Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, 9-10 Ιουνίου 2022

Κυριότερα αποτελέσματα

Δικαιοσύνη (9 Ιουνίου 2022)

Η δικαστική αντίδραση στην κατάσταση στην Ουκρανία

Το Συμβούλιο αντάλλαξε απόψεις σχετικά με τη δικαστική αντιμετώπιση του πολέμου στην Ουκρανία.

Οι υπουργοί επιβεβαίωσαν την ανάγκη να συνεχιστεί ο συντονισμός που ξεκίνησε η γαλλική Προεδρία για την υποστήριξη της διερεύνησης και της δίωξης διεθνών εγκλημάτων. Οι υπουργοί επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να διασφαλίσουν στον μέγιστο δυνατό βαθμό ότι ο πόλεμος αυτός δεν θα έχει ως αποτέλεσμα ακόμη μεγαλύτερα δεινά για τους εκτοπισθέντες ανηλίκους. Επιβεβαίωσαν δε, μετά τα ουκρανικά διαβήματα, πόσο σημαντικό είναι να δοθεί πολιτική απάντηση σε επίπεδο ΕΕ.

Οι υπουργοί συζήτησαν επίσης την πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής να επεκταθεί ο κατάλογος των «αξιόποινων πράξεων της ΕΕ» ώστε να συμπεριληφθούν παραβάσεις των περιοριστικών μέτρων της Ένωσης, με δεδομένη την έκτακτη κατάσταση και την ανάγκη να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των κυρώσεων της ΕΕ. Υποδέχθηκαν ασμένως την πρόταση αυτή και οι συζητήσεις θα ξαναρχίσουν σύντομα σε τεχνικό επίπεδο προκειμένου να τηρηθεί η απαίτηση ταχύτητας που όρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

• Η δικαστική αντίδραση στην κατάσταση στην Ουκρανία (έγγραφο συζήτησης)
• Αλληλεγγύη της ΕΕ με την Ουκρανία (γενικές πληροφορίες)
• Περιοριστικά μέτρα της ΕΕ κατά της Ρωσίας λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία (γενικές πληροφορίες)
• Η Επιτροπή προτείνει κανόνες για τη δέσμευση και τη δήμευση περιουσιακών στοιχείων (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 25 Μαΐου 2022)

Δικαιώματα του παιδιού

Το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τα δικαιώματα του παιδιού. Τα συμπεράσματα αυτά δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού σε καταστάσεις κρίσης ή έκτακτης ανάγκης, υπό το πρίσμα του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

Σε πιο σφαιρική θεώρηση, τα κράτη μέλη καλούνται να εκπονήσουν πολιτικές για την εφαρμογή των δικαιωμάτων όλων των παιδιών χωρίς διακρίσεις, να εντείνουν τις προσπάθειες για την πρόληψη και την καταπολέμηση όλων των μορφών βίας κατά των παιδιών, να ενισχύσουν τα δικαστικά τους συστήματα ώστε να σέβονται τα δικαιώματα όλων των παιδιών και να αυξήσουν τις δυνατότητες των παιδιών να είναι υπεύθυνα και σθεναρά μέλη της ψηφιακής κοινωνίας. Ένα δίκτυο εθνικών σημείων επαφής θα καταστήσει αποτελεσματικότερες τις διαδικασίες συναγερμού για απαγωγές.

• Το Συμβούλιο εγκρίνει συμπεράσματα για τα δικαιώματα του παιδιού (δελτίο Τύπου, 9 Ιουνίου 2022)

Περιβαλλοντικό έγκλημα

Το Συμβούλιο ενέκρινε μερική γενική προσέγγιση σχετικά με το σχέδιο οδηγίας για το περιβαλλοντικό έγκλημα. Αυτή η μερική γενική προσέγγιση καλύπτει άρθρα και αιτιολογικές σκέψεις που ορίζουν τις αξιόποινες πράξεις. Αντί των σημερινών εννέα αδικημάτων στο ευρωπαϊκό ποινικό δίκαιο, οι υπουργοί συμφώνησαν σχετικά με τον ορισμό είκοσι αδικημάτων, διευρύνοντας και αποσαφηνίζοντας έτσι το πεδίο των συμπεριφορών που απαγορεύονται επειδή βλάπτουν το περιβάλλον. Περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η παράνομη εμπορία ξυλείας, η οποία συμβάλλει σημαντικά στην αποψίλωση των δασών σε ορισμένες περιοχές του κόσμου, η παράνομη ανακύκλωση ρυπογόνων σκαφών και οι σοβαρές παραβάσεις της νομοθεσίας για τα χημικά προϊόντα.

