Fit for 55: Μεταρρύθμιση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ

Το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ) αποτελεί το βασικό εργαλείο της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Η μεταρρύθμιση του συστήματος αποτελεί μέρος της δέσμης Fit for 55 —μιας δέσμης προτάσεων για την αναθεώρηση και την επικαιροποίηση της νομοθεσίας της ΕΕ για το κλίμα, την ενέργεια και τις μεταφορές, η οποία θα συμβάλει στην επίτευξη των κλιματικών στόχων της ΕΕ για μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030 και επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.

Τον Δεκέμβριο του 2022, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή πολιτική συμφωνία σχετικά με τη μεταρρύθμιση του ΣΕΔΕ. Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσημα τη νέα νομοθεσία τον Απρίλιο του 2023.

Το ενημερωτικό γράφημα εξηγεί τη μεταρρύθμιση του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ, τους τομείς που καλύπτει, τις αλλαγές που θα επιφέρει η μεταρρύθμιση και τον τρόπο με τον οποίο συμβάλλει στην κλιματική ουδετερότητα. — Η μεταρρύθμιση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ με απλά λόγια
Το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ) αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες αγορές ανθρακούχων εκπομπών παγκοσμίως και το βασικό εργαλείο της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Το σύστημα τιμολογεί τις ανθρακούχες εκπομπές. Κάθε χρόνο οι οντότητες που καλύπτονται από το ΣΕΔΕ υποχρεούνται να αγοράζουν δικαιώματα ανάλογα με την ποσότητα αερίων του θερμοκηπίου που εκπέμπουν.
Κάθε χρόνο, καθορίζεται ανώτατο όριο στον τρόπο με τον οποίο πολλά δικαιώματα διατίθενται στην αγορά για τον συγκεκριμένο χρόνο· κάθε χρόνο το εν λόγω ανώτατο όριο μειώνεται σταδιακά. Το σύστημα αυτό δημιουργεί οικονομικά κίνητρα για τις επιχειρήσεις ώστε να μειώνουν τις εκπομπές.
Ωστόσο, σε ορισμένους τομείς που είναι εκτεθειμένοι σε «διαρροή ανθρακούχων εκπομπών» διατίθενται δωρεάν δικαιώματα με σκοπό τη στήριξη της ανταγωνιστικότητάς τους.
Πώς το ΣΕΔΕ της ΕΕ συμβάλλει στον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας;
Το ΣΕΔΕ της ΕΕ καλύπτει περίπου το 40 % των συνολικών εκπομπών της ΕΕ και έχει ήδη αποδειχθεί το σημαντικότερο εργαλείο για τη μείωση των εκπομπών.
Από το 2005 (όταν δημιουργήθηκε) οι εκπομπές της ΕΕ στους καλυπτόμενους τομείς έχουν μειωθεί κατά 41 %.
Η μεταρρύθμιση θα έχει ως αποτέλεσμα περαιτέρω μειώσεις των εκπομπών, οδηγώντας την ΕΕ πιο κοντά στην κλιματική ουδετερότητα.
Ποιοι τομείς καλύπτονται επί το παρόντος;
Το ΣΕΔΕ της ΕΕ καλύπτει περίπου 10 000 επιχειρήσεις
**παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης**
**ενεργοβόροι τομείς της βιομηχανίας** (π.χ. διυλιστήρια, χαλυβουργία, παραγωγή τσιμέντου, γυαλιού και χαρτιού)
**εμπορικές αερομεταφορές** (πτήσεις εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου)
Τι θα αλλάξει με τη μεταρρύθμιση;
**πιο φιλόδοξοι στόχοι ως προς τη μείωση των εκπομπών**
νέα μείωση κατά 62 %
**γρηγορότερη μείωση των ανώτατων ορίων, λιγότερα δικαιώματα στην αγορά**:
μείωση 117 εκατ. δικαιωμάτων σε διάστημα διετίας
μείωση 4,3 % ετησίως (2024-2027) και 4,4 % (2028-2030) αντί του σημερινού 2,2 %
**το ΣΕΔΕ θα καλύψει νέους τομείς**:
επέκταση στις θαλάσσιες μεταφορές (σταδιακή εφαρμογή μεταξύ 2024 και 2026)
ξεχωριστό νέο ΣΕΔΕ για τα κτίρια, τις οδικές μεταφορές και τα καύσιμα για πρόσθετους τομείς
**σταδιακή κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων σε ορισμένους τομείς** (παράλληλα με τη θέσπιση του **μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα** —ενός συστήματος τιμολόγησης των ανθρακούχων εκπομπών που θα εφαρμόζεται σε ενεργοβόρα προϊόντα που εισάγονται στην ΕΕ, με σκοπό την αποφυγή διαρροών των ανθρακούχων εκπομπών)
**αύξηση της χρηματοδότησης για τομείς του ΣΕΔΕ που απανθρακοποιούνται**
ταμείο εκσυγχρονισμού
ταμείο καινοτομίας
**έως 65 εκατ. € για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων** του προτεινόμενου ΣΕΔΕ για τα κτίρια και τις οδικές μεταφορές **όσον αφορά την τιμολόγηση των ανθρακούχων εκπομπών**
μέρος των εσόδων από τα δικαιώματα για τα κτίρια, τις οδικές μεταφορές και τα καύσιμα για πρόσθετους τομείς θα αποτελέσουν συνεισφορά στο **Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα** (προστασία των πλέον ευάλωτων ατόμων και επιχειρήσεων από τις επιπτώσεις αυτού του νέου ΣΕΔΕ όσον αφορά την τιμολόγηση των ανθρακούχων εκπομπών)

Δείτε όλα τα ενημερωτικά γραφήματα

Τελευταία ενημέρωση: 31 Ιανουαρίου 2025

Η μεταρρύθμιση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ με απλά λόγια

Πώς το ΣΕΔΕ της ΕΕ συμβάλλει στον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας;

Ποιοι τομείς καλύπτονται επί το παρόντος;

Τι θα αλλάξει με τη μεταρρύθμιση;