Raad Onderwijs, Jeugdzaken, Cultuur en Sport, 4-5 april 2022

Voornaamste resultaten

Cultuur, audiovisuele sector, media en sport, 4 april 2022

De ministers van Cultuur en Media en de ministers van Sport bespraken de Europese reactie op de oorlog in Oekraïne op hun respectieve beleidsterreinen. Ze keurden ook conclusies goed over het intensiveren van interculturele uitwisselingen via de mobiliteit van kunstenaars en culturele en creatieve professionals, en via veeltaligheid, evenals over sport en lichaams­beweging als veelbelovende hefbomen voor gedrags­verandering ten behoeve van duurzame ontwikkeling. De ministers van Sport wisselden tot slot van gedachten over het bevorderen van Europese waarden via sport en de organisatie van sport.

Cultuur

De culturele sector in Oekraïne beschermen

De invasie, zonder grond of aanleiding, van Rusland in Oekraïne heeft honderd­duizenden Oekraïners, onder wie veel artiesten, journalisten en cultuur- en mediawerkers op de vlucht gejaagd. De willekeurige bombardementen op stadscentra brengen ook het cultureel erfgoed in gevaar.

De ministers nodigden Oleksandr Tkatsjenko, de Oekraïense minister van Cultuur, uit om hen toe te spreken via video­conferentie. Vervolgens wisselden ze van gedachten over de maatregelen die de lidstaten en de EU reeds hebben genomen om de Oekraïense culturele sector te ondersteunen. Ze overwogen ook eventuele nieuwe gezamenlijke acties om te zorgen voor samenhang, complementariteit en coördinatie van de inspanningen voor de culturele, de creatieve en de mediasector en de betrokken actoren bij het bieden van een antwoord op deze crisis.

Dit gebeurde in het verlengde van de informele zitting van de EU-ministers van Cultuur en Media in Angers van 7 en 8 maart, tijdens welke de ministers een verklaring over de situatie in Oekraïne goedkeurden.

• Verklaring van de Europese ministers van Cultuur, Audiovisuele Zaken en Media

Goedkeuring van conclusies van de Raad over het intensiveren van interculturele uitwisselingen en over een Europese strategie voor de culturele en creatieve industrieën

De Raad keurde conclusies goed over het intensiveren van interculturele uitwisselingen via de mobiliteit van kunstenaars en culturele en creatieve professionals, en via veeltaligheid in het digitale tijdperk. Hierin wordt de lidstaten verzocht de samenwerking te bevorderen tussen cultuur­autoriteiten en degenen die bevoegd zijn voor administratieve kwesties in verband met mobiliteit. De EU wil namelijk de mobiliteit van en uitwisselingen tussen Europese artiesten en creatieve en cultuur­professionals stimuleren, met name door hen een betere toegang tot mobiliteits­mogelijkheden binnen de EU te garanderen.

Er wordt ook een lans gebroken voor de ontwikkeling van een ambitieus digitaal beleid inzake taal­technologieën, vertaling en levenslang leren en taal­onderricht. De EU wil die nieuwe technologieën gebruiken voor het bevorderen van meertaligheid, die culturele uitwisselingen bevordert en de toegang tot cultuur vergemakkelijkt.

De Raad keurde ook conclusies goed over bouwen aan een Europese strategie voor het ecosysteem van de culturele en creatieve industrieën, een sector die in 2019 werk bood aan 8,02 miljoen mensen in de EU. Deze strategie is opgebouwd rond 5 pijlers:

• Verbeteren van de toegang van Europese ondernemingen van het ecosysteem van de culturele en creatieve industrieën tot financiering
• Stimuleren van de ontwikkeling en verbetering van vaardigheden, onderwijs en opleiding
• Handhaven en bestendigen van de Europese culturele rijkdom in het digitale tijdperk
• Versterken van de export door ondernemingen van het ecosysteem van de culturele en creatieve industrieën
• Bevorderen van verantwoordelijk beleid in ondernemingen van het ecosysteem van de culturele en creatieve industrieën

• Conclusies van de Raad over het intensiveren van interculturele uitwisselingen via de mobiliteit van kunstenaars en culturele en creatieve professionals, en via veeltaligheid in het digitale tijdperk
• Conclusies van de Raad over bouwen aan een Europese strategie voor het ecosysteem van de culturele en creatieve industrieën
• Programma Creatief Europa 2021-2027 (achtergrond­informatie)

