Mołdawia
Mołdawia wystąpiła o członkostwo w UE w marcu 2022 r., a w czerwcu 2022 r. uzyskała status kraju kandydującego. Negocjacje akcesyjne formalnie rozpoczęły się w czerwcu 2024 r. UE i Mołdawia współpracują również w ramach Partnerstwa Wschodniego.
Rozszerzenie
Wniosek o członkostwo w UE
3 marca 2022 r. Mołdawia wystąpiła o członkostwo w UE.
17 czerwca 2022 r. Komisja Europejska wydała opinię w sprawie wniosku o członkostwo w UE.
23 czerwca 2022 r. Rada Europejska przyznała Mołdawii status kraju kandydującego. Poprosiła Komisję Europejską o przedstawienie Radzie sprawozdania na temat realizacji warunków określonych w opinii Komisji w sprawie wniosku o członkostwo.
Negocjacje akcesyjne
W listopadzie 2023 r. Komisja Europejska wydała zalecenie w sprawie rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych z Mołdawią. W grudniu 2023 r. unijni przywódcy postanowili rozpocząć negocjacje akcesyjne z Mołdawią. Zwrócili się do Rady, aby po tym, jak przeprowadzone zostaną stosowne działania przewidziane w sprawozdaniu Komisji z 8 listopada 2023 r., przyjęła ramy negocjacyjne.
Zgodnie ze zmienioną metodyką rozszerzenia 21 czerwca 2024 r. Rada zatwierdziła ramy negocjacyjne, a cztery dni później UE zorganizowała pierwszą konferencję międzyrządową z udziałem Mołdawii w celu rozpoczęcia z nią negocjacji akcesyjnych.
- Sprawozdanie dotyczące Mołdawii (Komisja Europejska, 8 listopada 2023)
- Konkluzje Rady Europejskiej (14–15 grudnia 2023)
- UE rozpoczyna negocjacje akcesyjne z Mołdawią (komunikat prasowy z 25 czerwca 2024)
Posiedzenia konferencji akcesyjnej
Negocjacje akcesyjne odbywają się na forum konferencji międzyrządowej (tzw. konferencji akcesyjnej) między ministrami i ambasadorami państw członkowskich UE a krajem kandydującym. Negocjacje obejmują zbiór wspólnych praw i przepisów („dorobek prawny UE”). Są podzielone na rozdziały lub grupy rozdziałów obejmujące różne obszary polityki. Konferencje akcesyjne mogą się toczyć na szczeblu ministrów lub wiceministrów.
25 czerwca 2024 r. UE zorganizowała pierwszą konferencję akcesyjną z Mołdawią, formalnie otwierając negocjacje w sprawie członkostwa.
15 czerwca 2026 r. podczas drugiej konferencji akcesyjnej strony rozpoczęły negocjacje w sprawie pierwszej grupy rozdziałów pt. „Kwestie podstawowe”. Dotyczy ona funkcjonowania instytucji demokratycznych, reformy administracji publicznej oraz kryteriów gospodarczych i obejmuje następujące rozdziały negocjacyjne:
- rozdział 23 – Wymiar sprawiedliwości i prawa podstawowe
- rozdział 24 – Sprawiedliwość, wolność i bezpieczeństwo
- rozdział 5 – Zamówienia publiczne
- rozdział 18 – Statystyka
- rozdział 32 – Kontrola finansowa.
Podczas konferencji UE ustaliła kryteria pośrednie dla całej grupy rozdziałów oraz dla rozdziałów 23 i 24. Muszą zostać wypełnione, żeby negocjacje w sprawie tej grupy mogły ruszyć dalej. UE ustaliła też kryteria wstępnego zamknięcia rozdziałów 5, 18 i 32.
Na szczytach Rady Europejskiej przed drugą konferencją akcesyjną przywódcy UE wielokrotnie wzywali Radę do niezwłocznego otwarcia rozdziałów negocjacyjnych, począwszy od grupy dotyczącej kwestii podstawowych, zgodnie z metodyką rozszerzenia i podejściem opartym na osiągnięciach.
