Beheer van de visbestanden van de EU
Via het gemeenschappelijk visserijbeleid van de EU hebben de EU-lidstaten gemeenschappelijke regels vastgelegd om visbestanden te beheren op een wijze die duurzaam is en gezonde levensmiddelen tegen redelijke prijzen oplevert.
Waarom moet de EU de visbestanden beheren?
Vis en aquacultuurproducten zijn een belangrijk onderdeel van een gezond voedingspatroon. De EU is 's werelds grootste markt voor visserij‑producten. De jaarlijkse consumptie bedraagt gemiddeld 24,4 kg per inwoner. 75% is afkomstig van de wilde vangst.
Visbestanden zijn niet onbeperkt en overbevissing kan de voortplantings‑capaciteit beïnvloeden. Er moet worden gecontroleerd wie op welke bestanden vist, anders kunnen visbestanden instorten of kan het vissen erop economisch onrendabel worden.
Het visserijbeheersysteem van de EU, onderdeel van het GVB:
- helpt de regeneratie van visbestanden veilig te stellen
- creëert de voorwaarden voor een winstgevende visserij
- verdeelt de vangstmogelijkheden
- speelt een cruciale rol bij het behoud van het mariene ecosysteem
Vaststellen van vangstbeperkingen en quota (Infographic)
Het visserijbeheersysteem van de EU
De belangrijkste visbestanden en visserijtakken worden op EU‑niveau beheerd via:
- meerjarige beheersplannen
- jaarlijkse vangstbeperkingen (bekend als TAC's)
Elk meerjaren‑beheersplan bevat doelen voor visbestanden‑beheer, eventueel met andere specifieke instandhoudings‑regels. Daarnaast vermeldt het een streefcijfer voor de maximale duurzame opbrengst en een termijn voor het bereiken daarvan.
De EU legt jaarlijkse vangstbeperkingen vast voor de meeste commerciële visbestanden. Die worden ook "totaal toegestane vangsten (TAC's)" of "vangstmogelijkheden" genoemd. De EU‑lidstaten verdelen de TAC's door middel van nationale quota. Vervolgens moeten zij er zelf voor zorgen dat hun quota niet overschreden worden.
De quota en vangstbeperkingen hebben betrekking op de visbestanden die in EU-wateren worden aangetroffen of die door EU-vissersvaartuigen in bepaalde niet-EU-wateren worden bevist.
Kernbegrippen
Visbestand - de levende rijkdommen in een zee‑gemeenschap die worden bevist. Dit kan de populatie van een of meer vissoorten, ongewervelden en planten omvatten
Totaal toegestane vangsten (TAC's), ook vangst‑mogelijkheden genoemd - de maximale vangst‑hoeveelheden voor specifieke bestanden (uitgedrukt in ton of aantallen)
Quota (nationaal) - het aan elke lidstaat toegewezen aandeel in de totaal toegestane vangst
Maximale duurzame opbrengst - de grootste vangst voor een bepaald visbestand waarbij de omvang van de populatie wordt gehandhaafd
Waar zijn de EU-wateren?
Deze kaart toont de exclusieve economische zones (EEZ) van de EU-lidstaten. Elk land heeft het recht de rijkdommen van de zee in zijn gebied te exploiteren. De EU-lidstaten beheren de meeste bestanden gezamenlijk op basis van regels die zijn overeengekomen met het gemeenschappelijk visserijbeleid van de EU.
Kustlijn: © EuroGeographics, © FAO (VN). EEZ: © VLIZ, bron: Europese Commissie – Eurostat/GISCO
Internationale overeenkomsten: gezamenlijk beheer van visbestanden
Voor visbestanden die gedeeld en gezamenlijk met niet‑EU‑landen worden beheerd, moeten de vangst‑mogelijkheden die op EU‑niveau worden overeengekomen, stroken met de resultaten van het overleg met die niet‑EU‑landen. Dat overleg is gebaseerd op internationale overeenkomsten over samenwerking rond visserijbeheer.
Internationale overeenkomsten zijn een belangrijk onderdeel van het visserijbeheer in de EU. Twee belangrijke soorten internationale visserij‑overeenkomsten zijn bilaterale en multilaterale overeenkomsten.
Visquota na de Brexit (Infographic)
Met het vertrek van het Verenigd Koninkrijk worden de vangst‑mogelijkheden voor gedeelde bestanden tussen de EU en het VK vastgesteld volgens de handels- en samenwerkings‑overeenkomst. Volgens die overeenkomst, die op 1 mei 2021 van kracht werd, bepalen de EU en het VK jaarlijks in overleg de vangst‑mogelijkheden voor het volgende jaar.
Wat is de rol van de Raad bij het beheer van visbestanden?
De Raad speelt een sleutelrol bij het beheer van de visbestanden van de EU en bij de vaststelling van de vangst‑mogelijkheden voor de markt‑deelnemers in de lidstaten, zoals bepaald in artikel 43 van het Verdrag betreffende de werking van de EU.
De Raad is verantwoordelijk voor:
- de vaststelling van de TAC's
- de toewijzing van vangstmogelijkheden aan de lidstaten
Concreet bepaalt de Raad elk jaar, op basis van voorstellen van de Europese Commissie die steunen op wetenschappelijk advies, de vangstbeperkingen en quota voor elk visbestand onder zijn beheer. Zijn wetsbesluit daarover kan indien nodig in de loop van het jaar worden geactualiseerd.
Wat de internationale visserij‑overeenkomsten betreft, is de Raad verantwoordelijk voor:
- verlening van het onderhandelingsmandaat
- ondertekening namens de EU
- aanneming van het definitieve besluit tot omzetting in EU‑recht
De Raad verleent ook een onderhandelings‑mandaat aan de Commissie in de verschillende regionale visserijbeheer‑organisaties waarvan de EU lid is.
Volgens de EU‑Verdragen heeft de EU exclusieve bevoegdheid voor "de instandhouding van de biologische rijkdommen van de zee in het kader van het gemeenschappelijk visserij‑beleid". Andere gebieden van het visserij‑beleid (markt‑beleid, controle en aqua‑cultuur) zijn een gedeelde bevoegdheid. De gewone wetgevingsprocedure geldt voor bijna alle visserij‑besluiten, behalve voor vangst‑beperkingen en quota, een prerogatief van de Raad.