Sport

Bevordering van de waarden van de Europese Unie via de sport en de wijze waarop ze wordt georganiseerd in de context van de oorlog in Oekraïne

De ministers luisterden via video­conferentie naar de getuigenis van hun Oekraïense ambtsgenoot Vadym Hoettsajt. Vervolgens bespraken zij de mogelijke rol van sportactoren bij het bevorderen en verdedigen van de Europese waarden. De oorlog in Oekraïne en de krachtige, eensgezinde en solidaire reactie daarop van de lidstaten, van particuliere of publieke organisaties en Europese burgers wijzen op een sterke gehechtheid aan de waarden eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensen­rechten. Door zijn universele reikwijdte en zijn organisatiemodel in Europa moet sport blijven voldoen aan de verwachtingen en aspiraties van de Europese burgers. Zo werd de nadruk gelegd op de rol van de sportwereld bij het verdedigen van deze Europese waarden en bij het organiseren van solidariteit met het Oekraïense volk.

Ingevolge de resolutie van de Raad van 30 november 2021 over de bepalende kenmerken van een Europees sportmodel bogen de ministers zich ook over de ontwikkelingen in de organisatie van sport in Europa, teneinde in te spelen op de opkomst van nieuwe actoren, nieuwe praktijken en nieuwe verwachtingen van het maatschappelijk middenveld. Met behoud van een gemeenschappelijke basis rond de sociale, educatieve, culturele en gezondheids­functies van sport wisselden de ministers van gedachten over voorstellen voor structurele veranderingen die de sportwereld zou moeten doorvoeren.

Sport en lichaams­beweging als veelbelovende hefbomen voor gedrags­verandering ten behoeve van duurzame ontwikkeling

De Raad keurde conclusies goed over sport en lichaams­beweging als veelbelovende hefbomen voor een gedrags­verandering ten behoeve van duurzame ontwikkeling.

Hiermee wordt beoogd de gedragsverandering te versnellen bij individuele en collectieve sport­beoefenaars, producenten en consumenten van sport­goederen en ‑diensten, bedrijven die zich bezighouden met sport­infrastructuur en organisatoren van evenementen, opdat zij hun impact op het milieu, de biodiversiteit en het klimaat verminderen. Ook wil de Raad hiermee sport beter positioneren als hefboom voor onderwijs en rekening houden met de duurzame­ontwikkelingsdoelen.

De lidstaten, de Commissie en de sportwereld hebben al aanzienlijke inspanningen geleverd en vooruitgang geboekt in die zin. In deze conclusies wordt rekening gehouden met deze inspanningen, maar wordt ernaar gestreefd deze te versnellen, te intensiveren en vooral een Europese dimensie te geven.

Twee jaar voor de volgende Olympische en Paralympische Spelen, eerst in de zomer en dan in de winter, herhaalden de ministers hun vastberadenheid om ervoor te zorgen dat alle sport­evenementen ecologisch verantwoord en duurzaam zijn.

• Conclusies van de Raad over sport en lichaams­beweging als veelbelovende hefbomen voor gedrags­verandering ten behoeve van duurzame ontwikkeling

Diversen

De Slowaakse minister van Cultuur informeerde de delegaties over de selectie van Trenčín als Culturele Hoofdstad van Europa 2026.

Italië gaf informatie over de conferentie van de ministers van Cultuur van de Euro-mediterrane regio die op 16 en 17 juni 2022 in Napels zal worden gehouden.

Estland, Letland en Litouwen onderstreepten dat de Europese acties in de cultuur- en media­sector voor hulp aan Oekraïne op elkaar moeten worden afgestemd.

In het kader van het oriënterend debat zette de Poolse delegatie uiteen welke gevolgen de oorlog in Oekraïne heeft voor de sportsector in Europa.

Tsjechië presenteerde het werkprogramma van zijn aanstaande voorzitterschap op het gebied van cultuur, audiovisuele media en sport.

Tot slot nam de Raad zonder debat de A-punten van wetgevende en niet-wetgevende aard aan.