Coroczny przegląd postępów
Co roku Rada podsumowuje postępy wszystkich krajów kandydujących i partnerów, w tym Mołdawii, na drodze do członkostwa w UE.
16 grudnia 2025 r. duńska prezydencja Rady wydała konkluzje, które uzyskały poparcie polityczne 26 państw członkowskich UE.
Partnerstwo Wschodnie
Równolegle do procesu rozszerzenia UE i Mołdawia współpracują także po to, by wzmocnić stosunki polityczne i gospodarcze, m.in. w ramach Partnerstwa Wschodniego.
Układ stowarzyszeniowy UE–Mołdawia
1 lipca 2016 r. układ o stowarzyszeniu między UE a Mołdawią wszedł w pełni w życie. Wcześniej był tymczasowo stosowany od 1 września 2014 r. Układ o stowarzyszeniu umożliwia Mołdawii korzystanie ze strefy wolnego handlu (na podstawie pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu).
Rada Stowarzyszenia
Rada Stowarzyszenia jest formalnym organem ustanowionym na mocy układu o stowarzyszeniu UE–Mołdawia, aby monitorować i nadzorować wdrażanie układu.
Na dziewiątym posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE–Mołdawia 4 czerwca 2025 r. skupiono się na procesie stowarzyszenia, dialogu politycznym i reformach, współpracy i konwergencji w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, a także współpracy gospodarczej i sektorowej.
Liberalizacja wizowa
28 kwietnia 2014 r. weszła w życie liberalizacja wizowa. Ułatwia ona podróże oraz kontakty biznesowe i prywatne. Jest przykładem zwiększenia mobilności między UE a krajami Partnerstwa Wschodniego.
Roaming
1 stycznia 2026 r. Mołdawia została włączona do unijnego obszaru, na którym można korzystać z telefonu za granicą tak jak w swoim kraju. Oznacza to, że Mołdawianie przebywający w UE oraz obywatele UE przebywający w Mołdawii mogą teraz wykonywać połączenia, wysyłać wiadomości tekstowe i korzystać z danych mobilnych bez dodatkowych opłat.
Pomoże to w dalszej integracji Mołdawii z jednolitym rynkiem UE, co jest jednym z głównych celów układu stowarzyszeniowego UE–Mołdawia.
Stosunki handlowe UE–Mołdawia
Podstawą stosunków handlowych między UE a Mołdawią jest strefa wolnego handlu ustanowiona na mocy pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu (DCFTA), która jest elementem układu o stowarzyszeniu.
W szczególności umowa ta:
- znosi cła przywozowe w odniesieniu do większości towarów będących przedmiotem wymiany handlowej między UE a Mołdawią
- zapewnia obu partnerom szeroki wzajemny dostęp do handlu usługami.
Ponadto zarówno unijne, jak i mołdawskie przedsiębiorstwa mogą utworzyć jednostkę zależną lub oddział na niedyskryminacyjnych zasadach. Oznacza to, że przy zakładaniu działalności są one traktowane na rynku partnera tak samo jak jego własne przedsiębiorstwa.
Najważniejsze towary będące przedmiotem handlu między UE a Mołdawią to m.in. maszyny i urządzenia, produkty przemysłu chemicznego lub przemysłów pokrewnych, urządzenia transportowe i produkty mineralne.
Dane o handlu
UE jest zdecydowanie największym partnerem handlowym Mołdawii – w 2025 r. odpowiadała za ponad połowę całkowitego handlu towarami. Handel UE–Mołdawia wygenerował wówczas obroty w wysokości ponad 7 mld euro. Drugim partnerem handlowym Mołdawii są Chiny, które odpowiadają za ponad 13% wymiany handlowej tego kraju, a następnie Ukraina (10%).
Jeśli chodzi o handel towarami, udział Rosji znacznie się zmniejszył i obecnie stanowi jedynie 2,2% całkowitego mołdawskiego handlu towarami.
- UE: 55,9%
- Chiny: 13,1%
- Ukraina: 10,3%
- Turcja: 7,2%
- Rosja: 2,2%
- Inne państwa: 11,3%
Wsparcie finansowe dla Mołdawii
Pomoc makrofinansowa
UE jest głównym darczyńcą, jeżeli chodzi o pomoc finansową dla Mołdawii. Od 2021 r. w ramach tej pomocy uruchomiono ponad 2,2 mld euro.