Οι υπουργοί αντάλλαξαν επίσης απόψεις σχετικά με την εναρμόνιση των επιπέδων κυρώσεων προκειμένου να παράσχουν καθοδήγηση για τις περαιτέρω εργασίες.

• Πρόταση για το περιβαλλοντικό έγκλημα: μερική γενική προσέγγιση

Ψηφιοποίηση της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις

Προκειμένου να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των εργαλείων δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις και, ως εκ τούτου, η καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος, το Συμβούλιο ενέκρινε γενική προσέγγιση του Συμβουλίου σχετικά με πρόταση για την ανταλλαγή ψηφιακών πληροφοριών σε υποθέσεις τρομοκρατίας και με πρόταση για τη δημιουργία πλατφόρμας συνεργασίας των κοινών ομάδων έρευνας.

Οι προτάσεις αυτές εντάσσονται στις διαρκείς προσπάθειες εκσυγχρονισμού και ψηφιοποίησης της διασυνοριακής δικαστικής συνεργασίας, προκειμένου να διευκολυνθεί για τους εισαγγελείς και τους δικαστές η ανταλλαγή πληροφοριών και η προσαγωγή στη δικαιοσύνη αυξανόμενου αριθμού εγκληματιών και τρομοκρατών που δραστηριοποιούνται σε διασυνοριακό επίπεδο.

• Δικαστική συνεργασία: Έγκριση διαπραγματευτικής εντολής από το Συμβούλιο σχετικά με δύο προτάσεις για τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών (δελτίο Τύπου, 9 Ιουνίου 2022)
• Ψηφιακό μέλλον για την Ευρώπη (γενικές πληροφορίες)

Διεθνείς διαβιβάσεις δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα

Κατά το γεύμα, οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο των διεθνών διαβιβάσεων δεδομένων. Η Επιτροπή παρουσίασε την πορεία των συζητήσεων με τις ΗΠΑ σχετικά με τις κανονιστικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την έκδοση νέας απόφασης επάρκειας για τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, μετά την ακύρωση των δύο προηγούμενων αποφάσεων από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι υπουργοί τόνισαν ότι είναι σημαντικό να εγκριθεί ένα ισχυρό πλαίσιο που θα σέβεται τις υφιστάμενες αποφάσεις του Δικαστηρίου και θα παρέχει στις επιχειρήσεις την ασφάλεια δικαίου που χρειάζονται.

Οι υπουργοί συζήτησαν επίσης γενικότερα το ζήτημα των διαβιβάσεων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την ανάγκη για μια συνεκτική και φιλόδοξη ευρωπαϊκή πολιτική εν προκειμένω, καθώς οι διαβιβάσεις αυτές έχουν καταστεί σημαντικό στρατηγικό διακύβευμα σε διάφορους σημαντικούς τομείς της δημόσιας πολιτικής.

• Διαβιβάσεις δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (έγγραφο της Προεδρίας)

Διάφορα

Οι υπουργοί εξέτασαν την πρόοδο των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τις προτάσεις για τα ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία. Τα δύο θεσμικά όργανα έχουν ξεκινήσει τώρα εις βάθος εργασίες για να επιβεβαιώσουν διάφορα σημεία σύγκλισης και να προετοιμάσουν τις πολιτικές συζητήσεις της 14ης Ιουνίου σχετικά με τα κεντρικά σημεία του κειμένου.

• Προτάσεις για τα ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία: Έκθεση προόδου
• Καλύτερη πρόσβαση σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία για την καταπολέμηση του εγκλήματος (γενικές πληροφορίες)

Οι υπουργοί ενημερώθηκαν σχετικά με την πορεία των εργασιών όσον αφορά την προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Η ειδική ομάδα του Συμβουλίου της Ευρώπης πραγματοποίησε τη 13η συνεδρίασή της στη διάρκεια του παρόντος εξαμήνου. Παράλληλα με τις εργασίες αυτές, οι εμπειρογνώμονες επικεντρώθηκαν επίσης στην προετοιμασία των αναγκαίων εσωτερικών κανόνων της ΕΕ.

Η Επιτροπή παρουσίασε τις κατευθυντήριες γραμμές της σχετικά με την έκδοση, οι οποίες δημοσιεύθηκαν στις 8 Ιουνίου 2022. Η παρούσα πρωτοβουλία ανταποκρίνεται ιδίως στις ανησυχίες που εξέφρασαν τα κράτη μέλη σχετικά με την εργαλειοποίηση ορισμένων ποινικών διαδικασιών που κινούνται από τρίτες χώρες κατά πολιτών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των αιτήσεων σύλληψης και έκδοσης που απευθύνονται στα κράτη μέλη.