Bijstand voor Moldavië

De EU verstrekt de Republiek Moldavië € 150 miljoen aan macro­financiële bijstand. Ze zal het programma voor de economische stabilisatie en hervorming van Moldavië ondersteunen. De hulp zal bijdragen tot het versterken van de veerkracht van Moldavië in de huidige geopolitieke context. De Raad nam dit besluit vandaag aan.

• Raad keurt € 150 miljoen bijstand aan Moldavië goed (persmededeling, 4 april 2022)
• EU-betrekkingen met de Republiek Moldavië (achtergrond­informatie)

Onderwijs en Jeugdzaken, 5 april 2022

De ministers hebben besproken in hoeverre de onderwijs­stelsels van de Europese Unie toegerust zijn voor crises zoals de COVID-19-pandemie of de oorlog in Oekraïne. Ze namen een aanbeveling aan om de Europese samenwerking op het gebied van het hoger onderwijs nog doeltreffender te maken. Ze keurden ook conclusies goed over een Europese strategie om met het oog op de toekomst van Europa de positie van instellingen voor hoger onderwijs te versterken, en conclusies over het vergroten van de mobiliteit van leraren en opleiders, in het bijzonder de Europese mobiliteit, tijdens hun initiële opleiding en bijscholingen.

De ministers van Jeugdzaken namen een aanbeveling aan betreffende mobiliteit van jonge vrijwilligers in de Europese Unie en keurden conclusies goed over het bevorderen van het engagement van jongeren als drijvende kracht van verandering ter bescherming van het milieu.

Onderwijs

Betere crisis­beheersing en crisis­paraatheid in de Europese onderwijs­ruimte

Recent is gebleken dat de onderwijs­stelsels volop de effecten van de crisissen hebben ondervonden. De COVID-19-pandemie had aanzienlijke gevolgen voor de scholen en universiteiten. Nu treft de oorlog in Oekraïne kinderen en jongeren in het algemeen met volle kracht. In de wetenschap dat toegang tot onderwijs van essentieel belang is, zullen de EU-lidstaten noodopvang organiseren van miljoenen kinderen en studenten. Om de behoeften in te schatten en gecoördineerde antwoorden te bieden, is op 16 maart een informele ministeriële videoconferentie over Oekraïne gehouden, met follow‑upvergaderingen.

Tijdens de minister­raad van 5 april werd Serhi Sjkarlet, de Oekraïense minister van Onderwijs en Wetenschap, uitgenodigd de Raad toe te spreken. Ook werd de balans opgemaakt van de werkzaamheden van de coördinatie­groep voordat het debat werd voortgezet over de best mogelijke respons op de situatie in Oekraïne. Meer in het algemeen waren de besprekingen toegespitst op de noodzaak om gezamenlijk de beste instrumenten en mechanismen op EU-niveau vast te stellen om de gevolgen van een huidige en toekomstige crisis voor onze onderwijs­stelsels op te vangen.

• Informele videoconferentie ministers van Onderwijs, 16 maart 2022 (voornaamste resultaten)

Europese samenwerking op het gebied van hoger onderwijs

De Raad keurde conclusies goed over een Europese strategie om met het oog op de toekomst van Europa de positie van instellingen voor hoger onderwijs te versterken en nam een aanbeveling aan over bruggen bouwen voor doeltreffende Europese samenwerking in het hoger onderwijs.

In de conclusies over een Europese strategie om met het oog op de toekomst van Europa de positie van instellingen voor hoger onderwijs te versterken, wordt opgeroepen tot Europese samenwerking rond 4 hoofdpunten: de Europese dimensie van hoger onderwijs en onderzoek versterken, de rol en het leiderschap van Europa in de wereld bevorderen, het herstel en de respons van Europa op de groene en de digitale transitie versterken, en het gevoel van Europese verbondenheid verdiepen.

Ter uitvoering van deze strategie is in de aanbeveling van de Raad over transnationale samenwerking bepaald welke acties de lidstaten en de Unie binnen een jaar zullen ondernemen. Doel is met name te experimenteren met een Europees label voor gezamenlijke diploma's vanaf 2022, dat de weg opent voor een toekomstig Europees diploma. Ook kunnen nieuwe instrumenten worden getest om de samenwerking tussen instellingen te institutionaliseren, bijvoorbeeld door middel van een statuut voor allianties. Er is ook sprake van toekomstige Europese financiering voor alle taken van de Europese universiteiten.

