Skip to content

Moldavië

De Republiek Moldavië vroeg in maart 2022 EU-lidmaatschap aan en kreeg de status van kandidaat-lidstaat in juni 2022. In juni 2024 werden de toetredingsonderhandelingen formeel geopend. De EU en Moldavië werken ook samen in het kader van het Oostelijk Partnerschap.

Uitbreiding

Aanvraag voor EU-lidmaatschap

Op 3 maart 2022 vroeg Moldavië het EU-lidmaatschap aan.

Op 17 juni 2022 bracht de Europese Commissie advies uit over dit toetredingsverzoek.

Op 23 juni 2022 kende de Europese Raad Moldavië de status van kandidaat-lidstaat toe. De Europese Raad verzocht de Europese Commissie hem verslag uit te brengen over de vervulling van de voorwaarden in haar advies over het toetredings­verzoek.

Toetredingsonderhandelingen

In november 2023 bracht de Europese Commissie een aanbeveling uit om toetredings­onderhandelingen met Moldavië op te starten. In december 2023 besloten de EU-leiders toetredings­onderhandelingen met Moldavië te openen en verzochten zij de Raad het onderhandelingskader aan te nemen zodra de nodige stappen uit het Commissieverslag van 8 november 2023 waren gezet.

Conform de herziene uitbreidingsmethode keurde de Raad op 21 juni 2024 het onderhandelingskader goed en 4 dagen later vond de eerste intergouvernementele conferentie tussen de EU en Moldavië plaats om toetredings­onderhandelingen met het land te openen.

Bijeenkomsten van de toetredingsconferentie

Toetredings­onderhandelingen vinden plaats tijdens intergouvernementele conferenties (vaak "toetredings­conferenties" genoemd) tussen ministers en ambassadeurs van de EU‑lidstaten en de kandidaat-lidstaat. De onderhandelingen gaan over alle gemeenschappelijke rechten en wetgeving (het "EU-acquis") en zijn onderverdeeld in verschillende hoofdstukken, of clusters van hoofdstukken, die verschillende beleidsterreinen bestrijken. Toetredings­conferenties worden gehouden op ministerieel of op plaatsvervangersniveau.

Op 25 juni 2024 vond de eerste toetredingsconferentie met Moldavië plaats en werden de toetredingsonderhandelingen formeel geopend.

Tijdens de tweede toetredingsconferentie van 15 juni 2026 hebben de EU en Moldavië onderhandelingen geopend over cluster 1 (fundamentele kwesties). Die heeft betrekking op de werking van democratische instellingen, de hervorming van het openbaar bestuur en economische criteria, en bevat de volgende onderhandelings­hoofdstukken:

  • hoofdstuk 23 – rechterlijke macht en grondrechten
  • hoofdstuk 24 – justitie, vrijheid en veiligheid
  • hoofdstuk 5 – openbare aanbesteding
  • hoofdstuk 18 – statistiek
  • hoofdstuk 32 – financiële controle

Tijdens de conferentie stelde de EU tussentijdse ijkpunten vast voor cluster 1 en de hoofdstukken 23 en 24. Die punten moeten worden gehaald voordat de onderhandelingen over die cluster kunnen worden voortgezet. Ook stelde de EU ijkpunten vast voor de voorlopige afsluiting van de hoofdstukken 5, 18 en 32.

Tijdens de bijeenkomsten van de Europese Raad voorafgaand aan de tweede toetredingsconferentie hebben de EU-leiders de Raad sinds juni 2024 herhaaldelijk opgeroepen de onderhandelingsclusters onverwijld te openen, te beginnen met de cluster fundamentele kwesties, conform de uitbreidingsmethode en de op verdiensten gebaseerde aanpak.

Jaarlijks voortgangsverslag

Elk jaar toetst de Raad de vorderingen van kandidaat-lidstaten en partners zoals Moldavië op hun Europese traject.

Op 16 december 2025 bracht het Deense Raadsvoorzitterschap hierover conclusies uit die politieke steun kregen van 26 lidstaten.

Oostelijk Partnerschap

Parallel met het uitbreidings­proces werken de EU en Moldavië ook samen aan versterking van de politieke en economische betrekkingen, onder meer via het Oostelijk Partnerschap.

Associatieovereenkomst EU-Moldavië

Op 1 juli 2016 trad de associatieovereenkomst tussen de EU en Moldavië volledig in werking, nadat deze vanaf 1 september 2014 al voorlopig was toegepast. Daardoor heeft Moldavië toegang tot een vrijhandelsruimte (diepe en brede vrijhandelsovereenkomst).

Associatieraad

De Associatieraad EU-Moldavië is als formeel orgaan opgericht in het kader van de associatieovereenkomst tussen de EU en Moldavië om toezicht te houden op de uitvoering van de overeenkomst.

Op 4 juni 2025 kwam de Associatieraad voor de negende keer bijeen om te spreken over het EU-toetredingsproces van Moldavië, de politieke dialoog en hervormingen, samenwerking en convergentie op het gebied van buitenlands en veiligheidsbeleid, en economische en sectorale samenwerking.