W związku z wojskową agresją Rosji na Ukrainę i ze szkodliwym wpływem tej agresji na stabilność gospodarczą i finansową Mołdawii 4 kwietnia 2022 r. Rada postanowiła po raz kolejny udzielić Mołdawii pomocy makrofinansowej, w wysokości 150 mln euro, w postaci pożyczek i dotacji.
Wypłatę pomocy rozpoczęto w 2022 r. – w trzech transzach rozłożonych na okres od 2022 r. do 2024 r.
Plan wzrostu gospodarczego
Aby wesprzeć integrację Mołdawii z UE, 10 października 2024 r. Komisja przedstawiła plan wzrostu gospodarczego dla tego kraju. Plan ma na celu zwiększenie konwergencji społeczno-gospodarczej z UE i przyspieszenie reform w kwestiach podstawowych. Ma on trzy filary:
- wspieranie reform społeczno-gospodarczych i reform w kwestiach podstawowych w Mołdawii
- zwiększenie dostępu Mołdawii do jednolitego rynku UE
- zwiększenie wsparcia finansowego w latach 2025–2027 poprzez specjalny Instrument Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego w Mołdawii.
18 marca 2025 r. Rada ostatecznie wyraziła zgodę co do finansowego filaru planu, czyli Instrumentu Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego. Posłuży on wsparciu Mołdawii w latach 2025–2027. Ma zapewnić temu krajowi 385 mln euro w formie dotacji i 1,5 mld euro w formie pożyczek.
Jest to największy pakiet unijnego wsparcia finansowego od czasu uzyskania przez Mołdawię niepodległości i stanowi uzupełnienie pozostałego znacznego wsparcia UE dla tego kraju.
Bezpieczeństwo i obrona
Partnerstwo na rzecz bezpieczeństwa i obrony
Na ósmym posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE–Mołdawia 21 maja 2024 r. Mołdawia zawarła z UE partnerstwo na rzecz bezpieczeństwa i obrony. Jest to pierwsza umowa tego rodzaju podpisana przez UE.
Partnerstwo zwiększa dialog i współpracę w takich dziedzinach, jak:
- przeciwdziałanie zagrożeniom hybrydowym
- cyberbezpieczeństwo
- walka z dezinformacją
- szkolenia i budowanie zdolności.
Umożliwia też eksplorowanie nowych sposobów i obszarów współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony.
Partnerska misja UE w Mołdawii
W maju 2023 r. UE uruchomiła partnerską misję w Republice Mołdawii (EUPM). Mandat misji przedłużono ostatnio do 31 maja 2027 r.
Ta cywilna misja ma przyczyniać się do zwiększenia odporności sektora bezpieczeństwa w Mołdawii w obszarze zarządzania kryzysowego i zagrożeń hybrydowych, w tym cyberbezpieczeństwa i przeciwdziałania zagranicznym manipulacjom informacjami i ingerencjom w informacje.
Misja pomaga Mołdawii i całemu regionowi wzmocnić stabilność i bezpieczeństwo.
- Mołdawia: Rada przedłuża cywilną misję UE o dwa lata (komunikat prasowy z 21 maja 2025)
- Partnerska misja Unii Europejskiej w Mołdawii
Europejski Instrument na rzecz Pokoju
W latach 2021–2025 UE przeznaczyła – za pośrednictwem Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju – 197 mln euro na wsparcie modernizacji sił zbrojnych Mołdawii i poprawę ich skuteczności operacyjnej. W rezultacie Mołdawia zajmuje drugie miejsce (po Ukrainie) wśród beneficjentów pomocy pochodzącej z tego instrumentu.
Wsparcie w następstwie wojskowej agresji Rosji na Ukrainę
Pomoc humanitarna i ochrona ludności
Od początku rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie ponad 1,8 mln osób uciekających przed wojną przybyło do Mołdawii, która nadal przyjmuje ponad 127000 ukraińskich uchodźców. W latach 2022–2025 UE przeznaczyła 84 mln euro na pomoc humanitarną dla Mołdawii.
