Skip to content

Fit for 55: hervorming van het EU-emissie­handels­systeem

Het emissie­handels­systeem van de EU (EU-ETS) is het voornaamste EU-instrument om broeikasgas­emissies te beperken. De hervorming van het systeem is onderdeel van het Fit for 55-pakket – een reeks voorstellen om de klimaat-, energie- en vervoers­wetgeving van de EU aan te passen aan de doelstelling om in 2030 de netto-uitstoot van broeikasgassen met ten minste 55% verminderd te hebben en in 2050 klimaatneutraal te zijn.

In december 2022 bereikten de Raad en het Europees Parlement een voorlopig politiek akkoord over de hervorming van het ETS. In april 2023 nam de Raad de nieuwe wetgeving formeel aan.

In deze infographic wordt uitgelegd hoe het EU-emissie­handels­systeem werkt, welke sectoren eronder vallen, wat er verandert en hoe dit bijdraagt tot klimaat­neutraliteit.

Hervorming EU-emissiehandelssysteem uitgelegd

Het emissiehandelssysteem van de EU (EU-ETS) is een van 's werelds grootste koolstofmarkten en het voornaamste EU-instrument om broeikasgasemissies te beperken.

  • Het systeem plakt een prijs op koolstof. Elk jaar moeten entiteiten die onder het ETS vallen, een aantal emissierechten kopen in verhouding tot hun broeikasgasuitstoot.
  • Elk jaar wordt een plafond bepaald voor het aantal emissierechten dat in dat jaar op de markt wordt geplaatst. Dit plafond daalt elk jaar. Zo worden ondernemingen financieel gestimuleerd om hun uitstoot te beperken.
  • Bepaalde sectoren die met "koolstoflekkage" worden geconfronteerd, krijgen echter gratis emissierechten om hun concurrentievermogen te ondersteunen.

Hoe draagt het ETS bij tot klimaatneutraliteit?

Het ETS geldt voor circa 40% van alle EU-uitstoot en is het belangrijkste instrument voor broeikasgasreductie.

Sinds de introductie ervan in 2005 is de uitstoot in de EU met 41% teruggebracht in de betrokken sectoren.

De hervorming zal leiden tot verdere emissiereductie, en de EU zo dichter bij klimaatneutraliteit brengen.

Welke sectoren vallen momenteel onder het ETS?

Het ETS bestrijkt ongeveer 10 000 ondernemingen

  • opwekking van elektriciteit en warmte
  • energie-intensieve industriële sectoren (bv. olieraffinaderijen, staalindustrie, productie van cement, glas en papier)
  • commerciële luchtvaart (vluchten binnen de Europese Economische Ruimte)

Wat verandert er met de hervorming?

  • ambitieuzere emissiereductiedoelen
    • nieuwe verlaging van 62%
  • snellere verlaging van het ETS-plafond, minder emissierechten op de markt:
    • verlaging met 117 miljoen emissierechten in 2 jaar tijd
    • jaarlijkse verlaging van 4,3% (2024-2027) en 4,4% (2028-2030) in plaats van 2,2% nu
  • het ETS geldt voor nieuwe sectoren:
    • uitbreiding naar maritiem vervoer (geleidelijk tussen 2024 en 2026)
    • een afzonderlijk nieuw ETS voor emissies van brandstoffen in de sector gebouwen, in het wegvervoer en in enkele andere sectoren
  • geleidelijke afbouw van gratis emissierechten voor bepaalde sectoren (samen met de invoering van het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie – een koolstofbeprijzings­systeem voor in de EU ingevoerde energie-intensieve producten tegen koolstoflekkage)
  • meer financiering voor het koolstofvrij maken van ETS-sectoren
    • moderniseringsfonds
    • innovatiefonds
  • tot € 65 miljard om de koolstofbeprijzings­effecten van het voorgestelde ETS voor gebouwen, wegvervoer en enkele andere sectoren op te vangen
    • een deel van de inkomsten uit emissierechten voor deze sectoren gaat naar het Sociaal Klimaatfonds (bescherming van kwetsbaarste burgers en bedrijven tegen de prijseffecten van dit nieuwe ETS-systeem)

Onderwerpen

Laatst bijgewerkt: 31 januari 2025