Visumliberalisering

De visumliberalisering trad op 28 april 2014 in werking. De visumvrije regeling met Moldavië is bevorderlijk voor het reisverkeer, het bedrijfsleven en het contact tussen mensen. Het is een voorbeeld van de groeiende mobiliteit met de landen van het Oostelijk Partnerschap.

Roaming

Sinds 1 januari 2026 maakt Moldavië deel uit van de "roaming tegen thuistarief"-zone van de EU. Dit betekent dat Moldaviërs in de EU zonder extra kosten kunnen bellen, berichten verzenden en mobiele data gebruiken. Voor EU-burgers in Moldavië geldt hetzelfde.

De maatregel zal Moldavië helpen verder te integreren in de eengemaakte markt van de EU – een kerndoelstelling van de associatieovereenkomst EU-Moldavië.

Handelsbetrekkingen EU-Moldavië

De handelsbetrekkingen tussen de EU en Moldavië worden bepaald door de vrijhandelsruimte in het kader van de diepe en brede vrijhandelsovereenkomst (DCFTA), die deel uitmaakt van de associatieovereenkomst.

De DCFTA voorziet met name in:

  • de opheffing van invoerrechten voor de meeste tussen de EU en Moldavië verhandelde goederen
  • brede wederzijdse toegang tot de handel in diensten voor beide partners

Daarnaast kunnen ondernemingen uit de EU en Moldavië op niet-discriminerende wijze bij elkaar dochterondernemingen of filialen oprichten. Dat houdt in dat zij bij het opzetten van een bedrijf op de markt van de partner behandeld worden als een binnenlandse onderneming.

De meest verhandelde goederen tussen de EU en Moldavië zijn: machines en apparatuur, producten van chemische en aanverwante industrieën, vervoermaterieel en minerale producten.

Handelscijfers

De EU is veruit de grootste handelspartner van Moldavië en was in 2025 goed voor ruim de helft van Moldaviës totale handel in goederen, die een omzet van € 7 miljard opleverde. De tweede handelspartner van Moldavië, China, is goed voor meer dan 13% van zijn handel, gevolgd door Oekraïne (10%).

Het aandeel van Moldaviës goederenhandel met Rusland is momenteel fors gedaald tot slechts 2,2% van de totale handel in goederen van Moldavië.

Tekstversie
  • EU: 55,9%
  • China: 13,1%
  • Oekraïne: 10,3%
  • Turkije: 7,2%
  • Rusland: 2,2%
  • Andere landen: 11,3%

Financiële steun voor Moldavië

Macrofinanciële bijstand

Met € 2,2 miljard sinds 2021 is de EU voor Moldavië de grootste verstrekker van financiële steun.

De economische en financiële stabiliteit van Moldavië heeft het zwaar te verduren door Ruslands militaire agressie tegen Oekraïne. De Raad besloot daarom op 4 april 2022 het land € 150 miljoen extra macro­financiële steun te verstrekken in de vorm van leningen en schenkingen.

Het bedrag wordt tussen 2022 en 2024 in 3 tranches uitbetaald.

Groeiplan

Om de integratie van Moldavië in de EU te ondersteunen, heeft de Commissie op 10 oktober 2024 een groeiplan voor Moldavië gepresenteerd. Het plan moet de sociaal-economische convergentie met de EU stimuleren en vaart zetten achter fundamentele hervormingen. De agenda is gebaseerd op 3 pijlers:

  • ondersteuning van de sociaal-economische en fundamentele hervormingen van Moldavië
  • een betere toegang voor Moldavië tot de eengemaakte markt van de EU
  • verhoging van de financiële steun in 2025-2027 via een specifieke hervormings- en groeifaciliteit voor Moldavië

Op 18 maart 2025 gaf de Raad definitief groen licht voor de financiële pijler van het plan, de hervormings- en groeifaciliteit. De faciliteit zal Moldavië ondersteunen van 2025 tot en met 2027, met € 385 miljoen aan subsidies en € 1,5 miljard aan concessionele leningen.

Dit is het grootste financiële steunpakket van de EU sinds de Moldavische onafhankelijkheid en komt bovenop de overige EU-steun aan het land.

Veiligheid en defensie

Veiligheids- en defensie­partnerschap

Op 21 mei 2024 ondertekenden de EU en Moldavië tijdens de achtste Associatieraad EU-Moldavië een veiligheids- en defensiepartnerschap. Moldavië is het eerste land dat zo'n partnerschap met de EU ondertekent.

Dit partnerschap stimuleert de dialoog en samenwerking op gebieden als:

  • bestrijding van hybride dreigingen
  • cyberbeveiliging
  • tegengaan van desinformatie
  • opleiding en capaciteitsopbouw

Het effent ook de weg om nieuwe mogelijkheden en samenwerkings­gebieden in verband met veiligheid en defensie te onderzoeken.