Mołdawia uruchomiła unijny mechanizm ochrony ludności, by wesprzeć Ukraińców przybywających na jej terytorium. Państwa członkowskie UE zaoferowały Mołdawii różnego rodzaju pomoc, w tym namioty, zestawy higieniczne i agregaty prądotwórcze.
Zarządzanie granicami
UE podpisała umowę statusową z Mołdawią w sprawie działań operacyjnych Fronteksu. Umowa ta umożliwia Fronteksowi rozmieszczenie zespołów, aby pomóc mołdawskim władzom w realizacji zadań związanych z zarządzaniem granicami, takich jak rejestracja i odprawa graniczna.
Tymczasowa liberalizacja handlu
W 2022 r. Rada przyjęła rozporządzenie tymczasowo liberalizujące handel siedmioma produktami rolnymi z Mołdawii, który nie był jeszcze w pełni zliberalizowany. Chodzi o: pomidory, czosnek, winogrona stołowe, jabłka, wiśnie i czereśnie, śliwki i sok winogronowy. Obowiązywanie tego aktu zostało ostatnio przedłużone do 24 czerwca 2024 r., co oznaczało, że Mołdawia mogła co najmniej podwoić eksport tych produktów do UE bez żadnych ceł.
18 września 2025 r. Rada postanowiła zwiększyć dostęp do rynku dla tych siedmiu produktów. Chodzi o zastąpienie tymczasowego systemu umową długoterminową, która zapewnia stabilność gospodarczą i zwiększa przepływy handlowe, a jednocześnie chroni wrażliwe sektory rolne UE.
Umowa ta będzie zawierać solidne zabezpieczenia przed zakłóceniami na rynku. Dostęp do rynku jest warunkowy i będzie opierał się na stopniowym dostosowywaniu się Mołdawii do konkretnych unijnych norm rolno-spożywczych do 2027 r.
- Mołdawia: w stronę zniesienia ceł na siedem produktów rolnych (komunikat prasowy z 18 września 2025)
- Ukraina i Mołdawia: Rada zatwierdza przedłużenie autonomicznych środków handlowych UE (komunikat prasowy z 13 maja 2024)
Energia
16 marca 2022 r. skutecznie zsynchronizowano sieci elektroenergetyczne Ukrainy i Mołdawii z europejską siecią kontynentalną.
Sankcje za destabilizowanie Mołdawii
28 kwietnia 2023 r. Rada przyjęła nowe ramy prawne dotyczące ukierunkowanych sankcji. Pozwalają one Unii nakładać sankcje na osoby odpowiedzialne za wspieranie lub realizację działań, które:
- podważają suwerenność i niezależność Mołdawii lub im zagrażają
- podważają demokrację, praworządność, stabilność lub bezpieczeństwo tego kraju lub im zagrażają.
Ramy prawne o ukierunkowanych sankcjach przyjęto na wniosek Mołdawii.
Dzięki temu systemowi UE może na przykład objąć sankcjami osoby, które utrudniają lub zakłócają demokratyczny proces polityczny (np. przeprowadzenie wyborów) lub próbują obalić porządek konstytucyjny, w tym poprzez akty przemocy. W przyszłości sankcje mogłyby być również wymierzone w osoby dopuszczające się poważnych nadużyć finansowych dotyczących funduszy publicznych i nieuprawnionego wywozu kapitału.
System sankcji ma obecnie zastosowanie do 29 osób i 5 podmiotów, a jego obowiązywanie przedłużono ostatnio do 29 kwietnia 2027 r.
Obecne sankcje to zamrożenie aktywów osób i podmiotów z listy sankcyjnej oraz zakaz udostępniania im środków finansowych i innych zasobów gospodarczych. Osoby fizyczne objęte są także zakazem podróżowania do UE.
Od początku rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie próby destabilizacji Mołdawii znacznie się nasiliły i bezpośrednio zagrażają stabilności oraz bezpieczeństwu granic zewnętrznych UE.
Odnośne dokumenty i publikacje
Ostatnia aktualizacja: 15 czerwca 2026