• Κατευθυντήριες γραμμές για την έκδοση (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

Η Προεδρία ενημέρωσε τους υπουργούς για την πρόσφατη εξέλιξη των εργασιών σχετικά με τις νομοθετικές προτάσεις υπό εξέταση.

• Πληροφορίες σχετικά με νομοθετικές προτάσεις υπό εξέταση

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN FR

Παρουσίασε επίσης την ημερήσια διάταξη της προσεχούς υπουργικής συνόδου ΕΕ-ΗΠΑ στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων.

Η προσεχής τσεχική Προεδρία του Συμβουλίου παρουσίασε το πρόγραμμα εργασιών της και τις προτεραιότητές της για το επόμενο εξάμηνο.

Εσωτερικές υποθέσεις (10 Ιουνίου 2022)

Άσυλο και μετανάστευση

Το Συμβούλιο υποστήριξε ευρέως το πρώτο στάδιο της σταδιακής προσέγγισης για τη μετανάστευση και το άσυλο που πρότεινε η Προεδρία, συμπεριλαμβανομένων του κανονισμού για τον έλεγχο διαλογής, του κανονισμού Eurodac και του μηχανισμού αλληλεγγύης.

Τις προσεχείς ημέρες, η Προεδρία και η Επιτροπή θα διοργανώσουν συνεδρίαση της «πλατφόρμας αλληλεγγύης» για την επιχειρησιακή εφαρμογή της δήλωσης αλληλεγγύης. Εξάλλου, η Προεδρία θα επισημοποιήσει την έγκριση των διαπραγματευτικών εντολών σχετικά με τον έλεγχο διαλογής και τον κανονισμό Eurodac.

• Μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ (γενικές πληροφορίες)
• Μεταρρύθμιση του συστήματος ασύλου της ΕΕ (γενικές πληροφορίες)

Κώδικας συνόρων του Σένγκεν: έγκριση γενικής προσέγγισης

Στο πλαίσιο των προσπαθειών της Προεδρίας για την ενίσχυση και τη μεταρρύθμιση του Σένγκεν, το Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα τη γενική προσέγγισή του σχετικά με τη μεταρρύθμιση του κώδικα συνόρων του Σένγκεν. Η μεταρρύθμιση αυτή: i) παρέχει νέα εργαλεία για την καταπολέμηση της εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών· ii) θεσπίζει νέο νομικό πλαίσιο για τα μέτρα στα εξωτερικά σύνορα σε περίπτωση υγειονομικής κρίσης, αντλώντας διδάγματα από την εμπειρία της νόσου COVID-19· iii) εκσυγχρονίζει το νομικό πλαίσιο για την επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, ώστε να διασφαλιστεί η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας με παράλληλη αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων απειλών· iv) θεσπίζει μέτρα εναλλακτικά των ελέγχων αυτών.

Οι υπουργοί συζήτησαν επίσης την κατάσταση στον χώρο Σένγκεν. Διατύπωσαν τη συμβολή τους στις κυριότερες προκλήσεις και τα κυριότερα συμπεράσματα των αξιολογήσεων Σένγκεν, που παρουσιάζονται στην έκθεση της Επιτροπής για την κατάσταση του Σένγκεν, και συζήτησαν τις γραμμές δράσης που πρότεινε η Προεδρία για τους προσεχείς μήνες. Οι εν λόγω γραμμές δράσης αποσκοπούν στην ενίσχυση της λειτουργίας του χώρου Σένγκεν και καλύπτουν διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής διακυβέρνησης του χώρου Σένγκεν, των εξωτερικών και εσωτερικών συνόρων, της αστυνομικής συνεργασίας, των συστημάτων πληροφοριών ΔΕΥ και των πολιτικών περί θεωρήσεων και επιστροφών.

• Κώδικας συνόρων του Σένγκεν: Το Συμβούλιο εγκρίνει γενική προσέγγιση (δελτίο Τύπου, 10 Ιουνίου 2022)

Οι υπουργοί ενέκριναν επίσης χωρίς συζήτηση κανονισμό του Συμβουλίου για τη μεταρρύθμιση του μηχανισμού αξιολόγησης και παρακολούθησης Σένγκεν. Στόχος του εν λόγω κανονισμού είναι να συντελέσει ώστε ο χώρος Σένγκεν να μπορεί να προσαρμόζεται πιο εύκολα στις τρέχουσες και σε μελλοντικές προκλήσεις. Εισάγει έναν πιο στρατηγικό προσανατολισμό του μηχανισμού, απλουστευμένες και ταχύτερες διαδικασίες αξιολόγησης και παρακολούθησης, στενότερη συνεργασία με όλους τους σχετικούς φορείς και ισχυρότερο στρατηγικό ρόλο για το Συμβούλιο.