EU-partnerschapsmissie in Moldavië

De EU startte de partnerschapsmissie in Moldavië (EUPM) in mei 2023. Het mandaat ervan werd onlangs verlengd tot en met 31 mei 2027.

Deze civiele missie dient om de veerkracht van de veiligheids­sector van het land te vergroten wat betreft crisis­beheersing en hybride dreigingen, met inbegrip van cyber­beveiliging en de bestrijding van buitenlandse informatie­manipulatie en inmenging.

De EUPM helpt Moldavië en de regio als geheel hun stabiliteit en veiligheid te vergroten.

Europese Vredesfaciliteit

De EU wees tussen 2021 en 2025 € 197 miljoen aan financiering uit de Europese Vredesfaciliteit (EPF) toe aan de modernisering en de operationele doeltreffendheid van de Moldavische strijdkrachten. Daarmee is Moldavië op Oekraïne na de grootste begunstigde van bijstand uit de Europese Vredesfaciliteit.

Steun naar aanleiding van de militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne

Humanitaire hulp en civiele bescherming

Sinds het begin van Ruslands oorlog tegen Oekraïne zijn meer dan 1,8 miljoen mensen naar Moldavië gevlucht. Op dit moment vangt het land ruim 127 000 Oekraïense vluchtelingen op. Tussen 2022 en 2025 trok de EU in totaal € 84 miljoen aan humanitaire steun uit voor Moldavië.

Moldavië activeerde het EU-mechanisme voor civiele bescherming om Oekraïense vluchtelingen te helpen. De EU-lidstaten ondersteunen het land met onder meer onderdak, hygiëne­pakketten en generators.

Grensbeheer

Op 17 maart 2022 ondertekende de EU een status­overeenkomst met Moldavië over operationele activiteiten van Frontex. Dankzij deze overeenkomst kunnen Frontex-teams de Moldavische autoriteiten helpen grensbeheertaken zoals registratie en grenscontroles uit te voeren.

Tijdelijke liberalisering van de handel

In 2022 nam de Raad een verordening aan die de handel in 7 Moldavische landbouw­producten tijdelijk liberaliseert. Het gaat om tomaten, knoflook, tafeldruiven, appels, kersen, pruimen en druivensap. Deze maatregel werd laatstelijk verlengd tot en met 24 juni 2024. Hierdoor kon Moldavië zijn uitvoer van deze producten naar de EU zonder heffingen minstens verdubbelen.

Op 18 september 2025 besloot de Raad de markttoegang voor deze 7 producten te vergroten. Het doel is om over te stappen van een tijdelijke regeling naar een langetermijn­overeenkomst die economische stabiliteit biedt en de handelsstromen stimuleert en tegelijkertijd gevoelige EU-landbouwsectoren beschermt.

Deze overeenkomst zal robuuste waarborgen tegen marktverstoring bevatten. De markttoegang is voorwaardelijk en zal gebaseerd zijn op Moldaviës geleidelijke aansluiting bij specifieke agrovoedings­normen van de EU tussen nu en 2027.

Energie

De elektriciteitsnetten van Oekraïne en Moldavië werden op 16 maart 2022 met succes gesynchroniseerd met het continentale Europese net.

Sancties in reactie op acties die de situatie in Moldavië destabiliseren

Op 28 april 2023 nam de Raad een nieuw rechtskader voor gerichte beperkende maatregelen aan. Hiermee kan de EU sancties opleggen aan personen die activiteiten ondersteunen of uitvoeren die ondermijnend of bedreigend zijn voor:

  • de soevereiniteit en onafhankelijkheid van de Republiek Moldavië
  • de democratie, de rechtsstaat, de stabiliteit of de veiligheid van het land

Dit rechtskader voor gerichte beperkende maatregelen is vastgesteld op verzoek van Moldavië.

Door de sanctieregeling kan de EU bijvoorbeeld personen treffen die het democratische politieke proces, zoals het houden van verkiezingen, belemmeren of ondermijnen, of die – al dan niet met geweld – de grond­wettelijke orde omver proberen te werpen. Toekomstige beperkende maatregelen kunnen ook gericht zijn tegen personen die zich schuldig maken aan ernstig financieel wangedrag met overheids­middelen of aan ongeoorloofde kapitaaluitvoer.

De sanctieregeling geldt voor 29 personen en 5 entiteiten en is onlangs verlengd tot en met 29 april 2027.

De sancties bestaan uit een bevriezing van tegoeden van de gesanctioneerden, een verbod hen financiering te verstrekken, en een reisverbod naar de EU.

Sinds het begin van de Russische oorlog tegen Oekraïne zijn er almaar meer pogingen om Moldavië te destabiliseren, wat een rechtstreekse bedreiging vormt voor de stabiliteit en veiligheid van de buiten­grenzen van de EU.

Verwante documenten en publicaties

Zie ook

Onderwerpen

Laatst bijgewerkt: 15 juni 2026