως οι «ψευδείς» πρακτικές ασκήσεις.

• Καταπολέμηση των περιπτώσεων «ψευδούς» πρακτικής άσκησης: Καθορισμός της θέσης του Συμβουλίου (δελτίο Τύπου, 19 Ιουνίου 2025)

Η τελική έκδοση της νέας οδηγίας βρίσκεται αυτή την περίοδο υπό διαπραγμάτευση μεταξύ του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου.

Το 2019 σχεδόν οι μισοί από τους 3,1 εκατομμύρια ασκούμενους στην ΕΕ ήταν μη αμειβόμενοι. Σύμφωνα με μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι πιθανό να υποτιμάται ο αριθμός των ασκουμένων, ιδίως των μη αμειβόμενων.

Το Συμβούλιο θα εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την πρακτική άσκηση, με έμφαση στα εξής:

• δίκαιη αμοιβή
• κοινωνική προστασία
• ισότιμη πρόσβαση για τις ευάλωτες ομάδες

8 στους 10 νέους Ευρωπαίους έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον μία πρακτική άσκηση

Έρευνα του Ευρωβαρόμετρου του 2023 σε περισσότερα από 26.000 άτομα ηλικίας 18 έως 34 ετών αποκάλυψε ότι το 78% είχε ολοκληρώσει τουλάχιστον μία πρακτική άσκηση. Από αυτά τα άτομα, το 21% πραγματοποίησε πρακτική άσκηση σε άλλη χώρα της ΕΕ, ποσοστό σημαντικά αυξημένο έναντι του 9% το 2013.

Επιπλέον, το 76% των συμμετεχόντων στην έρευνα δήλωσαν ότι απέκτησαν χρήσιμες επαγγελματικές δεξιότητες κατά τη διάρκεια της πρακτικής τους άσκησης. Με βάση την εμπειρία αυτή, το 68% βρήκε εργασία, με το 39% να εξασφαλίζει σύμβαση ορισμένου ή αορίστου χρόνου με τον ίδιο εργοδότη και το 26% με διαφορετικό.

• Ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας με ιδιαίτερη έμφαση στην πρακτική άσκηση (έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, 2023)

Η Γερμανία κατέχει τα πρωτεία με ποσοστό συμμετοχής 90% στην πρακτική άσκηση, ενώ η Σουηδία έχει το χαμηλότερο ποσοστό με 53%

Στο παρακάτω γράφημα απεικονίζεται το ποσοστό των ατόμων σε διάφορες χώρες της ΕΕ τα οποία έχουν ολοκληρώσει πρακτική άσκηση.

1 στις 10 περιόδους πρακτικής άσκησης διαρκεί περισσότερο από έξι μήνες

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η πρακτική άσκηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πλήρωση κανονικών θέσεων εργασίας, γεγονός που σημαίνει ότι οι ασκούμενοι έχουν τα ίδια καθήκοντα και τις ίδιες ευθύνες με έναν εργαζόμενο χωρίς να επωφελούνται από την ίδια αμοιβή ή την ίδια εργασιακή ασφάλεια.

Οι πολλαπλές περίοδοι πρακτικής άσκησης στον ίδιο εργοδότη ενέχουν τον κίνδυνο μιας υποκρυπτόμενης σχέσης εργασίας για τους ασκούμενους. Ένας από τους στόχους του νέου νομοθετήματος είναι να αποτραπεί αυτό το ενδεχόμενο.

Η Ουγγαρία καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό πολλαπλών περιόδων πρακτικής άσκησης στον ίδιο εργοδότη με 50%

Ο παρακάτω πίνακας παρέχει πληροφορίες σχετικά με τους Ευρωπαίους που έχουν πραγματοποιήσει πολλαπλές περιόδους πρακτικής άσκησης στον ίδιο εργοδότη.

Σχεδόν 1 στους 2 ασκούμενους στην ΕΕ δεν αμείβεται

Μεταξύ εκείνων που ολοκλήρωσαν τουλάχιστον μία πρακτική άσκηση, το 55% έλαβε αμοιβή, έναντι 40% το 2013.

Η Κροατία έχει το υψηλότερο ποσοστό αμειβόμενης πρακτικής άσκησης με 78%, ενώ στο Βέλγιο καταγράφεται το χαμηλότερο με 39%

Ο πίνακας παρέχει στοιχεία σχετικά με το αν οι περίοδοι πρακτικής άσκησης ήταν αμειβόμενες σε διάφορες χώρες της ΕΕ.

Κοινωνική προστασία

Στην ΕΕ, 1 στους 4 ασκούμενους δεν έχει πρόσβαση σε κοινωνική προστασία. Ειδικότερα, το 61% ανέφερε ότι είχε πλήρη ή μερική πρόσβαση σε κοινωνική προστασία κατά τη διάρκεια της πρακτικής άσκησης, ενώ το 27% δεν είχε καθόλου πρόσβαση.

Το 69% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι οι όροι εργασίας τους κατά την τελευταία πρακτική άσκηση —εξοπλισμός, ωράριο εργασίας και μεταχείριση— ήταν ισοδύναμοι με τους όρους εργασίας των κανονικών υπαλλήλων.

Η Αυστρία κατέγραψε τη μεγαλύτερη πρόσβαση στην κοινωνική προστασία (49%), ενώ το Βέλγιο και η Κύπρος τη χαμηλότερη (24%)

Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει στοιχεία σχετικά με την πρόσβαση των ασκουμένων στην κοινωνική προστασία κατά τη διάρκεια της πρακτικής τους άσκησης στην Ευρώπη.

Άνιση η πρόσβαση στην πρακτική άσκηση

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η άνιση πρόσβαση —ιδίως σε υψηλής ποιότητας και διασυνοριακές ευκαιρίες— αποτελεί πρόκληση για τις ευάλωτες ομάδες, ιδίως όταν η πρακτική άσκηση είναι μη αμειβόμενη.

Το 40% των ερωτηθέντων του Ευρωβαρόμετρου πιστεύουν ότι οι νέοι που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, οι νέοι από μειονεκτούσες κοινωνικοοικονομικές ομάδες και τα άτομα με αναπηρία αντιμετωπίζουν εμπόδια στην πρόσβαση σε πρακτική άσκηση.

Η έρευνα διαπίστωσε επίσης ότι, μεταξύ των ατόμων που δεν είχαν ολοκληρώσει πρακτική άσκηση, το 18% δεν μπόρεσε να βρει πρακτική άσκηση, το 16% δεν ήταν ενημερωμένο και το 10% δεν διέθετε οικονομικούς πόρους ώστε να συμμετάσχει.

Το 10% των ατόμων που δεν έχουν πραγματοποιήσει πρακτική άσκηση δεν διαθέτει οικονομικούς πόρους

Στο παρακάτω διάγραμμα παρουσιάζονται οι λόγοι για τους οποίους άτομα σε ολόκληρη την ΕΕ δεν συμμετείχαν σε πρακτική άσκηση.

Δείτε επίσης

• Ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας με ιδιαίτερη έμφαση στην πρακτική άσκηση (Ευρωβαρόμετρο, 2023)
• Μελέτη που διερευνά το πλαίσιο, τις προκλήσεις και τις πιθανές λύσεις σε σχέση με την ποιότητα της πρακτικής άσκησης στην ΕΕ (μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 2024)