In de conclusies over het vergroten van de mobiliteit van leraren en opleiders wordt de lidstaten verzocht de bestaande belemmeringen weg te nemen, organisatorische en financiële steun te bieden en de mobiliteit van leerkrachten en toekomstige leerkrachten te stimuleren.

• Conclusies van de Raad over een Europese strategie om met het oog op de toekomst van Europa de positie van instellingen voor hoger onderwijs te versterken
• Aanbeveling van de Raad over bruggen bouwen voor doeltreffende Europese samenwerking in het hoger onderwijs
• Conclusies van de Raad over het vergroten van de mobiliteit van leraren en opleiders, in het bijzonder de Europese mobiliteit, tijdens hun initieel onderwijs, initiële opleiding en bijscholingen
• Europese onderwijs­ruimte (achtergrond­informatie)

Jeugdzaken

Vrijwilligerswerk in de EU

De Raad heeft een aanbeveling over mobiliteit van jonge vrijwilligers in Europa aangenomen. Deze is met name op kansarme jongeren gericht. De lidstaten moeten toegankelijke informatie en gerichte bewust­makings­acties over vrijwilligers­activiteiten in het buitenland bij deze jongeren bevorderen.

De ministers bogen zich in een oriënterend debat ook over de mobiliteit van jonge vrijwilligers. Ze bespraken de belemmeringen voor vrijwilligers­werk en de mobiliteit van jonge vrijwilligers, zoals de verscheidenheid aan nationale administratieve en regelgevings­kaders, of ook nog het gebrek aan erkenning van de waarde van vrijwilligers­werk en de door jonge vrijwilligers ontwikkelde vaardigheden. Voorts ging het ook over mogelijke maatregelen ter bevordering van synergieën tussen de nationale/regionale vrijwilligers­activiteiten en de Europese programma's inzake solidariteit en mobiliteit van vrijwilligers, alsook over nieuwe EU-maatregelen ter bevordering van de solidariteit en de mobiliteit van jonge Europese vrijwilligers.

In de context van de massale toestroom van mensen die de oorlog in Oekraïne ontvluchten luisterden de ministers naar de getuigenis van Vadym Hoettsajt, de Oekraïense minister van Jeugdzaken en Sport. De Raad erkende ook dat de acties van jonge vrijwilligers op EU-niveau een rol spelen bij de bevordering van de democratische waarden en de vrede, en dus moeten worden aangemoedigd en gefaciliteerd. De Raad onderstreepte eveneens het bijzondere belang van deze solidariteitsacties die Europese jongeren met overtuiging ondernemen. Vrijwilligerswerk stelt jongeren in staat om zich op gestructureerde, concrete en doeltreffende manier te engageren om hulp te verlenen aan vluchtelingen in nood.

• Aanbeveling van de Raad betreffende mobiliteit van jonge vrijwilligers in de Europese Unie

Jongeren in actie voor het milieu

De conclusies van de Raad "Bevorderen van het engagement van jongeren als drijvende kracht van verandering ter bescherming van het milieu", die vandaag eveneens werden goedgekeurd, bevorderen het actieve engagement van jongeren bij de bescherming van het milieu en beogen de juiste voorwaarden te scheppen voor dit engagement, door de jongeren beter op te leiden in milieukwesties, door hen ruimte te bieden voor meningsuiting en actie, door vrijwilligerswerk aan te moedigen, of door dit engagement te erkennen in hun onderwijs-, universitaire en beroeps­loopbaan.

• Conclusies van de Raad – Bevorderen van het engagement van jongeren als drijvende kracht van verandering ter bescherming van het milieu

Diversen

Tsjechië presenteerde het werkprogramma van zijn aanstaande voorzitterschap op het gebied van onderwijs en jeugdzaken.

Het voorzitterschap informeerde de delegaties over het feit dat de ministers van 26 lidstaten een verklaring hebben gesteund over de ontwikkeling van een gedeelde visie op de doeltreffendheid, de efficiëntie en de rechtvaardigheid van investeringen in onderwijs.

De Cypriotische minister informeerde zijn collega's over de derde bijeenkomst op hoog niveau van de ministers van Onderwijs in het kader van de negende ministeriële conferentie Milieu voor Europa (die van 5 tot 7 oktober 2022 in Nicosia wordt gehouden).