Κατά τη διάρκεια του γεύματος, οι υπουργοί διεξήγαγαν πολιτική συζήτηση σχετικά με τη δραστηριότητα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex). Συζήτησαν την ανάπτυξη του μόνιμου σώματος, τη διακυβέρνηση του οργανισμού, τις προσδοκίες τους όσον αφορά την εκτέλεση της εντολής του και τις προοπτικές ανάπτυξης της συνεργασίας του Frontex με τρίτες χώρες.

Αντίδραση στην κατάσταση στην Ουκρανία

Οι υπουργοί προέβησαν σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου 10 σημείων για έναν καλύτερο ευρωπαϊκό συντονισμό όσον αφορά την υποδοχή των ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία λόγω του πολέμου. Τόνισαν την ανάγκη να συνεχιστούν οι εργασίες για την πλήρη εφαρμογή του σχεδίου, ιδίως όσον αφορά τη στήριξη για την υποδοχή και την ένταξη των ανθρώπων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο και τη βοήθεια προς τη Μολδαβία. Εξέτασαν επίσης αν θα πρέπει ενδεχομένως να ληφθούν νέα μέτρα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, ιδίως όσον αφορά τα σχέδια έκτακτης ανάγκης και πιθανές επιπρόσθετες χρηματοδοτικές ανάγκες.

Οι υπουργοί συζήτησαν επίσης μέτρα για την πρόληψη και την καταπολέμηση του ενδεχομένου εμπορίας ανθρώπων και πυροβόλων όπλων και τόνισαν ότι είναι σημαντικό να παραμείνουν σε μεγάλη εγρήγορση όσον αφορά την εξέλιξη των εγκληματικών απειλών.

• Το σχέδιο δέκα σημείων: για έναν καλύτερο ευρωπαϊκό συντονισμό όσον αφορά την υποδοχή των ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία λόγω του πολέμου (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Αλληλεγγύη της ΕΕ με την Ουκρανία (γενικές πληροφορίες)

Αστυνομική συνεργασία

Το Συμβούλιο ενέκρινε γενικές προσεγγίσεις σχετικά με οδηγία για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου και τον κανονισμό σχετικά με την αυτοματοποιημένη ανταλλαγή δεδομένων για την αστυνομική συνεργασία (Prüm II).

Επιπλέον, για την αποτελεσματική καταπολέμηση του εγκλήματος και την αντιμετώπιση των νέων εγκληματικών απειλών, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με την επιχειρησιακή αστυνομική συνεργασία.

• Το Συμβούλιο εγκρίνει δύο γενικές προσεγγίσεις και σύσταση για τη βελτίωση της επιχειρησιακής αστυνομικής συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών (δελτίο Τύπου, 10 Ιουνίου 2022)

Διάφορα

Οι υπουργοί ενημερώθηκαν σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών που ασχολούνται με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, παρουσία της αντιτρομοκρατικής ομάδας (CTG).

Η Προεδρία ενημέρωσε τους υπουργούς για τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με μη νομοθετικές δραστηριότητες, ιδίως την εφαρμογή της στρατηγικής και του σχεδίου δράσης της ΕΕ για τα ναρκωτικά (2021-2025) και την καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης.

Επίσης ενημέρωσε τους υπουργούς για την πρόσφατη εξέλιξη των εργασιών σχετικά με τις υπό εξέταση νομοθετικές προτάσεις.

• Πληροφορίες σχετικά με νομοθετικές προτάσεις υπό εξέταση

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN FR

Η Προεδρία υπέβαλε επίσης έκθεση σχετικά με την προπαρασκευή και την ημερήσια διάταξη της προσεχούς υπουργικής συνόδου ΕΕ-ΗΠΑ για θέματα δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων.

Η προσεχής τσεχική Προεδρία του Συμβουλίου παρουσίασε το πρόγραμμα εργασιών της και τις προτεραιότητές της για το επόμενο εξάμηνο.

Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης χωρίς συζήτηση τα σημεία που περιλαμβάνονται στους καταλόγους νομοθετικών και μη νομοθετικών σημείων Α.